Решение #2856372 Экономические

****-2501/3947-сонли иқтисодийиш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қарши шаҳри 30октябрь ****5 йил Ғузор туманлараро иқтисодий суди судьяси А.Арзиевраислигида,Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси Қашқадарё вилоят бошқармаси даъвогар“Шуртан газ кимё ****”маъсулияти чекланган жамияти манфаатида,жавобгар “Тошматов Фирдавс” ****дан 7.****.**** сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни Ғузортуманлараро иқтисодий судибиносида соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси Қашқадарё вилоят бошқармаси“Шуртан газ кимё ****”маъсулияти чекланган жамияти манфаатида(бундан буён матнда даъвогар)иқтисодий судга мурожаат қилиб,“Тошматов Фирдавс” ****дан(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)7.****.**** сўм пеня ундиришни сўраган. Иш ҳужжатларида даъвогарнинг даъво аризаси ва унга илова қилинган ҳужжатлари жавобгарга юборилганлиги тўғрисидаги почта хабарномаси(маълумотномаси)мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг****4-моддасининг иккинчи қисмига кўра,жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади.Бироқ,жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикр билан мурожаат қилмади. ИПК****4-моддасининг тўртинчи қисмига кўра,даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Шунингдек,мазкур кодекс****4-моддасининг саккизинчи қисмига кўра,суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан,тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд,даъво аризасида келтирилган ҳолатларни иш ҳужжатлари билан бирга ўрганиб чиқиб,ҳуқуқий баҳо бериб,қуйидаги асосларга кўра даъво талабларини қисман қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг15-моддаси биринчи,иккинчи қисмларига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади.Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга,тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси иккинчи қисмига асосан ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш,давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларига кўра,тарафлар ўртасида08.01.****йилда****сонлиэлектрон тизимдаўтказилган давлат харидлари натижаси бўйича товар етказиб бериш тўғрисида шартнома тузилган. Даъвогар шартноманинг 2.1-бандига мувофиқ шартнома бўйича тўловларни тўлиқ **** амалга ошириш учун шартнома давлат харидларининг электрон тизимида рўйхатга олинган пайтдан бошлаб ўн иш куни мобайнида ўзларининг ҳисоб-китоб клиринг палатасидаги (ҲККП) ҳисобварағига маблағларни ўтказадилар, бунда закалат шартнома бўйича тўлов суммасига қўшиб ҳисобланиши мумкин.Шартноманинг 2.2-бандига кўра ҲККП шартнома бўйича тушган тўлов суммасини банд қилиб қуяди ва маблағлар тушган кундан кейинги иш кунидан кечиктирмасдан бу **** ижрочига хабарнома юборади.Хабарнома ижрочига товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб бериш учун асос бўлиб хизмат қилади.Ижрочи тўлов амалга оширилганлиги тўғрисида ҲККПдан хабарнома олганидан бошлаб22 иш куни ичида товарни етказиб бериши шарт. Шартноманинг 2.5 бандида, ижрочи томонидан товарни етказиб берилганлиги ва буюртмачи томонидан текшириб олинганлиги ижрочи расмийлаштирган ҳасоб-фактурани тарафлар томонидан имзоланиши билан тасдиқланишига келишилган. Бироқ, жавобгар шартнома бўйича ****ўз ******** маҳсулотларни шартномада келишилган муддатданкечиктириб етказиб берган. Даъвогарнинг жавобгар томонгакечиктирилган кунлар учун пеня тўлаш тўғрисидаюборган талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Тарафларнинг **** шартномасидан келиб чиққан. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 4.1-бандига кўра, буюртмачи ва **** ушбу шартноманинг шартларини **** ва бузганлиги учун қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлиши келишилган. Даъвогар жавобгар томонидан маҳсулотлар шартномада белгиланган муддатдан кечетказибетказиб берилганлиги сабаблиЎзбекистон Республикаси “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги қонуннинг 25-моддасига кўра, жавобгардан7.****.****сўм миқдорида пеня ундиришни сўраган. Даъвогар даъво аризасида жавобгар томонидан шартнома **** 08.02.**** йилдан бошлаб бузилган деб 13.02.**** йилгача 6 кун муддатда бузилган деб ҳисоблаган ва шартноманинг умумий суммасига нисбатан пеня ундиришни сўраган. Бироқ жавобгар томонидан маҳсулотлар бўлиб-бўлиб, **** йил 19 январдан бошлаб даъвогарга етказилиб берилган, шундан охирги маротаба **** йил 13 февралда 23-сонли электрон ****-фактурага асосан 68.****.**** сўмлик маҳсулот етказиб берилган. Бундан кўринадики жавобгар шартнома умумий қийматининг 68.****.**** сўм қисмини муддатидан кеч етказиб берган, қолган қисмини эса шартномада келишилган муддатда етказиб берган. Шу боис,даъвогар жавобгарга нисбатан 68.****.****х0,5%х6=2.****.****,**** миқдорида пеня ундириш талаби билан судга мурожаат қилиши лозим эди. Суд даъвогарнинг 7.****.****сўм миқдорида пеняундириш талабини 2.****.****,**** қисмини асосли дебҳисоблайди. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлигикўрсатилган. Суд, жавобгарни тадбиркорлик субъекти эканлигини инобатга олиб, пеня миқдорини200.**** сўмга қаноатлантиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқорида баён этилганларга кўра суд, даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантиришни,жавобгар ҳисобидандаъвогар фойдасига200.****сўм пеня,41.2**** почта ****вареспублика бюджетига****.****,73сўм давлат божи ундиришни,даъво талабларининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад қилишни,даъвогардан даъво талабининг рад қилинган қисми учун республика бюджетига ****.****,**** давлат божи ундиришни,лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, 1 **** -****5-моддаларини қўллаб,суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг даъво талаблариқисман қаноатлантирилсин. Жавобгар“Тошматов Фирдавс” **** ҳисобидан: - Даъвогар “Шуртан газ кимё ****”маъсулияти чекланган жамиятифойдасига200.****сўм пеня,41.2**** почта ****; - республика бюджетига****.****,73сўм давлат божи ундирилсин. Даъво талабларининг қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Даъвогар “Шуртан газ кимё ****”маъсулияти чекланган жамиятидан республика бюджетига ****.****,**** давлат божи ундирилсин. Соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилган иш бўйича ҳал қилув қарори, агар апелляция шикояти (протести) берилмаган бўлса, қабул қилинганидан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Мазкур ҳал қилув қарори устидан ўн кунлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Судья ****