Решение #2858302 Экономические

****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛ В ҚАРОРИ Қоракўл тумани **** йил 29 октябрь Қоракўл туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида, **** котиблигида, даъвогар **** вилояти ҳудудий қурилиш ва уйжой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекциясининг жавобгар “Q R K ’L ISSIQ N N” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан **** этган даъво аризаси юзасидан ишни даъвогар вакили **** (ишончномага асосан) иштирокида, жавобгар вакили иштирокисиз, Қоракўл туманлараро иқтисодий суднинг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** муҳокамасида кўриб чиқиб, қуйидагиларни,- А Н И Қ Л А Д И: Даъвогар Бухоро вилояти ҳудудий қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, “Q R K ’L ISSIQ N N” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан давлат қурилиш назорати ишлари учун 28.****.**** сўм асосий қарз ва 1.****.**** сўм **** фоизини ундиришни сўраган.Суд **** жойи ва **** тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган жавобгар вакили суд **** келмади.Суд низони Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда-ИПК)нинг ****, ****-моддаси талабларига асосан уларнинг иштирокисиз, ишдаги мавжуд ҳужжатларга асосланган ҳолда кўриб чиқишни лозим топади.Суд **** иштирок этган даъвогар вакили жавобгар 28.****.**** сўм асосий қарзни тўлиқ тўлаганлигини, даъвонинг фоиз ундириш қисмини қаноатлантириш лозимлигини маълум қилиб, даъвони қисман қаноатлантиришни сўради.Суд, низо моҳияти юзасидан қуйидаги асосларга кўра даъвони талабини қисман қаноатлантиришни, суд **** жавобгардан ундиришни лозим топади.Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 5 февралдаги “Қурилиш-**** ишлари сифатини тубдан яхшилаш ва қурилишни назорат қилиш тизимини такомиллаштириш чоралари тўғрисида”ги ПҚ-****-сонли Қарорига асосан **** йил 1 аперлдан бошлаб давлат қурилиш назорати амалга оширилиши шарт бўлган барча объектлар бўйича ҳудудий инспекцияларга **** қурилиш-**** ишлари қийматининг 0,2 фоизга тенг ягона миқдорда (қўшимча қиймат солиғисиз) белгиланган.Иш ҳужжатлари ва суд маҳокамаси давомида аниқланган ҳолатларга кўра, жавобгар томонидан 29.04.**** йилда ****-сонли **** билан Давлат хизматлари маркази орқали Қоракўл тумани “Чекирчи” МФЙ “Тошкент” кўчасида биринчи қаватида савдо ва маиший хизмат кўрсатиш ҳамда юқори қаватида кўп хонадонли турар-жой биносини қуриш ишларини **** учун умумий қиймати 14.****.****.**** сўмга тенг хабарнома юборилган.Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси биринчи, учинчи қисмларига кўра, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****.Ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади.Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг ****-моддаси биринчи қисмида Ўзбекистон Республикасида одил судлов **** суд томонидан амалга оширилиши белгиланган.Даъвогар ушбу хабарномага Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 20 апрелдаги ****-сонли қарори билан тасдиқланган “Қурилиш-**** ишларини бошлаш учун объектни рўйхатдан ўтказиш бўйича давлат хизматлари кўрсатишнинг маъмурий регламенти”нинг 15бандига асосан давлат қурилиш назорати ишларининг баҳоси кўрсатилган ҳолда белгиланган муддатларда жавоб қайтарилган.(ҳозирда ўз кучини йўқотган) Мазкур Регламентнинг 20-бандига кўра, ариза берувчи инвойсда кўрсатилган суммани инвойс тушган кундан бошлаб бир ой муддатда тўлаши шарт.Жавобгар қурилиш-**** ишлари қийматининг 0,2 фоизига тенг миқдордаги 28.****.**** сўмлик тўловни амалга оширмасдан қарздорликка йўл қўйган.Қарздорлик суммасини ихтиёрий тўлаб бериш тўғрисидаги даъвогарнинг огоҳлантириш хати жавобгар томонидан эътиборсиз қолдирилган.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларигава қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** керак.Бироқ, жавобгар томонидан даъво аризаси судга **** этилгандан сўнг **** йил 16 октябрда 28.****.**** сўмлик тўлов амалга оширилган.Шу боис, суд даъво талабининг асосий қарз ундириш тўғрисидаги талабини қаноатлантиришдан рад этишни лозим деб топади.Шунингдек, даъвогар жавобгардан 1.****.**** сўм **** фоизи ундиришни сўраган.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, бошқа шахсларнинг пул маблағларини ғайриқонуний ушлаб қолиш, уларни қайтариб беришдан бош тортиш, уларни тўлашни бошқача тарзда кечиктириш ёхуд бошқа шахс ҳисобидан асоссиз олиш ёки жамғариш натижасида улардан фойдаланганлик учун ушбу маблағлар суммасига фоиз тўланиши керак.Фоиз ҳисоб-китоби асосли.Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги **** йил 15 июндаги ****-сонли қарорининг 11-бандига асосан, агар пул **** **** ёки унинг **** кечиктирганлик учун ФКнинг ****-моддасига мувофиқ белгиланган фоизлар миқдори (ставкаси) пул **** **** кечиктириш оқибатларига очиқдан-очиқ номутаносиб бўлса, суд фоизларнинг қоплаш табиатини ҳисобга олиб, ФКнинг ****-моддасига мос ҳолда, ФКнинг ****-моддасига асосан фоизлар миқдорини (ставкаси) камайтиришга ёки кредиторга уни ундиришни бутунлай рад этишга ****.Юқоридагиларга кўра, суд, фоиз кредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблигини, шу билан бирга, жавобгарнинг тадбиркорлик субъекти эканлигини эътиборга олиб, даъво талабинининг фоиз ундириш қисмини қисман яъни ****.**** сўм миқдорида қаноатлантиришни, фоизнинг қолган қисмини қаноатлантиришдан рад қилишни лозим топади.ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.ИПК ****-моддасининг олтинчи қисмига кўра, агар даъвогар томонидан билдирилган неустойкани ундириш **** талаб асосли бўлиб, бироқ унинг миқдори қонун ҳужжатларида белгиланган ҳуқуқдан фойдаланилган ҳолда суд томонидан камайтирилган бўлса, суд **** камайтирилиши ҳисобга олинмаган ҳолда ундирилиши лозим бўлган неустойка суммасидан келиб чиққан ҳолда, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши лозим.Мазкур ҳолатда суд, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни, жавобгардан даъвогар фойдасига ****.**** сўм **** фоизи ҳамда олдиндан тўланган ****.**** сўм давлат божи ва 41.**** сўм почта **** ундиришни лозим топди.Юқоридагиларга кўра, ИПКнинг ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд Қ А Р О Р Қ И Л Д И: Даъво талаби қисман қаноатлантирилсин.Жавобгар “Q R K ’L ISSIQ N N” масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар **** вилояти ҳудудий қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси фойдасига ****.**** сўм **** фоизи ҳамда олдиндан тўланган ****.**** сўм давлат божи ва 41.**** сўм почта **** ундирилсин.Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришдан рад этилсин.Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин.Ҳал қилув қароридан норози тараф мазкур ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичида Қоракўл туманлараро иқтисодий суди орқали Бухоро вилоят судига апелляция шикояти бериши, прокурор протест келтириши мумкин.Судья ****