Решение #2859159 Экономические

****-сонлииқтисодий иш Биринчи инстанция судида ишни кўрган судья **** Кассацияинстанцияси судида маърузачи судья**** БУХОРО ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ Қ А Р О РИ **** ****5йил29 октябрь Бухоро вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати судьяси****раислигида, ҳайъат аъзолари судьяларО.Қўлдошовҳамда****иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида,“Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамияти вакили **** (**** йил 26 июндаги Х/****-сонли ишончномага асосан)ва“M sus M nt j v M niz tsi ” масъулияти чекланган жамиятитугатиш бошқарувчиси ****иштирокида, даъвогар “Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамиятининг жавобгар “M sus M nt j v M niz tsi ” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан киритган даъво аризаси юзасидан қабул қилинган Қоракўл туманлараро иқтисодий судининг **** йил 13 августдаги **** нисбатандаъвогар“Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамияти томонидан берилган кассация шикоятини иқтисодий иш ҳужжатлари билан бирга Бухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати биносида ўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар “Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда-даъвогар) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар “M sus M nt j v M niz tsi ” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда-жавобгар деб юритилади)дан жавобгар унитар **** ташкилий ҳуқуқий шаклида тузилган пайт бириктириб қўйилган 67 та автомашиналарни ўз эгалигига қайтариб олиб беришни сўраган. Қоракўл туманлараро иқтисодий судининг **** йил 13 августдаги **** билан даъво аризаси кўрмасдан қолдирилган. Мазкур суд ҳужжатига нисбатан даъвогар томонидан кассация шикояти берилган.Кассация шикоятидабиринчи инстанция суди даъво аризасини даъвогар раҳбари томонидан имзоламаганини асос қилиб асоссиз равишда даъво аризасини кўрмасдан қолдирганлиги, **** келтирилган ҳужжатларнинг барчаси бош директор **** ўзи имзолаганлиги баён қилиниб, ажримни бекор қилиб, ишни биринчи инстанцияга кўриш учун юборишсўралган. Суд **** иштирок этгандаъвогар вакиликассацияшикоятидаги **** такрорлаб,биринчи инстанция суди иш ҳолатларнитўлиқўрганмаганлигини,даъво аризаси бош директор томонидан имзолаганлигини билдириб,**** бекорқилиб, даъво аризасини қаноатлантириш тўғрисидаянги қарорқабулқилишни сўради. Суд **** иштирок этганжавобгар тугатиш бошқарувчи кассация шикоятига эътирозлари борлигини, биринчи инстанция суди қонуний **** қабул қилганлигини, қайтариб бериш талаб қилинаётган мол-мулкларининг бир қисмибаҳоланганлигини, бир қисми эса баҳоланмаганлигини, ушбу тўғрисида маълумотни судга **** қилганлигини билдириб, шикоятни қаноатлантиришни рад қилишни, биринчи инстанция судининг **** ўзгаришсиз қолдиришни сўради. Судлов ҳайъати маърузачи судьянинг маърузасини,тарафларвакилларинингтушунтиришини тинглаб, иш ҳужжатлари ҳамдакассацияшикоятида келтирилган **** ҳар томонлама ўрганиб чиқиб, қуйида келтирилган асосларга кўра,кассацияшикоятини қаноатлантиришни рад этишни, биринчи инстанция судининг **** ўзгаришсиз қолдиришни лозим топади. Даъво аризасида келтиришича,даъвогар**** фоизлик улушбилан жавобгарнингтаъсисчиси ҳисобланади.Жавобгар**** йил 13 августдаунитар **** сифатида ташкил этилган бўлиб, **** йилдажавобгарга “Ер усти курилиш”унитар **** кўшилган, кейинчалик **** йил сентябрь ойида ташкилийҳуқуқий шаклимасъулияти чекланган жамиятигаўзгартирилган.Жавобгартомонидан фойдаланилаётган барча турдаги автотранспорт воситалари, қишлоқ хўжалиги, йўл қурилиш ва мелиоратив техникалари (АВ ва ТМФ) даъвогар томонидан эгаликҳуқуқисиз, фойдаланишга топширилган. Когон туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иқтисодий иши бўйича **** йил 21 декабрдаги ҳал қилув қарори жавобгар **** деб топилиб, тугатишга доир иш юритиш бошланган. Суднинг**** йил 15июлдаги**** билантугатишбошқарувчи этиб **** тайинланган. Даъвогарнинг **** йил 25 мартдаги Д/****-сонли умумий йиғилиш баёни билан жавобгарга сотиб олиб берилган автотранспорт ҳамда махсус техника ва механизмларини даъвогар балансига қайта ўтказиш масаласи муҳокама қилиниб, **** йил 1 мартдан тўлиқ ҳатловдан ўтказилиб, икки томонлама далолатнома тузиб 1-иловага асосан даъвогар балансига ўтказилиши ва тегишли органларда рўйхатдан ўтказилиши белгиланган. Шу сабабли даъвогар даъво аризасидаги талаблар билан судга мурожаат қилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 8-моддасига кўра, фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонунчиликда назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридикшахсларнинг, гарчи қонунчиликда назарда тутилган бўлмаса-да, лекин 2 фуқаролик қонунчилигининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ ҳамда бурчларни келтириб чиқарадиган ҳаракатларидан вужудга келади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ суд ишни кассация тартибида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт. ИПК ****-моддасининг иккинчи қисмига кўра,биринчи инстанция судининг ****, қарори устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган кассация шикояти (протести) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарорлари устидан берилган кассация шикоятларини (протестларини) кўриш учун назарда тутилган тартибда кассация инстанцияси суди томонидан кўрилади. ИПК****-моддаси биринчи қисмининг 3-бандига кўра, даъво аризаси имзоланмаган бўлса ёки уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан ёхуд мансаб мавқеи ёки фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланган бўлса, суд даъво аризасини кўрмасдан қолдиради. Биринчи инстанция суди **** йил 30 майдаги Х/****-сонли даъво аризаси жавобгар бош директори**** томонидан имзоланмаганлигисабабли даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида асосли тўхтамга келган. ИПК 72-моддасига кўра, қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Даъвогарнинг **** келтирилган ҳужжатларнинг барчаси бош директор томонидан имзоланганлиги **** асоссиз.Чунки,**** йил 30 майдаги Х/****-сонли даъво аризасидаги имзо, даъвогарнинг**** йил 25 мартдаги D/****-сонли йиғилиш баённомаси ва **** йил21 сетябрда жамиятнинг(янги таҳрирдаги) уставини тасдиқлаганбош директори **** имзолариданфарқ қилади. Шу сабабли ҳам судлов ҳайъати даъвогарнинг шикоятда келтирган **** билан келиша олмайди. Бинобарин,даъвогарнингкассацияшикоятида келтирган ****биринчи инстанция судининг****ўзгартириш ёкибекор қилиш учун асос бўла олмайди. ИПК****-моддасининг иккинчи қисмига кўра,биринчи инстанция судининг ****, қарори устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган кассация шикояти (протести) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарорлари устидан берилган кассация шикоятларини (протестларини) кўришучун назарда тутилган тартибда кассация инстанцияси суди томонидан кўрилади. 3 Судлов ҳайъати мазкур ҳолатда биринчи инстанция судининг **** бекор қилиш учун ИПКнинг****-моддасида кўрсатилган асослар мавжуд эмас деб ҳисоблайди. ИПК****-моддасининг учинчи қисмига кўра,кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ****, қарори устидан берилган шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича биринчи инстанция судининг ****, қарорини ўзгаришсиз, кассация шикоятини (протестини) эса қаноатлантирмасдан қолдиришга **** эканлиги белгиланган. Судлов ҳайъати биринчи инстанция суди****қабул қилишдапроцессуал ҳуқуқ нормаларига риоя қилинганлигини,****ўзгартириш ёҳуд бекор қилиш учун асосларнинг мавжуд эмаслигини инобатга олиб,даъвогарнингкассация шикоятини қаноатлантиришни рад этишни,****ўзгаришсиз қолдиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг учинчиқ исмига кўра, суд **** **** тўғрисидаги масала ҳал қилинмаганлиги ёки нотўғри ҳал қилинганлиги суднинг ҳал қилув қарорини бекор қилиш ёки ўзгартириш учун асос бўлмайди.Бундай ҳолда қарорнинг хулоса қисмида суд **** ушбу Кодекснинг****-моддасиданазарда тутилган тартибда **** кўрсатилади. ИПК ****-моддаси биринчи қисмининг 4-бандига кўра, мол-мулкни талаб қилиб олиш тўғрисидаги даъволар бўйича - шу мол-мулкнинг қийматидан келиб чиққан ҳолда даъвонинг баҳоси аниқланиши белгиланган. ИПК ****-моддасининг биринчива тўққизинчиқисмларигакўра,суд ****ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ишда иштирок этувчи шахсларнингапелляция вакассацияёкитафтиш шикояти бериш билан боғлиқ ҳолда қилган суд **** ушбу моддада баён этилган қоидаларга мувофиқ ****. Аниқланишича, жавобгар тугатиш бошқарувчи ва бош ҳисобчиси томонидан тасдиқланган жавобгарнинг балансида мавжуд бўлган 67-турдаги автотранспорт, махсус техника ва механизмлари **** маълумотга кўра, 16 турдаги мулклар қайта баҳоланганлиги сабабли баҳоланган қиймати ва 50 турдаги мулкларнинг баланс қиймати жами **** ****,****ни ташкил қилган. Судлов ҳайъати биринчи инстанция суди суд **** ундиришни нотўғри ҳал қилганлиги сабабли қайта **** лозим топди. Даъво аризасида келтирилган мулкларнинг қиймати **** ****,****ни ташкил қилганлиги сабабли даъвогар ҳисобидан биринчива кассацияинстанция судлариучун республика бюджетига ****,**** (****,5+****,2) давлат божини ундиришни, даъвогар томониданбиринчи ва апелляция инстанцияси судлари учун олдиндан ****сўм почта **** тўланганлигини инобатга олишни ва унинг зиммасида қолдиришни лозим топади. 4 Юқоридагиларга кўра,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг74,****,****, ****-моддаларига асосланиб, судлов ҳайъати қарорқилади: Даъвогар“Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамиятининг кассация шикояти қаноатлантирмасдан қолдирилсин. Қоракўлтуманлараро иқтисодий судининг ****5йил13 августдагидаъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги****ўзгаришсиз қолдирилсин. Суд **** қайта ****. Даъвогар“Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамияти ҳисобидан биринчи ва кассация инстанцияси судлари учун республика бюджетига ****,**** (****,5+****,2) давлат божи ундирилсин. Даъвогар“Bu r g zs n tqurilish” акциядорлик жамияти томонидан биринчи ва апелляция инстанцияси судлари учун олдиндан ****сўм почта **** тўланганлиги инобатгаолинсин ваунинг зиммасида қолдирилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Қарор юзасидан ижро **** берилсин. Қарордан норози тараф**** қонуний кучга киргачбир йилмуддат ичидаҚоракўлтуманлараро иқтисодийсуди орқалиБухоро вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигатафтиш шикояти (протести) биланмурожаат қилишга ****. Раислик қилувчи **** Ҳайъат аъзолари О.Қўлдошов **** 5