Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2004-2501/4333 Дата решения 03.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Бухарский межрайонный экономический суд Судья XAMIDOV SHERALI ZARIPOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID 4b448d64-41a8-46e0-9e9b-f9e7c96980a1 Claim ID PDF Hash 4c415ee05b256270... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 3
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
збекистон Республикаси Конституцияси 68-моддаси збекистон Республикаси Конституцияси 68 law
Низом 63-моддаси Низом 63 law
ИПКнинг 73-моддаси ИПКнинг 73 law
Текст решения Оригинал (узб.)
1 ****/4333-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қоракўл туман **** йил3 ноябрь Қоракўлтуманлараро иқтисодий суди, судьяШ.Хамидовнинг раислигида,даъвогарЎзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармасининг жавобгар"ОЛОТ ЧОРВА БАРАКА" фермер хўжалигига нисбатан**** этган даъвоаризасини соддалаштирилган тартибдакўрибчиқиб, АНИҚЛАДИ: ДаъвогарЎзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармаси (бундан буён матнда даъвогар ёки бошқарма деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,"ОЛОТ ЧОРВА БАРАКА"фермер хўжалиги(бундан буён матнда жавобгар ёки ФХ деб юритилади)дан5.****.**** сўмқўлланилган жариманиундириб беришни сўраган. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўрадаъвоаризани қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 68-моддасининг биринчи қисмига асосанер, ер ости бойликлари, сув, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳамда бошқа табиий ресурслар умуммиллий бойликдир, улардан оқилона фойдаланиш зарур ва улар давлат муҳофазасидадир. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига асосан ҳуқуқий таъсир чоралари қуйидагилардан иборат: фаолиятни тугатиш; атроф табиий муҳитга зарарли таъсир кўрсатаётган объектлар фаолиятини тугатиш ва (ёки) қайта ихтисослаштириш; фаолиятни чеклаш, тўхтатиб туриш ва ****, бундан фавқулодда вазиятлар, эпидемиялар ҳамда аҳолининг ҳаёти ва соғлиғи учун бошқа **** хавф юзага келишининг олдини олиш билан боғлиқ ҳолда фаолиятни ўн иш кунидан кўп бўлмаган муддатга чеклаш, тўхтатиб туриш ҳоллари мустасно; **** **** бўйича операцияларни тўхтатиб қўйиш, бундан қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно; молиявий санкцияларни қўллаш, бундан солиқлар ва бошқа **** тўловлар тўлаш муддатини ўтказиб юборганлик учун пенялар ҳисоблаш, шунингдек юридик шахснинг ёки фуқаронинг содир этилган ҳуқуқбузарликдаги айбини тан олганлиги ва молиявий санкциялар суммаларини ихтиёрий равишда тўлаганлиги ҳоллари мустасно; тадбиркорлик фаолиятининг айрим турлари билан шуғулланиш учун лицензияларнинг (рухсатномаларнинг) амал қилишини ўн иш кунидан кўп 2 бўлган муддатга тўхтатиб туриш ёки уларнинг амал қилишини тугатиш ва лицензияларни (рухсатномаларни) бекор қилиш, бундан Ўзбекистон ****ҳкамаси ва Ўзбекистон Республикаси Марказий **** томонидан бериладиган лицензиялар (рухсатномалар) мустасно. Суд қонунчиликка мувофиқ бошқа ҳуқуқий таъсир чораларини ҳам қўллаши мумкин. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича, даъвогартомонидан**** йил 12 августдаги ****-сонли буйруқасосида жавобгарга тегишли экин ер майдонларида сувдан фойдаланиш тўғрисидаги қонунчиликка риоя қилиниши ҳолати юзасидан текшириш ўтказилган.Текшириш жараёнида жавобгар томонидан ўзига тегишли бўлган30,4 гектар экин ер майдонига сувга талабчан шоли экини экилганлиги ҳамда 41,6 минг м3миқдордагисувни ўзбошимчалик билан ишлатганлиги аниқланган, ушбу ҳолат юзасидан**** йил 26 август кунидалолатнома тузилган. Низомга асосанинспекция томониданжавобгарга нисбатан5.****.****сўм миқдорда жарима ҳисобланиб, ушбу жарима суммасини ихтиёрий равишда 10 кун муддатда тўлаб бериш **** даъвогарнинг**** йил 29 январь кунидаги ****-сонлиталабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган.Шу сабаблиаризачисудга жавобгарга нисбатан аризада кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Низомнинг 61-бандига кўра, ушбу Низомнинг60-бандидакўрсатилган жарима санкциялари, белгиланган тартибда: Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси ҳамда унинг ҳудудий бошқармалари томонидан — сунъий сув объектларидан сув олишда; Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг ҳудудий органлари томонидан – табиий сув объектларидан сув олишда қўлланилади. Низом 63-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчиларига – тадбиркорлик субъектларига нисбатан ушбу Низомнинг 60-бандида кўрсатилган жарима санкциялари суд томонидан қўлланилади, улар айбига иқрор бўлган ва жарима санкцияларини ихтиёрий равишда тўлаган ҳолатлар бундан мустасно. Низом 60-бандининг биринчи қисмига асосан сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчиларига нисбатан улар томонидан қишлоқ хўжалиги, балиқчилик хўжалиги, саноат, энергетика ва коммунал-маиший эҳтиёжлар учун сув олиш тартиби бузилган ****: сув истеъмолчилари томонидан лимитдан ортиқча сув олинганлиги учун — лимитдан ортиқча олинган ҳар минг куб метр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 20 фоизи миқдорида; 3 сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчилари томонидан сув олиш жойларини сувни бошқариш ва ҳисобга олиш воситалари билан жиҳозламасдан сув олиш сув олишга рухсат этилмаган жойлардан, шунингдек, шартнома тузмасдан сув олганлик учун — олинган ҳар минг кубометр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 30 фоизи миқдорида; сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчилари томонидан сувдан махсус фойдаланиш рухсатномасисиз сув олганлик ёки сувдан фойдаланганлик учун — олинган ҳар минг кубометр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 40 фоизи миқдорида; сувдан фойдаланувчилар ва сув истеъмолчилари томонидан сувни ўзбошимчалик билан эгаллаб олганлик учун — олинган ҳар минг кубометр сув учун — белгиланган базавий ҳисоблаш миқдорининг 30 фоизи миқдорида жарима санкциялари қўлланилади. Шу сабабли суд,аризани қаноатлантириб,жавобгарга нисбатан5.****.****сўм миқдорида жарима қўллаган. Бироқ, мазкур жарима жавобгар томонидан тўланмаган.Шу боис даъвогар жавобгардан жаримани ундириш тўғрисида судга мурожаат қилган. ИПКнинг 73-моддасига кўра,Ишнинг иқтисодий суд томонидан ҳаммага маълум деб топилган ҳолатлари исботлашга муҳтож эмас. Иқтисодий суднинг илгари кўрилган иш бўйича қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори билан аниқланган ҳолатлар суд худди шу шахслар иштирок этаётган бошқа ишни кўраётганида янгидан исбот қилинмайди. Шу боис суд мазкур жарима суммасини жавобгардан ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Суд,даъвоариза қаноатлантирилганлиги сабабли суд **** жавобгарнинг зиммасига юклашни, жавобгардандаъвогарфойдасига 5.****.****сўм жарима ваолдиндан тўланган41.****сўм почта ****ҳамда жавобгардан республика бюджетига****.****сўм давлат божиундиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан ҳамда ИПКнинг ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъвогарнинг даъво аризасиқаноатлантирилсин. Жавобгар"ОЛОТ ЧОРВА БАРАКА"фермер хўжалигидан даъвогарЎзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги объектлари хавфсизлигини ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Бухоро вилояти бошқармаси фойдасига 5.****.****сўм жарима ваолдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар"ОЛОТ ЧОРВА БАРАКА"фермер хўжалигиданреспублика бюджетига****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори кучга киргачижро **** берилсин. 4 Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бир ой муддат ўтгач қонуний кучга киради.Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддатдаБухоровилоят судига апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****