Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1301-2502/3902 Дата решения 31.10.2025 Инстанция Кассация Тип документа Суд Джизакский межрайонный экономический суд Судья DJURAYEV NURIDDIN SALAYDINOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID 628f4c28-9919-40eb-b3e3-932c1e1b4945 Claim ID PDF Hash 7ecd36babd42d732... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 1
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
збекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси збекистон Республикаси Конституцияси 55 law
Текст решения Оригинал (узб.)
****1-2502/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судидаишни кўрган судьяН.**** Касс ция инстанцияси судида маърузачи судья **** **** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАСС ЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ ****5йил31октябрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари****ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,“ASAKA BANK”акциядорлик жамияти вакили **** (**** йил3 январдаги ****-сонлиишончномагаасосан)нинг иштирокида,Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг даъвогар“ASAKA BANK”акциядорлик жамияти манфаатида жавобгар“ALIKOF” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан**** йил 20 сентябрда имзоланган ****-сонли олди-сотди шартномасини бекор қилиш, ****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз, ****.****.**** сўм муддати ўтган фоизни ундириш, жавобгарга Жиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳалаш кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 13:13:40:02:01:****, умумий майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м) нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбобускуналаридан иборат мулкий **** топшириш-қабул қилиш далолатномасида кўрсатилган таркибда, шаклда ва ҳолатда даъвогарга қайтариш **** юклаштўғрисидаги даъвоаризасибўйичаюритилган иш юзасидан қабул қилинган Жиззахтуманларароиқтисодий судининг **** йил12 майдаги ҳал қилув қарори устидан“ALIKOF” масъулияти чекланган жамияти томонидан берилган кассация шикоятини Жиззах вилоят суди биносидаўтказилганочиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қ л а д и: “ELEKTRON-ONLAYN AUKSIONLARNI TAS KIL ETIS ”акциядорлик жамияти томонидан нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбобускуналаридан иборат мулкий **** сотиш юзасидан **** йил 17 сентябрда ўтказилган аукционда “ALIKOF”масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)ғолиб деб топилган. “ELEKTRON-ONLAYN AUKSIONLARNI TAS KIL ETIS ”акциядорлик жамиятинингэлектрон-онлайнаукцион натижалари тўғрисида**** йил 20 сентябрда расмийлаштирган ОА-****-сонли баённомасиасосида“ASAKA BANK” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) ва жавобгар ўртасида **** йил 20 сентябрь куни ****-сонли кўчмас мулк олди-сотди шартномаси тузилган. 1 Шартноманинг 1.1-бандига мувофиқ,жавобгартомонидан шартнома бўйича ўзига юклатилган **** тўлиқ **** сўнгдаъвогаршартноманинг 2-иловасида келтирилган Жиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳалаш кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 13:13:40:02:01:****, умумий ер майдони ****.00 кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м)нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбоб-ускуналаридан иборат мулкий **** иборат мулкнинг мулк ҳуқуқини ўрнатилган тартибдажавобгаргатопшириш,ўз навбатидажавобгарушбу шартнома бўйича ўзига юклатилган барча **** ўз **** **** ҳамда тўловларни жадвалда кўрсатилган тартиб ва муддатларда белгиланган пул маблағларинишартноманинг 1-иловасига мувофиқ тўлаш, шунингдек, объектни қабул қилиб олиш****ни ўз зиммасига олган. Тарафлар ўртасида**** йил 27 сентябрдатузилгантопшириш-қабул қилиш далолатномасига асосан даъвогар томонидан мол-мулк жавобгарга топширилган. Бироқ, жавобгар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****, тўловларшартномада белгиланган муддатларда тўланмаган. Шундан сўнг, даъвогар жавобгарга **** йил 27 мартдатаклиф хати билан мурожаат қилиб, унда жавобгар томонидан ****.****.****,**** муддати ўтган асосий қарздорлик, ****.****.****,**** муддати ўтган фоиз қарздорлик тўланмаганлигиникўрсатиб ўтиб, олди-сотди шартномасини ихтиёрий бекор қилишнитаклиф қилган. Бироқ, даъвогарнинг таклиф хати жавобгар томониданоқибатсиз қолдирилган. Натижада,Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси(бундан буён матнда Палата деб юритилади) даъвогарманфаатидажавобгарга нисбатансудгадаъво аризаси биланмурожаат қилиб,тарафлар ўртасида **** йил 20 сентябрда имзоланган ****сонли олди-сотди шартномасини бекор қилиш, жавобгар ҳисобидан ****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз, ****.****.**** сўм муддати ўтган фоизни ундириш, жавобгарга Жиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳалаш кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 13:13:40:02:01:****, умумий майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м) нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбобускуналаридан иборат мулкий **** топшириш-қабул қилиш далолатномасида кўрсатилган таркибда, шаклда ва ҳолатда даъвогарга қайтариш **** юклашни сўраган. Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 12 майдаги ҳал қилув қарори билан даъвогарнинг даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилиб, тарафлар ўртасида **** йил 20 сентябрда имзоланган ****-сонли олди-сотди шартномасини бекор қилинган ҳамда жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига ****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз, ****.****.**** сўм муддати ўтган фоиз ва олдиндан тўланган 37.**** сўм почта **** ундирилган.Шунингдек, жавобгарга Жиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳадаги кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 13:13:40:02:01:****, умумий майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м)нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбоб-ускуналаридан иборат 2 мулкий **** топшириш-қабул қилиш далолатномасида кўрсатилган таркибда, шаклда ва ҳолатда даъвогарга қайтариш **** юклатилган ва жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига 22.****.**** сўм давлат божи ундирилган. Иш юзасидан қабул қилинган биринчи инстанцияси судининг **** йил 12 майдаги ҳал қилув қароридан норози бўлиб жавобгар кассация шикояти билан мурожаат қилган. Кассация шикоятида биринчи инстанцияси судининг **** йил 12 майдаги ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвогарнинг даъво талабларини тўлиқ рад қилиш **** янги қарор қабул қилиш сўралган. Суд **** муҳокамасида иштирок этгандаъвогарвакили**** кассация шикояти юзасидан эътироз билдириб, жавобгар томонидан олди-сотди шартномаси шартлари лозим **** ****, жавобгар мол-мулкдан фойдаланиш учун инвестор жалб этишини,ишлаб чиқариш фаолиятини йўлга қўйишинибилдирган бўлса-да,ишлаб чиқариш фаолиятига киришмаганлигини, шартномада белгиланган муддатларда тўловларни амалга оширмаганлигини, шу сабабли жавобгарга шартномани ихтиёрий бекор қилиш таклиф қилинганлигини,бироқ жавобгар томонидан бунга розилик билдирилмагандан сўнг судга даъво аризаси киритилганлигини, биринчи инстанция суди томониданқабул қилинганҳал қилув қарориқонуний кучга киргач, мол-мулкларяна аукционга қўйилиб, сотилганлигини маълум қилиб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, жавобгарнинг кассация шикоятини қаноатлантиримасдан қолдиришни сўради. Суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи ****тилхат орқалихабардор қилинган бўлса-да, Палата важавобгарсуд **** вакил иштирокини таъминламади. Мазкур ҳолатда судлов ҳайъатиЎзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан кассация шикоятиниПалата важавобгарвакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топади. Судлов ҳайъати,тарафвакилининг тушунтиришларини эшитиб,кассацияшикоятида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра, биринчи инстанция судининг **** йил12 майдагиҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,кассацияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси биринчи қисмида ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатланган. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд ишни касс ция тартибида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Касс ция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт.Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар касс ция инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. 3 Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига кўра,**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда **** тарафлар ўртасида тузилганолдисотдишартномасидан келиб чиққан. Ишдаги ҳужжатлар ва суд **** муҳокамасида аниқланишича, “ELEKTRON-ONLAYN AUKSIONLARNI TAS KIL ETIS ”акциядорлик жамияти томонидан нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбобускуналаридан иборат мулкий **** сотиш юзасидан **** йил 17 сентябрда ўтказилган аукциондажавобгарғолиб деб топилган ҳамдааукцион натижалари тўғрисида **** йил 20 сентябрда расмийлаштирилган ОА-****-сонли баённома асосидадаъвогарва жавобгар ўртасида **** йил 20 сентябрь куни ****-сонли кўчмас мулк олди-сотди шартномаси тузилган. Шартноманинг 1.1-бандига мувофиқ,жавобгартомонидан шартнома бўйича ўзига юклатилган **** тўлиқ **** сўнгдаъвогаршартноманинг 2-иловасида келтирилган Жиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳалаш кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 13:13:40:02:01:****, умумий ер майдони ****.00 кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м)нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбоб-ускуналаридан иборат мулкий **** иборат мулкнинг мулк ҳуқуқини ўрнатилган тартибдажавобгаргатопшириш,ўз навбатидажавобгарушбу шартнома бўйича ўзига юклатилган барча **** ўз **** **** ҳамда тўловларни жадвалда кўрсатилган тартиб ва муддатларда белгиланган пул маблағларинишартноманинг 1-иловасига мувофиқ тўлаш, шунингдек, объектни қабул қилиб олиш****ни ўз зиммасига олган. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, олди-сотди шартномаси бўйича бир тараф (сотувчи) товарни бошқа тараф (сотиб олувчи)га мулк қилиб топшириш ****, сотиб олувчи эса бу товарни қабул қилиш ва унинг учун белгиланган пул суммаси (баҳоси)ни тўлаш **** олади. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 3.1-бандида жавобгар томонидан сотиб олинган объектнинг сотиш нархи ким ошди савдоси натижаларига кўра 8.****.****.**** сўм (шу жумладан ****.****.**** сўммиқдоридаги ҚҚС билан)ташкил этишига,3.2.-бандида эсаобъектжавобгарга 7 йил муддатда бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан, мулкий ****ёғ ишлаб чиқариш асбоб-ускуналари (5.****.****.**** сўм) қисми фоизсиз ва нотурар жой биноси (3.****.****.**** сўм) қисми бўйича қарздорликнинг қолдиқ суммасига йиллик 13.5фоизмиқдорида устама **** ҳисоблашэвазига сотилишига, бироқжавобгарнотураржой бино бўйича 18.5фоиз, асбоб-ускуналар бўйича 5 фоиз миқдорида муддати ўтган асосий қарз учун юқори фоизлар бўйича тўловларни амалга ошириш **** ўз зиммасига олишига келишилган. Шу билан бир қаторда шартноманинг4.5-бандида тўловларни ўз **** тўлаш **** **** таъминлаш учунжавобгаробъектнидаъвогарга гаров сифатида **** этиш учун ипотека (гаров) шартномасинитузиши шартли,4.6-бандида эса, шартноманинг 5.13-бандида кўрсатилган муддатда суғурта шартномаси ўз **** расмийлаштирилмаган (имзоланмаган) **** ва мазкур шартноманинг 4.5-бандида 4 кўрсатилган ипотека (гаров) шартномаси расмийлаштирилмаса,даъвогар шартномани бир томонлама бекор қилиш, мазкур шартнома бўйича **** **** рад этиш ёки судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эгаэканлиги, ушбу ҳолатда шартнома бекор қилингунга қадаржавобгартомонидандаъвогаргатўланган суммажавобгарга қайтарилмаслиги, бундан ташқари,жавобгар даъвогарга объектни эксплуатация қилиш давридаги амортизация (эскириш) ****атларини қоплашга,шунингдек барча ҳисобланган неустойка суммаларини тўлашга ****эканлиги белгиланган. ФКнинг ****-моддасига кўра,товарни насияга сотиш шартномасида товар **** бўлиб-бўлиб тўлаш назарда тутилиши мумкин. **** бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан товарни насияга сотиш шартномасида олди-сотди шартномасининг бошқа муҳим шартлари билан бир қаторда товар баҳоси, тўловларнинг тартиби, муддатлари ва миқдори кўрсатилган бўлса, бундай шартнома тузилган ҳисобланади. Агар сотиб олувчи **** бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан сотилган ва ўзига топширилган товар учун навбатдаги тўловни шартномада белгиланган муддатда амалга оширмаса, сотувчи шартномани **** бош тортишга ва гаров нарсасини ундириш учун назарда тутилган тартибда ундирувни товарга қаратишга ****. Товарни кредитга сотиш тўғрисидаги шартномада назарда тутилган ****, сотиб олувчи олинган товар улушининг **** тўланган қисмини **** **** таъминоти сифатида беришга ****. Тарафлар ўртасида **** йил 27 сентябрда тузилган топшириш-қабул қилиш далолатномасига асосан даъвогар томонидан мол-мулк жавобгарга топширилган бўлса-да, жавобгар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****, тўловларшартномада белгиланган муддатларда тўланмаган. Даъвогарнинг**** йил 25 мартдаги ****-сонлимаълумотномасидан кўринишича, жавобгар **** йил октябрь ойидан **** йил март ойига қадар жами муддати ўтган асосий қарздорлик ****.****.**** сўм ва муддати ўтган ****.****.**** сўм фоиз қарздорликка йўл қўйган. Шунингдек,даъводажавобгар томониданшартномада келишилганбошқа шартлар ҳам ****лиги, яънимулкнингсуғурта қилдирилмаганлиги, ипотека шартномаси асосида мулк гаровга қўймаганлиги ҳолатлари ҳам келтирилган. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин. Тарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томонидан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: 1) иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; 2) ушбу Кодекс, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда. ФКнинг ****-моддасига кўра, шартнома қандай шаклда тузилган бўлса, уни ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги келишув ҳам шундай шаклда тузилади, башарти қонунчиликн, шартнома ёки иш муомаласи одатларидан бошқача тартиб келиб чиқмаса. Бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган 5 ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса — ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин. Мазкур ҳолатда, жавобгар томонидан тарафлар ўртасида тузилган шартнома шартларилозим **** ****, жавобгарнинг даъвогар олдида****.****.**** сўмасосий қарзива муддати ўтган ****.****.**** сўм фоиз қарзи мавжудлигиишҳужжатларидаги мавжуд далиллар билан ўз тасдиғини топган. Шу сабабли, даъво талабининг тарафлар ўртасида**** йил 20 сентябрдатузилган ****-сонли олди-сотди шартномасини бекор қилиш ҳамдажавобгардандаъвогар фойдасига****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз, ****.****.**** сўм муддати ўтган фоизни ундиришталаблариасосли ҳисобланади ва биринчи инстанция суди даъво талабларининг ушбу қисмини қаноатлантириш тўғрисида асосли тўхтамга келган. Бундан ташқари, даъво аризасидажавобгарга Жиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳадаги кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 13:13:40:02:01:****, умумий майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м) нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбоб-ускуналаридан иборат мулкий **** топшириш-қабул қилиш далолатномасида кўрсатилган таркибда, шаклда ва ҳолатда даъвогарга қайтариш **** юклаш сўралган. ФКнинг ****-моддасига асосаншартнома асосида мол-мулк олувчида мулк ҳуқуқи, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, ашё топширилган пайтдан бошлаб вужудга келади. Агар мол-мулкни бошқа шахсга бериш **** шартнома давлат рўйхатидан ўтказилиши ёки нотариал тасдиқланиши керак бўлса, мол-мулкни олувчида мулк ҳуқуқи шартнома рўйхатдан ўтказилган ёки тасдиқланган пайтдан бошлаб, шартномани ҳам нотариал тасдиқлаш, ҳам давлат рўйхатидан ўтказиш зарур бўлганида эса — рўйхатдан ўтказилган пайтдан бошлаб вужудга келади. ФКнинг ****-моддасига кўра,мол-мулкни мулкдордан олиб қўйишга қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда мулкдорнинг **** бўйича ундирув ана шу мол-мулкка қаратилган ****, шунингдек национализация қилиш, реквизиция ва мусодара қилиш тартибида йўл қўйилади. Агар қонунга асосан шахсга тегишли бўла олмайдиган мол-мулк унинг мулки бўлиб қолса, ушбу мол-мулкка нисбатан мулк ҳуқуқи суд тартибида бекор қилиниб, олиб қўйилган мол-мулкнинг қиймати шахсга тўланади. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 5.9-бандида жавобгарнинг **** сифатида ушбу шартнома бекор қилинган ёки муддатидан олдин тугатилган ****, 15 **** иш куни ичида эгалик қилиш учун топширилганобъектни топширишқабул қилиш далолатномасида кўрсатилган таркибда, шаклда ва ҳолатда қайтаришни таъминлаш ҳамда қўшимча қурилиш ва таъмирлаш орқали амалга оширилган ишлардаъвогармулки бўлиб қолишига келишилган. Шунга асосан, биринчи инстанция судижавобгаргаЖиззах вилояти, Жиззах шаҳар, Бунёдкор МФЙ, Лойиҳадаги кўчаси, **** жойлашган (кадастр **** 6 13:13:40:02:01:****, умумий майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони ****.16 кв.м, қурилиш ости майдони ****.50 кв.м) нотурар жой биноси ва ёғ ишлаб чиқариш асбоб-ускуналаридан иборат мулкий **** топшириш-қабул қилиш далолатномасида кўрсатилган таркибда, шаклда ва ҳолатда даъвогарга қайтариш **** юклаш **** тўғри тўхтамга келган. Судлов ҳайъати жавобгарнингкассацияшикоятидагибиринчи инстанция суди жавобгар томонидан шартнома бўйича айрим ойлардагина тўлов амалга оширилмаганлиги, буҳолат шартномани жиддий бузиш ҳисобланмаслигига эътибор қаратмаганлиги, шунингдек жавобгар томониданзарар етказилмаган бўлса-да, суд томонидан****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз, ****.****.**** сўм муддати ўтган фоиззарар сифатида эътироф этилганлиги,шу билан бир қаторда даъвогар томонидан шартномани бекор қилиш юзасидантаклиф юборилмаганлиги тўғрисидаги ҳамда жавобгар вакилининг аввалги суд ****даъво талабининг****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз, ****.****.**** сўм муддати ўтган фоизниундириш талаби асоссиз эканлиги, шартнома бекор қилингач,жавобгармулклардан бошқа фойдаланмаслиги сабабли ушбу қарздорликниундириш шартнома ёки қонунда назарда тутилмаганлигитўғрисидаги**** билан келишмайди. Чунки,жавобгартомонидан шартнома шартлари лозим **** ****, тўловлар муддатида тўланмаганлигинатижасида**** йил октябрь ойидан **** йил март ойига қадар ****.****.**** сўммуддати ўтган асосий қарздорликва ****.****.**** сўммуддати ўтганфоиз қарздорликюзага келганлиги,тўлов муддати кечиктирилган кунлар **** кунни ташкил этиши даъвогар томонидан **** этилган**** йил 25 мартдаги ****-сонлимаълумотномабилан ўз тасдиғини топган. Жавобгар томонидан эса ушбу маълумотномадаги ҳолатларни инкор қилувчи далиллар **** этилмаган. Қолаверса,биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорида****.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарздорлик ва ****.****.**** сўм муддати ўтган фоиз қарздорликни зарар сифатида эмас, балки жавобгар томонидан шартномада келишилган тўловлар ўз **** амалга оширилмаганлиги натижасида юзага келган қарздорлик сифатида ундирилган. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, шартнома тузилган пайтидан бошлаб кучга киради ва тарафлар учун **** бўлиб қолади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди пленумининг **** йил 18 декабрдаги “Хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ва бекор қилишни тартибга солувчи фуқаролик қонун ҳужжатлари нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида” ****-сонли қарорининг 22-бандида шартномани ўзгартириш ва бекор қилиш оқибатлари ФКнинг****моддасидабелгиланганбўлиб, унга кўра шартнома ўзгартирилганида тарафларнинг **** ўзгартирилган ҳолда **** қолиши, шартнома бекор қилинганида эса, тарафларнинг **** бекор бўлиши, шартнома ўзгартирилган ёки бекор қилинган ****, агар келишувдан ёки шартномани ўзгартириш хусусиятидан бошқача тартиб англашилмаса, тарафлар шартномани ўзгартириш ёки бекор қилишга келишган пайтдан бошлаб, шартнома суд тартибида ўзгартирилган ёки 7 бекор қилинганида эса — суднинг шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган пайтдан бошлаб **** ўзгартирилган ёки бекор қилинган ҳисобланиши тўғрисида тушунтириш берилган. Шу боис, даъвогарнинг тарафлар ўртасида тузилган шартнома бекор қилингунга қадар ҳисобланган асосий қарз ва фоизларни ундириш тўғрисидаги талаби асосли ҳисобланади. Бундан ташқари,иш ҳужжатларидадаъвогарнинг **** йил 27 мартда ****-сонли таклиф хати биланюбориб,жавобгаргатарафлар ўртасида**** йил 20 сентябрдатузилган****-сонли олди-сотди шартномасини ўзаро ихтиёрий бекор қилиш ****келишув лойиҳасини тасдиқлаб беришни сўраганлиги тўғрисидаги далиллар мавжуд. Демак, мазкур ҳолатда биринчи инстанция суди томонидан моддий ва процессуал қонун нормалари тўғри қўлланган ҳолда асослантирилган ва қонуний қарор қабул қилинган. Шу сабабли судлов ҳайъати,жавобгарнингкассацияшикоятида келтирилган ****и биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди. ИПКнинг****-моддасинингбиринчи қисмининг1-бандига кўра,касс ция инстанцияси суди касс ция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичаҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****. ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга кўра, судлов ҳайъатиЖиззахтуманларароиқтисодийсудининг ****5йил12 майдаги ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,касс цияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни,касс цияинстанциясида ишни кўриш учунолдиндан тўланган41.200сўм почта ****ни жавобгар зиммасида қолдиришни, жавобгардан Республика бюджетига11.****.****сўм давлат божиундиришнилозим топади. Юқоридагиларга кўра ҳамдаИПКнинг ****,****,****,****,****ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қа ро рқи лад и: Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг **** йил12 майдаги ҳал қилувқарори ўзгаришсиз,жавобгар“ALIKOF” масъулияти чекланган жамиятинингкасс цияшикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Жавобгар“ALIKOF” масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига11.****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ижро ****си берилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида Жиззах вилоят судинингиқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин. 8 Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари **** **** 9