Решение #2858854 Экономические

****05/6080-сонли иқтисодий иш Биринчиинстанциясудида ишни кўргансудья –**** Апелляция инстанцияси судида маърузачисудья –**** Тафтиш инстанцияси судида маърузачисудья -**** БУХОРО ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ ТАФТИШ ИНСТАНЦИЯСИСУДИНИНГ Қ АР О Р И Бухорошаҳри октябрь ****5 йил 29 Бухоро вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати тафтиш инстанцияси раиси **** раислигида, ҳайъат аъзолари судьялар **** ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, видеоконференцалоқа оператори **** кўмагида, “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамияти вакили **** (**** йил 25 мартдаги 1-сонли ишончномага асосан), “Sh ing C nt r ****” масъулияти чекланган жамияти вакиллари **** (**** йил 10 апрелдаги ишончномага асосан) ва Ў.Хасанов (**** йил 10 апрелдаги ишончнома асосида)лар иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамияти манфаатида жавобгар “Sh ing C nt r ****” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан берган даъво аризаси юзасидан қабул қилинганБухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 19 августдаги қарори устиданЎзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармасининг “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамияти манфаатидаберилгантафтиш тартибидаги шикоятини иш ҳужжатлари билан бирга Бухоро вилоят суди биносида видеоконференцалоқа режимида ўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни аниқлади: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда палата деб юритилади) “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “Sh ing C nt r ****” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан тарафлар ўртасида**** йил 8 январдатузилган электр энергияси, коммунал ва бошқа хизматлар билан таъминлаш тўғрисидаги ****-сонли шартноманинг айрим бандларини **** йил 3 март кунидаги 1-сонли қўшимча келишув шартларида ўзгартиришни сўраган. Суднинг **** йил 1 майдаги **** билан ишга низо предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида“Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамияти жалб қилинган. Бухоро туманлараро иқтисодий судининг **** йил 11 июндаги ҳал қилув қарори билан даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилиб, жавобгар зиммасига тарафлар ўртасида**** йил 8 январдатузилган “Электр энергияси, коммунал ва бошқа хизматлар билан таъминлаш тўғрисида”ги****-сонли шартноманинг айрим бандларини **** йил 3 март кунидаги 1-сонли қўшимча келишув шартлари асосида ўзгартириш **** юкланган. Жавобгар ҳал қилув қароридан норози бўлиб, келтирган апелляция шикоятиБухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 19 августдаги қарори билан апелляция шикояти қисман қаноатлантрилган, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ўзгартирилган. Палата даъвогар манфаатида суд ҳужжатидан норози бўлиб, унинг устидан тафтиш тартибидаги шикоят билан мурожаат қилган.Шикоятда, даъвогар даъво аризасида Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасининг иккинчи қисмининг 1-банди ва ****- моддасига умуман таянмаганлиги, судлов ҳайъати нимага бу фикрга келганлигини асосламаганлиги, балки, ФКнинг ****—моддасининг бешинчи қисми ва “Хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ва бекор қилишни тартибга солувчи фуқаролик қонун ҳужжатларини нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги Пленум қарорига асосланганлиги, даъвогарнинг устав фонди улушида давлат улуши мавжуд эмаслиги, судлов ҳайъати тарафлар келишувининг 3.8-бандига биноан **** буюртмачидан шартномада кўрсатилган электр энергияси ва ҳар ойлик қўшилган қиймат солиғи билан **** сўм тўланадиган тўловлардан ташқари умумий фойдаланишда бўлган бошқа турдаги кўрсатиладиган хизматлар учун деб ҳеч қандай қўшимча тўловларни талаб қилмаслиги, буюртмачи мазкур шартномада кўрсатилган тўловлардан ташқари ҳеч қандай қўшимча тўловларни тўлашга **** эмаслиги келишилганлигини асос қилганлиги, ваҳоланки, Бухоро вилоят ҳокимлигининг **** йил 26 апрелдаги ****-сонли қарори билан жами 6,2 гектар ер майдони доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан ер ****, натижада йирик савдо комплекси қурилганлиги, **** йил 28 январдаги **** далолатномасига асосан“Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар **** чиққанлиги ва **** балансига билан жамиятнинг айрим ҳуқуқ ва **** даъвогарга ҳуқуқий ворис сифатида ўтганлиги, Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 28 августдаги “Ўзбекистон Республикасида савдо комплекслари фаолиятини ташкил этиш Қоидалари тўғрисида”ги ****-сонли Қарорига мувофиқ савдо комплекслари ҳар қандай ташкилий ҳуқуқий шаклда ташкил этилиши мумкинлиги, Бухоро вилоят ҳокимлигининг **** йил 25 мартдаги “Бозорлар ва савдо комплексларида бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва кўрсатилган хизматлар қийматини тасдиқлаш тўғрисида”ги ****-сонли ва Бухоро вилоят ҳокимлигининг **** йил30 декабрдаги ****-Q/22сонли қарори талабларидан келиб чиқиб “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятининг **** йил 30 майдаги 3-сонли буйруғи ва калькуляциясига асосан савдо дўконлари мулкдорлари томонидан коммунал ва бошқа хизматлар учун тўланадиган тўлов миқдори 1 кв.метр учун **** сўм этиб белгиланганлиги, даъвогар томонидан савдо комплекслари фаолиятини ташкил этиш ва олиб боришда юқоридаги норматив ҳуқуқий ҳужжатлар асосида олиб бориши, электр энергия таъминоти ташкилоти томонидан 1кВт/соат учун белгиланган тарифга нисбатан 1,5 ўсувчи коэффицент миқдоригача тўловлар компенсация сифатида ундирилиб келинаётганлигибаён қилиниб,Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 19 августдаги қароринибекор қилиш ва биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдириш тўғрисида янги қарор қабул қилиш сўралган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили тафтиш тартибидаги шикоятда келтирган **** такрорлаб,тарафлар ўртасида **** йил 8январда тузилган электр энергияси, коммунал ва бошқа хизматлар билан таъминлаш тўғрисидаги****-сонли шартноманинг айрим бандларини **** йил 3 март кунидаги 1-сонли қўшимча келишув шартлари асосида ўзгартириш **** таклиф ва ўзгартирилган шартноманинг лойиҳаси юборилганлигини, аммо жавобгар томонидан шартнома шартлари ўзгартирилмаганлиги натижасида судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганлигини, шартнома шартларини ўзгартиришга ФК нормалари асосида сўралганлигини, бундан ташқари, бозорлар ва савдо комплекслари фаолиятини ташкил этишдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида меъёр белгиланганлигини, доимий равишда электр энергия таъминоти ташкилоти томонидан белгиланган тарифга нисбатан 1,5 коэффицент қўлланилиб келинганлигини, жавобгар савдо фаолиятини амалга оширишда кўмаклашувчи ва ҳудуд тозалигини таъминлаш **** даъвогар томонидан электр энергияси, коммунал ва бошқа хизматлар кўрсатиб келаётганлигини, “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятининг **** йил 30 майдаги 3-сонли буйруғи ва калькуляциясига асосан савдо дўконлари мулкдорлари томонидан коммунал ва бошқа хизматлар учун тўланадиган тўлов миқдори 1 кв.метр учун **** сўм этиб белгиланганлигинимаълум қилиб, даъвогар манфаатида киритилган тафтиш тартибидаги шикоятни қаноатлантиришни, Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциянинг **** йил 19 августдаги қарорини бекор қилиш ва биринчи инстанция судининг **** йил 11 июндаги ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдириш **** янги қарор қабул қилишни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакиллари даъвогар манфаатида палата томонидан берилган тафтиш тартибидаги шикоятга нисбатан эътироз билдиришиб, апелляция инстанция суди томонидан барча ҳолатлар тўлиқ ўрганилганлигини ва муҳокама қилинганлигини, шартнома шартларини ўзгартириш асоси бўлган бандлар ўзгартирилганлигини, қолган қисмини ўзгартириш рад этилганлигини, шикоятда асос қилиб келтирилганҳолатлар суднинг қарорида асослантириб берилганлигини таъкидлашиб, даъвогар манфаатида палата томонидан берилган тафтиш тартибида шикоятни қаноатлантиришни рад этишни,Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциянинг **** йил 19 августдаги қарориниўзгаришсиз қолдиришни сўрашди. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганнизо предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда учинчи шахс деб юритилади) ва палата суд **** вакил иштирокини таъминламади. Бундай ҳолатда судлов ҳайъати ишни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасининг биринчи қисмига асосан уларнинг вакиллари иштирокисиз, ишдаги мавжуд материаллар асосида кўришни лозим топди. Судлов ҳайъати иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб,иш юзасидан маърузачи судьянинг маърузаси ва тарафлар вакилларининг тушунтиришларини эшитиб,қуйидагиларгаасосан даъвогар манфаатида палатанинг тафтиш тартибидаги шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни,Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциянинг **** йил 19 августдаги қарориниўзгаришсиз қолдиришни лозим топди. ИПК 74-моддасининг биринчи, иккинчи ва тўртинчи қисмларига кўра, суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса, етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим.Ҳеч қандай далил суд учун олдиндан белгилаб қўйилган кучга эга эмас. ИПКнинг ****6-моддасига кўра, суд ишни тафтиш тартибида кўриш чоғида қуйи инстанция судлари томонидан моддий ҳуқуқ нормалари тўғри қўлланилганлигини ва процессуал қонун талабларига риоя этилганлигини иш материаллари бўйича текширади. Иш ҳужжатларидан ва суд муҳокамасидан аниқланишича, “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамияти ҳамда жавобгар ўртасида **** йил 3 январь кунида****-сонли электр энергияси, коммунал ва бошқа хизматлар билан таъминлаш тўғрисида шартнома тузилган. **** йил 28 январдаги **** далолатномаси асосида “Must hk m qurilish d v l m nt” **** қайта ташкил этилиб (**** чиқиш орқали), “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамияти ташкил этилган.**** далолатномасига асосан “Must hk m qurilish d v l m nt” **** асосий воситалари 1-иловага мувофиқ, Бухоро шахар **** кўчаси 1/1 уйда жойлашган, (жумладан кадастр **** 20:12:01:57:01:**** бўлган ****,97 кв.м.кўчмас мулк объектлари, шунингдек, кадастр **** 20:12:01:57:01:**** бўлган умумий ер майдони 6,6 га ер майдони; 3 - Иловагамувофиқ **** ҳисоб бўйича **** **** сўмлик дебитор қарздорликлар ва бошқа кредитор қарздорликлар ва товар моддий бойликлар ўтказилган. “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамияти “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятининг **** далолатномасига асосан топширилган мулклари, ҳуқуқ ва **** бўйича ҳуқуқий вориси эканлиги кўрсатилган ва даъвогар **** йил 28 январдан давлат хизматлари марказидан рўйхатдан ўтган. Даъвогар **** йил 3 мартда жавобгарга****-сонли шартноманинг баъзи бандларини ўзгартириш киритиш тўғрисида таклиф хати билан мурожаат қилиб, қўшимча келишув шартномани илова қилиб, таклиф хатида “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятининг “Бухоро савдо ****” ҳудудидаги мулкдорлар ва ижарачиларни электр энергияси, коммунал ва бошка хизматлар билан таъминлаш ҳуқуқи **** йилдан бошлаб даъвогарга ўтганлиги, шартноманинг айрим бандлари қонунчилик талабларига зид равишда тузилганлиги сабабли шартноманинг айрим бандларига киритилган ўзгаришларни 10 кундан кечиктирмасдан тасдиқлаб беришни сўраган. Жавобгар томонидан таклиф хати оқибатсиз қолдирилиши натижасида палата даъвогар манфаатида даъво аризасидаги талаб билан судга мурожаат қилган. ФК ****-моддасининг биринчи-учинчи қисмларига кўра, агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин. Тарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томонидан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: 1) иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; 2) ушбу Кодекс, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда. Тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланади. Шунингдек, ФК ****-моддага кўра, шартнома тузишда тарафлар учун асос бўлган вазиятнинг жиддий ўзгариши, агар бошқача тартиб шартномада назарда тутилган бўлмаса ёки унинг моҳиятидан англашилмаса, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлади. Вазиятнинг тарафлар олдиндан кўра билганларида шартномани умуман тузмасликлари ёки анча фарқ қиладиган шартлар билан тузишлари мумкин бўлган **** ўзгариши унинг жиддий ўзгариши ҳисобланади. Агар тарафлар шартномани жиддий ўзгарган вазиятга мувофиқлаштириш ёки уни бекор қилиш **** келиша олмаган бўлсалар, шартнома манфаатдор тарафнинг талаби билан суд томонидан бекор қилиниши, ушбу модданинг бешинчи қисмида назарда тутилган асосларга кўра эса — ўзгартирилиши мумкин, агар айни **** қуйидаги шартлар мавжуд бўлса: 1) шартномани тузиш пайтида тарафлар вазиятда бундай ўзгариш юз бермайди, деб ҳисоблаган бўлсалар; 2) вазиятнинг ўзгаришини келтириб чиқарган сабабларни, улар пайдо бўлганидан кейин манфаатдор тараф шартноманинг хусусиятига ва муомала шартларига кўра ўзидан талаб қилинадиган **** виждонийлик ва эҳтиёткорлик қилган бўлишига қарамай, бу сабабларни енга олмаган бўлса; 3) шартномани унинг шартларини ўзгартирмасдан **** тарафлар мулкий манфаатларининг шартномага мос келадиган нисбатини бузса ва манфаатдор тарафга зарар етказса, натижада улар шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўлсалар; 4) иш муомаласи одатларидан ёки шартноманинг моҳиятидан вазиятнинг ўзгариши хавфига манфаатдор тараф учраши кераклиги англашилмаса. Вазиятнинг жиддий ўзгариши оқибатида шартнома бекор қилинганида суд ҳар қандай тараф талаби билан шартномани бекор қилиш оқибатларини аниқлашда тарафларнинг ушбу шартномани **** билан боғлиқ **** улар ўртасида адолатли **** зарурлигига асосланади. Вазиятнинг жиддий ўзгариши муносабати билан шартноманинг ўзгартирилишига шартномани бекор қилиш ижтимоий манфаатларга зид бўлган ёки тарафларга шартномани суд томонидан ўзгартирилган шартлар асосида **** учун талаб қилинадиган **** анча ортиқ зарар келтирадиган фавқулодда ҳолларда суд қарори билан йўл қўйилади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 18 декабрдаги “Хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ва бекор қилишни тартибга солувчи фуқаролик қонун ҳужжатлари нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли Қарорининг 20-бандида вазият жиддий ўзгариши муносабати билан шартномани ўзгартириш ёки бекор қилишга доир низоларни кўриб чиқишда судлар шуни назарда тутишлари лозимки, агар тарафлар шартномани жиддий ўзгарган вазиятга мувофиқлаштириш ёки уни бекор қилиш **** келиша олмаган бўлсалар, шартнома ФК ****-моддаси учинчи қисмининг1-4-бандларидасанаб ўтилган барча шартлар бир **** мавжуд бўлган ҳолдагина бекор қилиниши (ўзгартирилиши) мумкинлиги тўғрисида тушунтириш берилган. Бинобарин, иш ҳужжатларида тарафлар ўртасида тузилган шартномани ФКнинг ****-моддасида кўрсатилган асослар бўйича ўзгартирилишини тасдиқловчи далиллар мавжуд эмас. Даъвогар вакили суд **** берган баёнотида ФКнинг ****-моддаси билан эмас, балки ****-моддасида келтирилган асослар бўйича шартномани ўзгартиришни сўраганлигини билдирган бўлсада, ФК ****-моддаси иккинчи қисмининг биринчи бандида кўрсатилган иккинчи тараф, яъни жавобгар томонидан шартномани жиддий равишда бузганлик ҳолатларини тасдиқловчи далиллар иш ҳужжатларида мавжуд эмас. Бундан ташқари, даъвогар шартнома шартларини ўзгартиришга асос сифатида Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 26 апрелдаги “Деҳқон бозорлари ва савдо комплекслари фаолиятини ташкил қилишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ****-сонли қароригакўра қабул қилинган Бухоро вилоят ҳокимининг “Бозорлар ва савдо комплексларида бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва кўрсатиладиган ҳизматлар қийматини тасдиқлаш ****”ги **** йил 25 мартдаги ****-сонли ва Бухоро вилоят ҳокимининг **** йил 30 декабрдаги “Бозорлар ва савдо комплексларида бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва кўрсатиладиган хизматлар қийматини тасдиқлаш ****”ги ****-Q/22- сонли қарори талабидан келиб чиқиб, “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятида савдо дўконлар мулкдорлари томонидан коммунал ва бошқа хизматлар учун тўланадиган тўлов миқдори 1 кв.метр учун **** сўм этиб белгиланганлиги (бундан электр энергияси, ичимлик суви, сувоқова тизимлари **** мустасно)ни кўрсатиб ўтган. ФК ****-моддасининг биринчи, иккинчи қисмларига кўра, фуқаролар ва юридик шахслар шартнома тузишда эркиндирлар.Шартнома тузишга **** қилишга йўл қўйилмайди, шартнома тузиш бурчи ушбу Кодексда, бошқа қонунда ёки олинган **** назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно мавжуд эмас. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 28 августдаги ****-сонли қарори 2-иловаси билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикасида савдо комплекслари фаолиятини ташкил этиш қоидалари”нинг 37-бандида устав фондида давлат улуши камида 51-фоизни ташкил этадиган савдо комплексларида ижара тўлови миқдори ва кўрсатиладиган хизматлар қиймати ҳал қилиш ҳудудий молия органлари билан келишилган ҳолда **** ****, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан тасдиқланиши белгиланган. Зеро, Бухоро вилоят ҳокимининг **** йил 25 мартдаги ****-сонли ва **** йил 30 декабрдаги “Бозорлар ва савдо комплексларида бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва кўрсатиладиган хизматлар қийматини тасдиқлаш ****”ги ****-Q/22-сонли қарорлари устав фондида давлат улуши камида 51 фоизни ташкил этадиган савдо комплексларига нисбатан қўлланиладиган қонун ости ҳужжати ҳисобланади. Мазкур ҳолатда даъвогар бундай савдо комплекси бўлиб ҳисобланмайди. Қолаверса, ФК ****-моддасига кўра, шартномани **** учун тарафларнинг келишуви билан белгиланган баҳода **** тўланади.Қонунда назарда тутилган ҳолларда тегишли ваколатга эга бўлган давлат органлари белгилайдиган ёки тартибга соладиган баҳолар (тарифлар, расценкалар, ставкалар ва ҳ.к.)қўлланилади. Шартнома тузилганидан кейин баҳони ўзгартиришга қонунчилик ёки шартномада назарда тутилган ҳолларда ва шартларда йўл қўйилади. Шунингдек, “Must hk m qurilish d v l m nt” масъулияти чекланган жамиятининг **** йил январ ойидаги “Савдо дўконлар мулкдорлари томонидан коммунал ва бошқа хизматлар учун тўланадиган тўлов миқдори” тўғрисидаги калькуляцияси ва **** йил 30 майдаги 3-сонли буйруғи Бухоро вилоят ҳокимининг **** йил 30 декабрдаги “Бозорлар ва савдокомплексларида бир марталик йиғимлар, ижара тўловлари ва кўрсатиладиган хизматлар қийматини тасдиқлаш ****”ги ****-Q/22-сонли қарорига асосланмаган. Чунки, вилоят ҳокимлигининг қарори ҳисоб-китоб калькуляцияси ва буйруғидан кейин чиқарилган. Шу билан бирга, **** балансига асосан даъвогар учинчи шахснинг ҳуқуқий вориси бўлса-да, даъвогар ташкил этилгунга қадар учинчи шахс жамият томонидан ишлаб чиқилган, унинг **** ҳисобга олинган. Ҳисоб-китоб калькуляцияси даъвогарнинг **** асосида тузилмаганлиги боис шанртномани ўзгартириш учун асос бўлмайди. **** далолатномасига асосан “Must hk m qurilish d v l m nt” **** асосий воситалари 1-иловага мувофиқ, Бухоро шахар **** кўчаси 1/1 уйда жойлашган, (жумладан кадастр **** 20:12:01:57:01:**** бўлган ****,97 кв.м.кўчмас мулк объектлари, шунингдек, кадастр **** 20:12:01:57:01:**** бўлган умумий ер майдони 6,6 га ер майдони; 3 -иловага мувофиқ **** ҳисоб бўйича **** **** сўмлик дебитор қарздорликлар ва бошқа кредитор қарздорликлар ва товар моддий бойликлар ўтказилган. **** далолатномасига асосан топширилган мулклари, ҳуқуқ ва **** бўйича ҳуқуқий вориси эканлиги кўрсатилган. Бундан ташқари, даъвогар даъво аризасида шартноманинг 3.3 бандини чиқариб ташлаш, 3.3-бандини, 3.2 деб ҳисоблаш ва 3.2, 3.4 бандларини ўзгартирилган матнда таклиф қилган. Бироқ, тарафлар дастлабки шартноманинг 3.2 бандидига кўра, ушбу шартнома имзоланган **** буюртмачига **** кВт.қувватли электроэнергияни таъминлаш ўз зиммасига олган. Дастлабки шартноманинг 3.3-3.4 бандларида тарафлар сарфланган электр энергияси бўйича 1 кВт/соат учун белгиланган тарифга нисбатан 1,3 ўсувчи коэффициент миқдорида тўловларни ҳар ойнинг 15 санасидан кечиктирмай ҳисоб китоб қилишга келишилган бўлса, даъвогар таклиф қилинган ўзгартиришда 1,5 ўсувчи коэффициент миқдорида тўловларни амалга оширилиши кўрсатилганлигини асослаб бера олмади. **** этган ****-фактуралари билан электр энергия таъминоти **** томонидан даъвогардан белгиланган тарифга нисбатан 1,5 ўсувчи коэффициент миқдорида тўловларни тўлаб келаётганлиги исботланмаган. Шунингдек, даъвогар шартноманинг 5.4-, 5.6-, 6.2-, 6.3-бандларини ўзгартирилиши ва 7.1-бандини чиқариб ташланиш сабаблари исботланмаган. Ваҳоланки, ИПК 68-моддасининг биринчи қисмига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПКнинг 72-моддасига биноан, қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Қайд этилганларга асосан, суд ишни кўришда моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларини тўғри қўллаган ҳолда даъво ариза талабини қисман қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида қонуний тўхтамга келган. ИПК ****11-моддасининг учинчи қисмига асосан,тафтиш инстанцияси суди тафтиш тартибидаги шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Мазкур модданинг тўққизинчи қисмига кўра, ишда иштирок этувчи шахсларнинг апелляция ва кассация ёки тафтиш тартибидаги шикояти бериш билан боғлиқ ҳолда қилган суд **** ушбу моддада баён этилган қоидаларга мувофиқ ****. Судлов ҳайъати даъвогар манфаатида палатанинг тафтиш тартибидаги шикоятини қаноатлантиришни рад этишни, Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 19 августдаги қарорини ўзгаришсизқолдиришнилозим деб топади. Судлов ҳайъати суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб, даъвогар манфаатида палатанинг тафтиш тартибидаги шикоятини қаноатлантириш рад этилганлиги боис, даъвогардан тафтиш инстанция суди учун республика бюджетига **** сўм давлат божи ундиришни, даъвогарнинг тафтиш инстанция суди учун олдиндан тўланган почта **** зиммасида қолдиришни, даъвогардан Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб **** **** сўм видеоконферецалоқа **** ундиришни лозим топади. Юқоридаги баён этилганларга асосланиб,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****7-****11-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати қ а р о р қ и л д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармасининг “Bu r M ll” масъулияти чекланган жамиятиманфаатидакиритган тафтиш тартибидаги шикоятини қаноатлантириш рад этилсин. Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 19 августдаги қарори ўзгаришсиз қолдирилсин. Даъвогар“Bu r M ll” масъулияти чекланган жамиятидан тафтиш инстанция суди учун республика бюджетига **** сўмдавлат божи ундирилсин. Даъвогар“Bu r M ll” масъулияти чекланган жамиятитомонидан тафтиш инстанцияси учун олдиндан тўлаган **** сўм почта **** инобатга олиниб, зиммасида қолдирилсин. Даъвогар“Bu r M ll” масъулияти чекланган жамиятидан тафтиш инстанция судии учунЎзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб **** **** сўм видеоконферецалоқа **** ундирилсин Қарор юзасидан ижро **** берилсин. Қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қонуний кучга киради. Қарор устидан тафтиш тартибидаги шикояти (протести) билан бир йил муддатда Ўзбекистон Республикаси Олий судига мурожаат қилиниши мумкин. Раислик қилувчи ҳайъат аъзолари **** **** ****