Решение #2853832 Экономические

****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** тумани **** йил * ноябрь **** туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****нинг раислигида, ****нинг котиблигида, даъвогар**** ****тугатиш бошқарувчисининг, жавобгар дан****сўм асосий қарз ундириш тўғрисидаги даъво аризаси ва унга илова қилинган ҳужжатларни, даъвогартугатиш бошқарувчиси****, жавобгар раҳбари **** иштирокида суд биносида, видеоконференцалоқа режимида ўтказилганочиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар**** ****(бундан буён матндадаъвогар дебюритилади) тугатиш бошқарувчиси****туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар ****(бундан буён матнда матнда жавобгар дебюритилади)дан****сўм қарздорликни ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили, даъво аризадаги **** такрорлаб, даъвогар **** **** йил ** январда **** деб топилганлигини, **** тугатиш жараёнида **** айланмаси ва ҳужжатлар таҳил қилинганлиги, даъвогар **** томонидан жавобгарга **** **** сўмлик ****маҳсулоти сотилганлиги **** **** ****-фактура мавжудлигини, шартнома ёки бошқа ҳужжатлар мавжуд эмаслиги баён қилиб, суддан даъвони қаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили,даъвогар ва жавобгар ўртасида шартнома тузилмаганлиги, **** маҳсулотлар етказиб берилмаганлиги, ****фактура юборилганлигини судга даъво ариза киритилганидан сўнг билганлиги, товарларни **** етказиб берилганлигини тасдиқловчи бирламчи ҳужжатлар мавжуд эмаслиги баён қилиб, суддан даъво аризасини рад этишни сўради. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб, қуйидаги асосларга кўра даъво аризасини рад этишни лозим топади. Иш ҳужжатларига кўра, **** туманлараро иқтисодий судининг ****йил** январдаги ****-сонли ҳал қилув қарорига асосан,**** **** ****деб эълон қилинган ва тугатиш бошқарувчиси этиб,****тайинланган. Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги қонуни ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, тугатиш бошқарувчиси тайинланган кундан эътиборан унга қарздорнинг ишларини бошқариш ҳамда қарздорнинг мол-мулкини тасарруф этиш бўйича барча ваколатлар ўтади. Мазкур модданинг 4-қисмига кўра, тугатиш бошқарувчиси, қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил этиши,қарздор олдидаги қарзларни ундириш чораларини кўриши шарт. Тугатиш жараёнида,даъвогарнинг фаолияти таҳлил қилиниб, **** ҳисоб **** айланмаси ва ҳужжатлари ўрганилганда,даъвогар томонидан жавобгарга **** йил ** августдаги ****-сонли ҳисоб **** фактурага асосан **** сўм ****маҳсулоти сотилганлигини, ушбу пул маблағлари даъвогарга тўлаб берилмаганлиги аниқланган. Шу сабабли даъвогар томонидан жавобгарга **** йил ** августда ****-сонли талабномалар юбориб, **** сўм қарздорликни бартараф қилиш сўралган. Юборилган талабномалар оқибатсиз қолдирилганлиги сабабли тугатиш бошқарувчиси жавобгарга нисбатан даъво аризасида қўйилган талаб билан судга мурожаат қилган. Ўзбекистон **** ҳкамасининг **** йил 14 августдаги “Қўшилган қиймат солиғи ҳамда чет эл юридик шахслари билан боғлиқ солиқ маъмурчилигини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ****-сонли қарори билан тасдиқланган “****-фактураларнинг шакллари ҳамда уларни тўлдириш, **** этиш ва қабул қилиш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг 63-бандига кўра,етказиб берувчи томонидан **** этилган электрон ****-фактура ўн календарь кун, **** маркировкаланиши лозим бўлган маҳсулотлар бўйича эса бир календарь кун ичида сотиб олувчи томонидан электрон **** имзо билан тасдиқланиши ёки сабаби кўрсатилган ҳолда рад этилиши шарт.Сотиб олувчи томонидан белгиланган муддатда тасдиқланмаган ёки рад этилмаган электрон ****-фактура тасдиқланган ҳисобланади.Бунда **** амалга оширилмаган хўжалик операциялари бўйича расмийлаштирилган ****-фактуралар товарлар жўнатилганлигини ёки хизматлар кўрсатилганлигини тасдиқловчи ҳужжат сифатида тан олинмайди. Ишдаги **** ҳужжатлар ҳамда тарафларнинг тушунтиришларидан аниқланишича, даъвогарнинг ****-фактураси жавобгар томонидан тасдиқланган бўлса-да, бироқ****-фактура маҳсулотлар етказиб берилганлигини тасдиқламайди. Чунки, маҳсулотлар етказиб берилганлигини тасдиқловчи бошқа ҳужжатлар, хусусан йўл ****, ишончномалар ва юк хатлари судга **** этилмади. Шу сабабли,судэлектрон ****-фактуранинг мавжудлиги,маҳсулотлар етказиб берилганини тасдиқлаш учун етарли асос бўлмайди деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)68-моддасининг биринчи қисмига кўра,ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПКнинг 72-моддасига кўра,қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Демак, даъвогарнинг даъво аризасида кўрсатилган **** сўмни ундириш талабини қаноатлантириш учун асос йўқ. Қайд этилганларга асосан,суддаъво аризаси талаби асоссиз деб ҳисоблаб, уни қаноатантиришни рад этишни лозим деб топади. Шу билан бирга суд, давлат божи ва почта **** масаласини муҳокама қилиб,ИПКнинг****, ****-моддасига мувофиқ, давлат божи ва почта **** тўлиқ ****даъвогар зиммасига юклашни ва ундан республика бюджетига **** сўм давлат божи, иш видеоконференцалоқа режимида кўрилганлиги сабабли Олий суд депозитига **** сўм ВКА **** ундиришни, олдиндан тўланган **** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан,ИПКнинг****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қа р о р қ и л д и : Даъвогарнинг даъво аризасини қаноатлантириш рад этилсин. Даъвогар **** ****ҳисобидан: -Республика бюджетига****сўм давлат божи; -Ўзбекистон Республикаси Олий судининг депозитига **** сўм ВКА ****ундирилсин. Олдиндан тўлаб чиқилган **** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд орқали **** вилояти судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ёхуд прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****