Решение #2854689 Экономические

****-сонли иқтисодий иш Биринчиинстанциясудида **** чиқаргансудья –**** Апелляцияинстанцияси судида маърузачи судья –В.**** ХОРАЗМ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ **** ****5йил3 ноябрь Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари **** ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, Хоразм вилоят **** бўлим прокурори **** ҳозирлигида Шовот туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иқтисодий иши доирасида **** йил 29 сентябрда чиқарилган **** нисбатан даъвогар **** масъулияти чекланган жамияти томонидан берилган апелляция шикояти асосида ишни тарафлардан даъвогар **** масъулияти чекланган жамияти вакили адвокат **** (**** йил 1 майдаги 05-сонли ишончнома ҳамда **** йил 5 майдаги 76-сонли ордер асосан), жавобгар ****** (**** йил 14 январдаги ****-сонли ишончномага асосан) иштирокида, Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати жойлашган биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: ***** масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) Шовот туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, ****** давлат муассасаси (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан ****.****.****,**** асосий қарз, 87.****.****,**** пеня ундиришни сўраган. Шовот туманлараро иқтисодий судининг **** йил 29 сентябрдаги **** билан даъво ариза қайтарилган. **** норози бўлган даъвогар апелляция шикояти билан мурожаат қилган. Судлов ҳайъатининг **** йил 28 октябрдаги **** билан ишга Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги таклиф этилган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили тушунтириш бериб, апелляция шикоятини қўллаб-қувватлаб, Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 14 февралдаги ПҚ-****-сонли “Ўзбекистон Республикаси Автомобиль йўллари давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида”ги Қарорининг 10-бандига мувофиқ жамият даъво аризаси билан мурожаат қилишда давлат божи тўловидан озод этилганлигини билдириб,апелляция шикоятини қаноатлантиришни ва биринчи инстанция судининг **** бекор қилишни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили тушунтириш бериб, биринчи инстанция судининг **** ўзгаришсиз, даъвогарнинг апелляция шикоятини рад этишни сўради. 1 Суд **** иштирок этган прокурор биринчи инстанция судининг **** ўзгаришсиз, даъвогарнинг апелляция шикоятини рад этиш тўғрисида фикр билдирди. Суд **** жойи ва **** тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги вакили қонунчиликда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлса-да, суд **** иштирок этмади. Бу ҳолда судлов ҳайъати, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг тўртинчи қисмига асосан ишни унинг вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Судлов ҳайъати, тарафлар вакилларининг тушунтиришларини ҳамда прокурорнинг фикрини тинглаб, апелляция шикоятида баён этилган **** иш ҳужжатлари билан биргаликда муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этиб, **** ўзгаришсиз қолдиришни лозим топади. Иш ҳужжатлари ва суд муҳокамасидан аниқланишича, даъвогар жавобгардан ****.****.****,**** асосий қарз, 87.****.****,**** пеня ундиришни сўраган. Биринчи инстанция суди, ИПК ****-моддаси биринчи қисмининг 1,6-бандлари талабларидан келиб чиқиб, даъво аризани қайтарган. Даъвогар апелляция шикоятида биринчи инстанция судининг **** бекор қилиш сўралган.Унга асос сифатида Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 14 февралдаги ПҚ-****-сонли “Ўзбекистон Республикаси Автомобиль йўллари давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида”ги Қарорининг 10-бандига мувофиқ жамият даъво аризаси билан мурожаат қилишда давлат божи тўловидан озод этилганлигини асос қилиб келтирган. Бироқ, судлов ҳайъати, даъвогарнинг апелляция шикоятида келтирган **** билан келишмайди. Чунки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикаси йўл хўжалиги тизимини чуқур ислоҳ қилиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги **** йил 9 декабрдаги ПФ–****-сон Фармонида йўл-қурилиш **** масъулияти чекланган жамиятлар этиб қайта ташкил этган ҳолда Қўмита таркибидан чиқариш, “Йўлқурилиш” **** ташкил этиш ва унга Қўмита таркибидан чиқариладиган **** устав жамғармаларидаги давлат улушини ўтказиш белгиланган бўлиб, ушбу Фармон ҳамда “Йўл соҳасини бошқариш тизимини янада такомиллаштиришга оид чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ–****-сон қарорига асосан “Йўлқурилиш” **** ташкил этилиб, **** йил 22 сентябрь куни акциядорлик жамият сифатида давлат рўйхатидан ўтказилган. Мазкур ҳолатда даъвогар давлат ва хўжалик бошқаруви органлари таркибига кирмаган тадбиркорлик субъекти эканлиги ва Автомобиль йўллари давлат қўмитасининг таркибий **** ҳисобланмайди. Юқорида келтирилган ҳолатлардан кўринадики, даъвогар давлат божи тўлашдан озод қилинмаган. Бундан ташқари, даъвогар ўзининг даъво аризасида жавобгардан иккала хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича вужудга келган жами ****.****.****,**** 2 асосий қарз ҳамда 87.****.****,**** пеня ундириш сўралган бўлса-да, бироқ қарздорлик ва пенянинг ҳар битта шартнома бўйича аниқ ҳисоб-китоби кўрсатилмаган. ИПК ****-моддаси биринчи қисмининг 1-бандида даъво аризасининг ушбу Кодекс ****-моддасида белгиланган шакли ва мазмунига риоя қилинмаган бўлса, 6-бандида давлат божи ва почта **** белгиланган тартибда ҳамда миқдорда тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар **** этилмаган бўлса, давлат божи тўлашни кечиктириш, бўлиб-бўлиб тўлаш мумкинлиги қонунда назарда тутилган ҳолларда эса бу **** илтимоснома мавжуд бўлмаса ёхуд илтимоснома рад этилган бўлса, судья даъво аризасини ва унга илова қилинган ҳужжатларни қайтариши белгиланган. Биринчи инстанция суди томонидан юқорида келтирилган процессуал ҳуқуқ нормалари тўғри қўлланилган ҳолда даъво аризани қайтариш тўғрисида асосли хулосага келинган. ИПК****-моддаси иккинчи қисмига мувофиқ,биринчи инстанция судининг қарори, **** устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган апелляция шикояти (протести) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарори устидан берилган апелляция шикоятини (протестини) кўриш учун назарда тутилган тартибда апелляция инстанцияси суди томонидан кўрилади. ИПК ****-моддасида суд ҳужжатини ўзгартириш ёки бекор қилиш асослари кўрсатилган.Судлов ҳайъати суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун Кодекснинг ушбу моддасида кўрсатилган асослар мавжуд эмас деб ҳисоблайди. Юқорида қайд этилганларга асосан,судлов ҳайъати апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этиб, биринчи инстанция судининг **** ўзгаришсиз қолдиришни,ИПК****-моддасига асосан суд **** даъвогар зиммасига юклашни, ушбу тоифадаги суд ҳужжатлари устидан шикоят берилганда давлат божи ундирилмаслигини инобатга олишни, апелляция шикояти берилганда тўланган 41.**** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати қ а р орқ и л д и: Шовот туманлараро иқтисодий судининг****-сонли иқтисодий иши доирасида **** йил 29 сентябрда чиқарилган **** ўзгаришсиз,“*****” масъулияти чекланган жамиятининг апелляция шикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Почта **** тўланганлиги инобатга олинсин. Қарор қабул қилинган пайтдан қонуний кучга киради. Қарор устидан, биринчи инстанция судининг **** қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида, Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят берилиши мумкин. Раислик этувчи ***.**** 3 ҳайъат аъзолари ****** *******.**** 4