Решение #2853912 Экономические

****02/****-сонли иқтисодий иш судья – **** **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ 2025йил3 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида,судья ёрдамчиси****ғунбоевнинг котиблигида,даъвогар“JIZZAX POLIMER PLAST” ****нинг "ESKARYAL QURILISH FAYZ"жавобгар нисбатан даъво ариза бўйича иқтисодий ишни,даъвогар вакили Д.Қаршиев(ишончнома асосида) иштирокида, жавобгар вакили иштирокисиз, Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И К Л А Д И: “JIZZAX POLIMER PLAST” **** (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) ва“ESKARYAL QURILISH FAYZ” ****(кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади) ўртасида25.08.****йилда 25/08-сонли шартнома имзоланган. Мазкур шатномага кўрадаъвогар ҳар хил турдагиполитилен маҳсулотлари етказиб бериш ****, ўз навбатида жавобгар эса етказиб берилган маҳсулотларини қабул қилиб олиш ва уларга **** тўлаш **** олган. Даъвогар томонидан махсулотлар етказиб берилган бўлса-да, жавобгар махсулотлар **** тўлиқ тўлаб бермасдан қарздорликка йўл қўйган. Натижада даъвогар “JIZZAX POLIMER PLAST” **** судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгардан қолган****.****.****сўм асосий қарз ва49.****.****сўм пеня ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили ўз кўрсатмасида, даъво талабларини қўллаб-қувватлаб, жавобгар **** **** қарздорликни тўламасдан келаётганлигини, юборилган талабномага ҳам жавоб бермаганлигини, даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган (гибрид почта алоқа хизмати орқали) жавобгар суд **** келмади. Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****моддаси иккинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Ушбу холатда суд, **** этилган ҳужжатлар ишни мазмунан кўриб чиқиш имкониятини беришини инобатга олиб, жавобгар вакилининг иштирокисиз ишни кўришни мумкин деб ҳисоблайди. Суд, даъвогар вакилининг кўрсатмасини тинглаб, **** таҳлил қилиб, ишга **** қилинган ҳужжатлар ва далилларга тегишли баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даьво аризани қисман қаноатлантиришни лозим деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг(кейинги ўринларда ФК деб юритилади)****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** керак, ушбу кодекснинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига кўра, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ўзбекистон Республикаси Олий судиниг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги Пленумининг **** йил 15 июндаги ****сонли Қарориниг12-бандига қўра, Ўзбекистон Республикасининг ****моддасига асосан, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқа тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун жавоб беради.Қарздор **** лозим **** **** учун ўзига боғлиқ бўлган ҳамма чораларни кўрганлигини исботласа, у айбсиз деб топилади. Давогар“JIZZAX POLIMER PLAST” ****03.11.****йилдаги бир томонлама имзоланган **** далолатномасидажавобгар“ESKARYAL QURILISH FAYZ” ****нинг03.11.****йил холатига****.****.****сўм қарздорлиги мавжуд. Шу боис суд, даъво талабининг асосий қарз****.****.****сўм ундириш талабини қаноатлантиришни лозим топди. Шунингдек, даъво талабида жавобгардан тўлов кечиктирилган кунлар49.****.****сўм пеняни ундириш ҳам сўралган. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар кредитор қасддан ёки эҳтиётсизлик туфайли **** **** мумкин бўлмаслиги юз беришига ёки **** туфайли етказилган зарар миқдорининг кўпайишига кўмаклашган бўлса, шунингдек кредитор **** **** етказилган зарарни камайтириш чораларини қасддан ёки эҳтиётсизлик туфайли кўрмаган бўлса, суд ишнинг ҳолатларига қараб тўланадиган **** миқдорини камайтиришга ёки кредиторга **** тўлашни батамом рад этишга ****. ФКнинг ****-моддасида эса, агар тўланиши лозим бўлган неустойка кредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблиги кўриниб турса, суд неустойкани камайтиришга **** эканлиги, бунда қарздор **** қай **** ****, **** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий аҳволи, шунингдек кредиторнинг манфаатлари эътиборга олиниши кераклиги кўрсатилган. Даъвогар қарзни ўз **** ундириш чорасини кўрмаганлиги, пенянинг вужудга келиши ва кўпайишига сабаб бўлганлини инобатга олиб, суд, даъво талабидаги жаримани камайтиришни ва жавобгардан даъвогар фойдасига20.****.****сўм пеня ундиришни лозим деб топди. Баён этилганларга кўра, ваЎзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига мувофиқ,суд жавобгардан даъвогар фойдасига****.****.**** сўм асосий қарз,20.****.****сўм пеняундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишнива олдиндан тўлаб чиқилган4.****.****сўм давлат божи41.****сўм почта ****даъвогар фойдасигаундиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг****, ****, ****, ****, ****-моддалари, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****, ****, ****моддаларини қўллаб, суд ҚА Р О РҚИ Л Д И : Даъво ариза қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “ESKARYAL QURILISH FAYZ” ****хисобидандаъвогар“JIZZAX POLIMER PLAST” ****фойдасига ****.****.**** сўм асосий қарз,20.****.****сўм пенява олдиндан тўлаб чиқилган4.****.****сўм давлат божи ҳамда41.****сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан сўнг ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) бериши ёки биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой муддат ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Раислик қилувчи, судья ****