Решение #2859460 Экономические

****/****-сонли иқтисодий иш **** тумани Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** йил ** октябрь **** туманлараро иқтисодий суди,судья **** раислигида, судья ёрдамчиси ****нинг котиблигида, ****нинг ****ҳисобидан****,**** ҳисобланган фоиз, ****,**** ҳисобланган муддати ўтган фоиз ва ****,06 пеня, жами ****,79сўм кредит қарздорлигини ундириш тўғрисидаги даъво аризасига асосан қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогар вакили****(**** йил 6 январдаги ****-сонли ишончнома асосида) иштирокида, ўз биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ****(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) **** туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,****(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан****,**** ҳисобланган фоиз, ****,**** ҳисобланган муддати ўтган фоиз ва ****,06 пеня, жами ****,79сўм кредит қарздорлигини ундиришни сўраган. Иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар суд **** вакил иштирокини таъминламади. Мазкур ҳолатда суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси иккинчи қисмига биноан, ишни жавобгар иштирокисиз кўриб чиқиш мумкин деган хулосага келди. Суд **** даъвогар вакили даъво аризасидаги**** такрорлаб, қарздорлик жавобгар томонидан тўлаб берилмаганлигини билдириб, бу **** маълумотни судга қилиб,даъво талабининг ****,**** ҳисобланган фоиз қисми ҳали муддати келмаганлиги сабабли уни рад этишга эътирози йўқлигини маълум қилиб,даъвони қисман қаноатлантиришни сўради. Суд, даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан кейин матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан кўринишича, тарафлар ўртасида 2025йил20 мартда218-сонли кредит шартномаси тузилган. Ушбу шартномага асосан даъвогар томонидан жавобгарга36 оймуддатга, 6 ой имтиёзли давр, йиллик 26 фоиз устама тўлаш шарти билан**** сўм миқдорида кредит ****ган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, кредит шартномаси бўйича бир тараф - **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Мазкур шартнома бўйичадаъвогар жавобгарга кредит маблағларини бериш, жавобгар эса, ўз навбатида олинган кредитни ушбу шартномада белгиланган муддатда қайтариш ва кредитдан фойдаланганлиги учун фоиз тўлаш **** олган. ФКнинг ****-моддасига асосан м**** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Мазкур кредит шартномасига асосан даъвогар томонидан шартномада кўрсатилган пул маблағлари тегишли тартибда ўтказиб берилган.Шу билан даъвогар томонидан шартнома бўйича **** тўлиқ ****. Кредит шартномасининг4.4-бандига кўра,шартнома шартларига мувофиқ қарз олувчи томонидан олинган кредит у томонидан шартномага илова тариқасида белгиланган (кредит тани ва фоизларни тўлаш жадвали) тўлов жадвалига мувофиқ қайтарилиши белгилаб қўйилган. Шартноманинг 8.4-бандига кўра, қарз олувчи кредит тўловларини ўз **** тўланмаган ҳамда улар юзасидан муддати ўтган қарзлар юзага келган ҳолларда тўлов кечиктирилган ҳар бир кун учун **** муддати ўтгоан кредит қарздорлигига нисбатан 0,2 фоиз, муддати ўтган фоиз тўловларига нисбатан 0,2 фоиз миқдорда пеня тўлайди деб келишилган. Жавобгарт омонидан шартномада кўрсатилган **** лозим **** **** оқибатида даъвогар олдида жами ****,13сўммуддати ўтган фоиз қарздорлиги вужудга келган ҳамда шартнома шартларига кўра тўлов муддати кечиктирилган ҳар бир кун учун ушбу суммага ****,6 сўм пеня ҳисобланган. Низони судгача ҳал қилиш чораси сифатида қарзни қайтаришни сўраб даъвогар томонидан жавобгарга ёзма огоҳлантириш хати юборилган бўлса-да, жавобгар томонидан ўз ****и****илмаган, шартномада белгиланган тартиб ва муддатда кредит қарзи ва унга ҳисобланган фоизлар қайтарилмаган. Шу боис, даъвогар жавобгарга нисбатан даъво аризаси билан судга мурожаат қилган. ИПК 12-моддасига асосан, суд ишни муҳокама қилишда иш бўйича барча далилларни бевосита текшириши шарт. Суд қайд этилганлардан келиб чиқиб, даъвогарнинг жавобгардан 39********,13сўм ҳисобланган муддати ўтган фоизи қарзи,****,06 сўм пеня, жами****сўм ундириш тўғрисидаги даъво талабларини асосли деб ҳисоблайди. Бироқ, даъво талабининг ****,**** ҳисобланган фоизни ундириш талаби бўйича шартномага кўра тўлов муддати келмаган. Шу сабабли суд даъвонинг ****,**** ҳисобланган фоизни ундириш қисмини рад этишни лозим деб ҳисоблайди. Даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилгандан кейин жавобгар томонидан тўлов амалга оширилмаганлиги даъвогар вакилининг суд муҳокамасида берган кўрсатмаси ҳамда судга**** этган**** йил 22 октябрдаги****-сонли маълумотномасига асосан ўз тасдиғини топди. ИПК ****-моддасинингучинчи қисмига мувофиқ, даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. Бундай ҳолатда, суд иш ҳужжатларини ўрганиб, даъвогарнинг даъво талабини қисман қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига 39********,13сўм ҳисобланган муддати ўтган фоиз қарзи,****,06 сўм пеня, жами****сўм кредит қарздорлигини ҳамда олдиндан тўлаб чиқилган******** почта ****ни ундиришни, даъво талабини қолган қисмини рад қилишни,суд **** масаласини мухокама қилиб,даъво талабининг асосли бўлган қисми бўйича ундирилиши лозим бўлган****сўм давлат божи тўловини жавобгар зиммасига, даъво талабининг асоссиз қисми бўйича ундирилиши лозим бўлган****сўм давлат божи тўловини даъвогар зиммасига юклашнилозим деб топди. Юқоридагиларга кўра, ИПКнинг ****,****,****, ****-моддаларини қўллаб суд қ а р о р қ и л д и: Даъвогарнинг даъво талаблариқисманқаноатлантирилсин. Жавобгар**** ҳисобидан даъвогар**** ҳисобига****,**** ҳисобланган муддати ўтган фоиз қарзи, ****,**** пеня, жами **** сўм кредит қарздорлигини ҳамда олдиндан тўланган******** почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Республика бюджетига: -**** ҳисобидан****сўм; -****ҳисобидан****сўмдавлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд орқали **** вилояти судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ёхуд прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****