Решение #2856368 Экономические

****501/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанцияда ишни кўргансудья –Ш.Ҳамидов Кассацияинстанцияси судида маърузачи судьяО.Қўлдошов **** БУХОРО ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ ****5йил30 октябрь Бухоро вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатисудьяси ****нинг раислигида, ҳайъат аъзолари****ваО.Қўлдошовларданиборат таркибда,судья катта ёрдамчиси****нингкотиблигида, иштирокида,аризачи“С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти қарздор “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидааризаси юзасиданҚоракўлтуманлараро иқтисодий судининг****5йил29 августдагиқабул қилинган****га нисбатанаризачи “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти томонидан берилган кассация шикоятини иқтисодий иш ҳужжатлари билан биргаБухоро вилоят суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйид гил рни аниқлади: Аризачи “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда аризачи деб юритилади) судга ариза билан мурожаат қилиб, унда қарздор “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – қарздор деб юритилади)га нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатишни сўраган. Суднинг **** йил 16 майдаги **** билан жамиятга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилган ва **** бошқарувчиси этиб **** тайинланган. Қоракўл туманлараро иқтисодий судининг **** йил 4 августдаги ҳал қилув қарорига асосан “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамияти **** деб топилган ҳамда тугатиш бошқарувчиси этиб **** тайинланган. Аризачи “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти судга ариза билан мурожаат қилиб, **** бошқарувчиси **** зиммасига “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамиятини қарздор “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамиятининг кредиторлари талаблари реестрига ****.****.**** сўмга иккинчи навбатга киритиш **** юклаб беришни, аризачининг 01.04.**** йилдаги 23-сонли талабномаси орқали сўралган талабларниқаноатлантириш, 1 **** қилиниши сўралган барча ҳужжатларни ҳамда жавоб хатини **** этиш қилиш **** юклаш ҳамда **** нисбатан Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигига хусусий **** чиқаришни сўраган. Қоракўлтуманлараро иқтисодий судининг ****5йил29 августдаги **** билан аризачи “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамиятининг аризасини қаноатлантириш рад этилган. Мазкур****га нисбатанаризачи томониданкассацияшикоятиберилган.Шикоятда,аризачи томонидан талабнома жўнатилиб, қарздорнинг талаблари реестрига **** сўмга киритишлиги, бунга асос сифатида Тошкент туманлараро иқтисодий судининг **** йил 17 сентябрдаги ****-сонлиҳал қилув қарори ва **** йил 7 июндаги 61-сонли **** фактурани асос сифатида келтириб ўтилганлигини, бироқ суд бошқарувчиси томонидан талабномага жавоб берилмаганлиги ҳамдакредиторлар йиғилишида маълум бўлишича аризачининг **** ****, **** сўм қисмини киритилганлигинибаён этиб, кассация шикоятини қаноатлантиришни биринчи инстанция судининг****ини бекор қилиш сўралган. Суд **** иштирок этганучинчи шахскассация шикоятида келтирилган **** қувватлаб, асосларни такрорлаб,кассация шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция суди томониданқабул қилинган****бекор қилишни сўради. Суд муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганаризачи ва қарздорсуд **** ўз вакили иштирокини таъминламади. Судлов ҳайъати,ушбушахссуд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганлигини, унинг суд **** иштирок этмаслиги ишни кўришга тўсқинлик қилмаслигини инобатга олиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****-моддасининг тўртинчи қисмига асосан ишни унингвакилииштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топди. Судлов ҳайъати, маърузачи судьянинг маърузасини тинглаб, иш ҳужжатларини ҳар томонлама ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўракассацияшикоятини қаноатлантиришнирад этишни, биринчи инстанция судининг****ўзгаришсиз қолдиришни лозим топди. Иш ҳужжатларидананиқланишича,аризачи “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти судга ариза билан мурожаат қилиб, унда қарздор “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатишни сўраган. Суднинг **** йил 16 майдаги **** билан жамиятга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилган ва **** бошқарувчиси этиб **** тайинланган. Қоракўл туманлараро иқтисодий судининг **** йил 4 августдаги ҳал қилув қарорига асосан “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” 2 масъулияти чекланган жамияти **** деб топилган ҳамда тугатиш бошқарувчиси этиб **** тайинланган. Тошкент шаҳар суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати кассация инстанциясининг **** йил 22 июлдаги қарори билан “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамиятидан “С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти фойдасига 34**** **** сўм асосий қарз, 3**** **** сўм пеня, **** **** сўм давлат божи ва 34 **** сўм почта **** ундирилган. Қарздор “AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамиятининг **** йил 31 июлдаги кредиторлар реестрига асосан аризачи мазкур реестрга 38.****.**** сўм қарздорлик билан киритилган. Шунингдек, **** бошқарувчи **** томонидан аризачининг 01.04.**** йилдаги 23-сонли талабномасига аризачининг **** Бектемир тумани Порлоқ кўчаси 13А-уйдаги манзилига жавоб хатлари юборилган. Бироқ, мазкур жавоб хатлари почта алоқа тармоғи орқали аризачининг манзили нотўғрилиги сабабли қайтарилган. Ўзбекистон Республикасининг “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонуни(кейинги ўринларда қонун деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, Тугатиш бошқарувчиси: қарздорнинг мол-мулкини ўз тасарруфига қабул қилиши, уни инвентаризация қилиши ва баҳолашдан ўтказишни ташкил этиши, унинг бут **** чораларини кўриши; қарздорнинг молиявий аҳволини таҳлил этиши; кредиторлар йиғилишини ва кредиторлар қўмитасини ****; қарздор олдидаги қарзларни ундириш чораларини кўриши; қарздор тугатилганда унинг ходимларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиши ҳамда улар билан тузилган меҳнат шартномалари келгусида тугатилиши тўғрисида уларни хабардор этиши; кредиторларнинг талаблари реестрини юритиши ва уларнинг талабларини кўриб чиқиши; қарздорнинг молиявий аҳволи ва (ёки) ўз фаолияти **** ахборотни кредиторнинг талабига кўра ўн кунлик муддатда **** этиши; қарздорнинг учинчи шахсларда турган мол-мулкини қидиришга, аниқлашга ва қайтаришга қаратилган чораларни кўриши; қарздорнинг **** лозим бўлган ҳужжатларини **** топшириши шарт. Тугатиш бошқарувчисининг зиммасида қонунчиликка мувофиқ бошқа **** ҳам бўлиши мумкин. Шу боисбиринчи инстанция суди, аризани қаноатлантиришдан рад этиш**** тўғри хулосага келган. Судлов ҳайъати аризачининг кассация шикоятида келтирилган **** билан келишмайди. Чунки, Тошкент шаҳар суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати кассация инстанциясининг **** йил 22 июлдаги****-сонлиқарорида тарафлар 3 ўртасидаги шартнома шартларига асосан даъвогаряъни (“С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамияти)томонидан жавобгаргаяъни“AGRI ULTURAL EKSP RTS DEVEL PMENTS” масъулияти чекланган жамияти **** йил 7 июндаги 61-сонли ****-фактурага асосан ҚҚС ҳисобига олинган ҳолда **** сўмлик маҳсулотлар топширилган.Бироқ жавобгар томонидан қисман тўлов амалга оширилганлиги натижасида **** сўм қарздорлик қопланмай қолганлиги келтириб ўтилган. ИПКнинг 73-моддасига асосан иккинчи қисмига асосан иқтисодий суднингилгари кўрилган иш бўйича қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори билан аниқланган ҳолатлар суд худди шу шахслар иштирок этаётган бошқа ишни кўраётганида янгидан исбот қилинмайди. ИПК ****-моддасида суд ҳужжатини ўзгартириш ёки бекор қилиш асослари кўрсатилган бўлиб, судлов ҳайъати суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун Кодекснинг ушбу моддасида кўрсатилган асослар мавжуд эмас деб ҳисоблайди. ИПК****-моддасиучинчиқисмининг 1-бандига кўра, кассацияинстанцияси судибиринчи инстанция судининг қарори, **** устидан берилган кассацияшикоятини (протестини) кўриб чиқишнатижалари бўйича****ни ўзгаришсиз қолдиришга ****. Бунда судлов ҳайъатиаризачинингкассацияшикоятини қаноатлантиришни рад этишни ва биринчи инстанция судининг****ўзгаришсиз қолдиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Мазкур модданинг тўққизинчи қисмига кўра ишда иштирок этувчи шахсларнингапелляция, кассация ва тафтиш шикояти бериш билан боғлиқ ҳолда қилган суд **** ушбу моддада баён этилган қоидаларга мувофиқ ****. Судлов ҳайъати иш юзасидан суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб,аризачи томонданкассацияинстанцияси учун олдиндан 41200сўм почта **** тўланганлигини инобатга олиб, унинг зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагиларга кўра,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****,****,****-моддаларига асосланиб, судлов ҳайъати қарорқилади: Аризачи“С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамиятининг кассацияшикояти қаноатлантириш рад этилсин. Қоракўлтуманлараро иқтисодий судининг **** йил29 августдаги****ўзгаришсиз қолдирилсин. Аризачи“С REWELL TRADING” масъулияти чекланган жамиятитомониданкассацияинстанцияси учун олдиндан**** сўм почта харажати тўланганлиги инобатга олинсин ва унинг зиммасида қолдирилсин. 4 Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Қарор устидан бир йиллик муддат ичида биринчи инстанция суди орқали Бухоро вилоят судига тафтиш тартибида шикоят қилинишипрокурор (протест)келтирилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари **** О.Қўлдошов 5