Решение #2859634 Экономические

****1-2504/****-сонли иш Биринчи инстанция судида ишни кўрган судья**** Апелляция инстанцияси судида маърузачи судья *** СУРХОНДАРЁ ВИЛОЯТСУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ **** ****5йил28 октябрь Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари **** ва ****лардан иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** суд **** котиблигида, “****” оилавий **** таъсисчилари ****,****,****, ХАБ “**** ****” вакили **** (ишончнома асосида), нотариус ****ларнинг иштирокида,“****” оилавий **** таъсисчиси****нинг**** йил 21 октябрдаги ****да хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариус **** томонидан расмийлаштирилган ****-реестр **** **** **** жойлашган “Ертўлали савдо дўкон ва қаҳвахона биноси”ни гаровга қўйиш тўғрисидаги ипотека шартномасини **** эмас деб топиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қабул қилинган Термиз туманлараро иқтисодий судининг **** йил 1 августдаги ҳал қилув қарор устидан даъвогар **** томонидан берилган апелляция шикояти асосида ишни,Сурхондарё вилоят суди биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: **** (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) жавобгарлар “****” оилавий **** таъсисчиси **** қизи, ****, ХАБ “**** ****”нинг Термиз филиали, фуқаро ****, ****да хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариус ****ларга нисбатан фуқаролик ишлари бўйича Термиз туманлараро судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, **** йил 21 октябрдаги ****да хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариус **** томонидан расмийлаштирилган ****-реестр **** **** **** жойлашган “Ертўлали савдо дўкон ва қаҳвахона биноси”(кадастр **** 19:15:01:01:06:****:****)ни гаровга қўйиш тўғрисидаги ипотека шартномасини **** эмас деб топишни сўраган. Фуқаролик ишлар бўйича Термиз туманлараро судининг ****5йил 26 мартдаги ҳал қилув қарори билан даъвогарнинг даъво аризаси қаноатлантирилган. Сурхондарё вилоят суди фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил5июндаги **** билан ишнибиринчи инстанция судида иш юритиш қоидалари бўйича кўришга ўтилиб, ишга **** ва “****” ХАБ жалб қилинган. Сурхондарё вилоят суди фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатиапелляцияинстанциясининг **** йил 19июндаги **** билан фуқаролик 2 ишлари бўйича Термиз туманлараро судининг ****5йил26 мартдаги ҳал қилув қароритўлиқбекор қилиниб, даъво аризаси тааллуқлигига кўра, кўриб чиқиш учун Термиз туманлараро иқтисодий судига ўтказилган ва фуқаролик суд ишини юритиш тугатилган. Термиз туманлараро иқтисодий судининг **** билан ишга “****” оилавий **** жавобгар сифатида жалб қилинган ва ХАБ “**** ****”нинг Термиз филиали юридик шахс ХАБ “**** ****” билан алмаштирилган, шунингдек,ишга Сурхондарё вилоят Адлия бошқармаси, Термиз шаҳар давлат хизматлари маркази жавобгар тарафдан низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб этилган. Термиз туманлараро иқтисодий судининг **** йил 1 августдаги ҳал қилув қарори билан даъво аризасиниқаноатлантириш рад этилиб,****дан Республика бюджетига **** сўм давлат божи,Термиз туманлараро иқтисодий судининг депозитига **** сўм почта **** ундирилган.Шунингдек,"**** ****" масъулияти чекланган жамияти ва фуқаро **** нисбатан иш юритиш тугатилган. Ҳал қилув қароридан норози бўлган даъвогар **** вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти билан мурожаат қилиб, шикоятда асосий жавобгар "**** ****" ****, унинг раҳбари **** ва бошқаларнинг иштирокисиз кўриб, даъвогарнинг даъвосини ҳеч бир асослантирилмаган ҳолда рад қилинганлигини ва жавобгар "**** ****" ****, унинг таъсисчиси **** нисбатан нотўғри (қонунларга зид) иш юритиш тугатилганлигини, ноқонуний ва адолатсиз ҳал қилув қарори қабул қилинганлигини, биринчи инстанция суди даъвони қаноатлантиришга асос бўлувчи ва умумий йиғилиш баёнини **** эмас деб топишга таъсир этувчи ҳужжатларни, далилларни, исботларни инобатга олмасдан, суд қарор чиқаришда барча муҳим ҳолатларни эътиборга олмасдан, шошма-шошарлик билан қарор қабул қилинганлигини, биринчи инстанция суди оилавий **** устав фондидаги (таъсис шартномасидаги) улушларида *** 14,71 фоиз, *** 14,71 фоиз, *** 70,58 фоиз улушга эга иштирокчи бўлишганлигини, оилавий **** **** йил 11 октябрдаги 5-сонли умумий йиғилиш қарори ва 3-сонли буйруққа асосан **** **** раҳбари этиб тайинланганлигини, **** ўзининг номида бўлган савдо дўкони биноси(улуши)билан **** йил 20 майда таъсисчи сифатида кирганлигини,"**** ****" **** раҳбари **** **** олинадиган**** сўмлик кредитга сохта ҳужжатлар тайёрлаб оилавий **** мулкини **** гаровга қўйганлигини, **** йил 15 октябрдаги 02-сонлиумумий йиғилиш баённомаси тузилган пайтда **** раҳбари **** бўлганлигини инобатга олмасдан **** хулосага келганлигини, шунингдек, Термиз шаҳар ИИБ ТБ терговчисининг **** йил 10 июль кунидаги****-сонли жиноят иши бўйича "**** ****" **** таъсисчиси ва раҳбари **** ҳаракатларида Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг ****-моддаси 2-қисми “а” банди ва учинчи қисмида назарда тутилган жиноят аломатлари мавжуд бўлса-да, шахсни жавобгарликка тортиш муддати ўтганлиги сабабли айблилик тўғрисидаги масалани ҳал этмай туриб жиноят иши ҳаракатдан тугатиш **** қарорида **** жиноят содир қилганли факти тасдиқланганлигини, кредит таъминоти ноқонуний киритилганлигини ва оилавий **** асосий мулкдори-таъсисчиси ****нинг розилиги олинмаганлиги қайд этиб ўтилганлигини, бу эса оилавий 3 **** **** йил 15 октябрдаги 02- сонли умумий йиғилиш қарори **** эмаслигини тасдиқлашини, **** йил21 октябрь кунидаги ипотека шартномасини“****” оилавий ****номидан ваколат берилмаган бўлса-да,**** қизи имзолаганлигини, ваҳоланки у оилавий **** бошлиғи эмаслигини биринчи инстанция суди инобатга олмаганлигини, ипотека шартномасини тасдиқлаган нотариус **** **ни оилавий **** номидан ипотека шартномасини тузишга ваколати бор-йўқлигини текшириб кўрмаган ҳамда нотариус **** қатнашаётган суджараёнларида ***ни шартномага имзо қўйишгаҳуқуқ берувчи, аслидамавжуд бўлмаган оилавий **** йиғилиш баёни бор деб судларни чалғитиб келаётганлигини, биринчи инстанция суди бу ҳолатни чуқур текширмаганлигини, суднинг ҳал қилувқароридаАдлия бошқармасининг **** йил 12 июлдаги ****-сонли хати нотўғри талқин қилинганлигини,бу хат исботлашвоситаси эмаслигини апелляция суди инобатга олиш лозим деб ҳисоблашинибаён қилиб, Термиз туманлараро иқтисодий судининг **** йил 1 августдаги ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвони қаноатлантиришни, сохта қилинган ипотека шартномасини **** эмас деб топиш **** янги қарор қабул қилишнисўраган. Суд муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган жавобгарлар"**** ****" **** ва ****,учинчи шахслар*** ва ***суд муҳокамасига ўз вакили иштирокини таъминламади. Судлов ҳайъати, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан кейинги матнларда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар **** апелляция шикоятини қувватлаб, ундаги **** такрорлаб,ўзлари яшаб турган уйининг бир қисми гаровга қўйилганлигини билмаганлигини, ижрочилар сотувга қўйганидан кейин билганлигини, ипотека шартномасини қизи **** имзолаганлигини, лекин уни имзолашга ваколати бўлмаганлигини маълум қилиб, апелляция шикоятиниқаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвони қаноатлантириш **** янги қарор қабул қилишни сўради. Суд **** иштирок этган учинчи шахс **** апелляция шикоятини қувватлаб,ипотека шартномаси тузилган **** оилавий **** раҳбари ўзи бўлганлигини, турмушга чиққандан сўнг ****га кетганлигини,**** бошқармаганлигини,ипотека шартномасини имзолашга **** ваколати бўлмаганлигини билдириб, апелляция шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвони қаноатлантириш **** янги қарор қабул қилишни сўради. Суд **** иштирок этган *** апелляция шикоятини қувватлаб, ипотека шартномаси тузилган **** оилавий **** раҳбари бўлмаганлигини,лекинотаси айтгани ва нотариал идорага олиб боргани учун ипотека шартномасиниўзиимзолаганлигини, лекин бармоқ излари билан тасдиқламаганини, ипотека шартномасини ўзларига **** сўм кредит учун тузилаяпти деб уйлаганлигини, лекин кредит маблағини олмаганлигинибилдириб, апелляция шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвони қаноатлантириш **** янги қарор қабул қилишни сўради. 4 Суд **** иштирок этган жавобгар “*** вакилиапелляция шикоятига эътироз билдириб,даъвогарнингуй-жойининг бир қисми гаровга қўйилганлигидан хабарийўқлиги тўғрисидаги тушунтириши ёлғон эканлигини,чунки **** гаров мулкини кўздан кечириш жараёнида бевосита ўзи қатнашганлигини, гаров мулкларини ўзи кўрсатиб берганлигини, ипотека шартномасини имзолашга **** ваколати бўлганлигини, ваколати бўлмаган **** ҳам **** буни билиш мумкин бўлмаганлигинибилдириб,апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этишни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришни сўради. Суд **** иштирок этганнотариус ****апелляция шикоятига эътироз билдириб,ипотека шартномасини ****нинг ўзиимзолаганлигини,тизим орқали бармоқ излари билан тасдиқлаганлигини, шартноманиимзолашга **** умумий йиғилиш қарори билан ваколат берилганлигини,ипотека шартномасида ҳам йиғилиш баёнига асосан деб ёзилганлигини,бироқ ипотека шартномасини тузишда техник хатолик билан****оилавий корхонанинг раҳбари деб ёзилиб кетилганлигини билдириб, судга нотариал ҳаракатлар бўйича тўпланган ҳужжатлардан нусха **** қилиб,апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этишни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришни сўради. Судлов ҳайъати, суд муҳокамасида иштирок этган тарафларвакиллари ва учинчи шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги мавжуд, шунингдек судлов ҳайъатига **** қилинганҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга асосан апелляция шикоятини қаноатлантиришнирад этишни, биринчи инстанция суди ҳал қилув қарориниўзгаришсиз қолдиришнилозим деб ҳисоблайди. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ суд ишни апелляция инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларига мувофиқ, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади.Ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларидананиқланишича, «****» оилавий **** **** йилда ташкил этилган бўлиб, Термиз шаҳар ҳокимлиги Тадбиркорлик субъектларини рўйхатдан ўтказиш инспекцияси томонидан **** йил 6 декабрь куни ****реестр **** билан рўйхатга олинган ва унинг таъсисчилари *** 50фоиз(****сўм) ва ***50фоиз(**** сўм) улушга эга бўлишган. «****» оилавий **** **** йил 6 декабрдаги 01-сонли умумий йиғилиш қарорига асосан **** **** директори лавозимига тайинланган. «****» оилавий **** **** йил 20 майдаги01-сонли умумий йиғилиш қарорига асосан **** таъсисчилар сафига **** сўмлик *** (****) кўчаси 31- 5 манзилда жойлашган ертўлали савдо дўкони ва қаҳвахона биноси билан улушдор сифатида кирган. Термиз шаҳар ҳокимлиги Тадбиркорлик субъектларини рўйхатдан ўтказиш инспекцияси томонидан **** йил 20 майда ****-А-реестр **** билан рўйхатга олинган таъсис шартномасига кўра, «****» оилавий **** таъсисчилари *** 14,71фоиз(**** сўм), *** 14,71фоиз(**** сўм) ва *** 70,58фоиз(**** сўм) улушга эга бўлишган. «****» оилавий **** **** йил 11 октябрдаги 5-сонли умумий йиғилиш қарори ва **** йил 11 октябрдаги 3-сонли буйруққа асосан **** **** бошлиғи вазифасига тайинланган. Бироқ, **** йил 26 декабрь ҳолатига St t.uz сайтида олинган маълумотга кўра, **** таъсисчилари **** (50 %) ва **** (50 %), раҳбари **** эканлиги акс эттирилган. **** йил 15 август ҳолатига Адлия вазирлиги сайтида олинган кўчирмага кўра, **** таъсисчилари **** (**** сўм) ва **** (**** сўм) эканлиги акс эттирилган. Шунингдек, **** йил 28 август ва **** йил 13 сентябрь ҳолатларига Адлия вазирлиги сайтида олинган кўчирмалар кўра, **** таъсисчилари **** (**** сўм), **** (**** сўм) ва **** (**** сўм) эканлиги акс эттирилган. Бундан ташқари, **** йил 23 июль ҳолатига St t.uz сайтида олинган маълумотга кўра, **** таъсисчилари **** (70,6 %), **** (14,7 %), **** (14,7 %), раҳбари **** эканлиги акс эттирилган. Бундай ҳолатда, **** «****» оилавий **** 70,6 фоиз улушли таъсисчиси ҳисобланади. Ўзбекистон Республикасининг “Оилавий тадбиркорлик тўғрисида”ги Қонуни (кейинги ўринларда - Қонун)нинг 3-моддасига кўра оилавий тадбиркорлик оила аъзолари томонидан таваккал қилиб ва ўз мулкий жавобгарлиги остида даромад (фойда) олиш **** амалга ошириладиган ташаббускорлик фаолиятидир.Оилавий тадбиркорлик ўз иштирокчиларининг ихтиёрийлигига асосланади. Қонунинг 5-моддасига кўра эр, хотин, уларнинг болалари ва набиралари, ота-онаси, меҳнатга қобилиятли ёшга тўлган бошқа қариндошлари (болалари ва набираларининг эрлари (хотинлари), туғишган ҳамда ўгай ака-ука ва опасингиллари, уларнинг эрлари (хотинлари) ҳамда болалари, тоға ва амаки ҳамда амма ва холалари) оилавий **** иштирокчилари бўлиши мумкин.**** муомалага лаёқатли шахслар оилавий **** иштирокчилари бўлиши мумкин. Қонунинг 6-моддасига кўра, юридик ва жисмоний шахслар билан ўзаро муносабатларда оилавий **** номидан унинг бошлиғи иш кўради.Оилавий **** иштирокчиларидан бири унинг бошлиғи бўлиши мумкин, унга оилавий **** барча иштирокчилари бир овоздан иш муомаласида ўз номларидан иштирок этиш ҳуқуқини беради. Қонунинг 8-моддасига кўра, оилавий **** мол-мулкига доир йирик битимлар тузиш тўғрисида қарор қабул қилиш оилавий **** иштирокчилари умумий йиғилишининг ваколатларига киради. Оилавий **** таъсис шартномасининг 6.2.бандида ****мол-мулкига доир йирик битимлар тузиш тўғрисида қарор қабул қилиш **** иштирокиларининг умумий йиғилиши ваколатига киритилганлиги белгиланган. 6 «****» оилавий **** **** йил 15 октябрдаги 02-сонли умумий йиғилиш баённномаси қарорига асосан «****» оилавий **** тегишли *** **** жойлашган "Ертўлали савдо дўкон ва қаҳвахона биноси”ни «*** ****» масъулияти чекланган жамияти томонидан "****" *** филиалидан олинаётган кредит таъминоти учун гаровга қўйишга розилик берилган. Ушбу даврда юқорида баён этилган маълумотларга кўра,**** таъсисчилар сафида бўлмаган ва **** раҳбари сифатида **** қайд этилган. **** ва ХАБ “****” Термиз филиали ўртасида **** йил 16 октябрда ****сонли кредит шартномаси тузилган ва шартномага асосан 12 ой муддатга, унга йиллик20 фоиз устама **** тўлаш шарти билан **** сўм миқдорида айланма маблағни тўлдириш учун кредит маблағи ****. Мазкур кредит маблағининг таъминоти сифатида ****,“****” оилавий **** ва ХАБ “****” Термиз филиали ўртасида **** йил 21 октябрда нотариал тасдиқланган ипотека шартномасига асосан“****” оилавий **** тегишли бўлган ****, ****-манзилгоҳда жойлашган ертўлали савдо дўкони биноси гаровга қўйилган. Қарз олувчи томонидан кредитни қайтариш **** ****, *** “****” манфаатида иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, «*******”********,**** кредит қарзи, **** сўм фоиз қарзи ва **** сўм пеня жами ****,**** ундиришни, ундирувни гаров мулкига қаратишни сўраган. Термиз туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иш бўйича **** йил 6 сентябрдаги ҳал қилув қарори билан ушбу даъво қисман қаноатлантирилиб, **** ҳисобидан ХАБ “****” фойдасига ****,**** кредит қарзи, **** сўм фоиз қарзи ва **** сўм пеня ҳамда иш бўйича тўланган **** сўм почта **** ундирилган.Ундирув гаровга қўйилган “****” оилавий **** тегишли бўлган ***31-манзилгоҳда жойлашган ер участкасининг майдони ****,0 кв.метр, режа бўйича ****-литерда ер тўлали савдо дўкони биноси умумий майдони ****,80 кв.м, фойдали майдони ****,50 кв.метрдан иборат ер тўлали савдо дўкони биносига унга бириктирилган ер майдонлари фойдаланиш ҳуқуқи билан қаратилган. Шундан сўнг, “****” оилавий **** раҳбари ва таъсисчиси **** Термиз туманлараро иқтисодий судига **** йил6 июнда даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгарлар ****, “****” оилавий **** таъсисчиси ****, “***” хусусий акциядорлик **** ва **** хусусий амалиёт билан шуғулланувчи нотариус **** нисбатан **** йил 21 октябрдаги ****-реестр **** ипотека шартномасини **** эмас деб топишни сўраган. Термиз туманлараро иқтисодий судининг **** йил 17 июлда қабул қилинган ҳал қилув қарори билан даъвони қаноатлантириш рад этилган. Шунингдек, Сурхондарё вилоят судииқтисодий ишлари бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 24 октябрдагиқарорибилан ****нинг апелляция шикояти рад этилиб, Термиз туманлараро иқтисодий судининг **** йил 17 июлдаги ҳал қилув қарори ўзгаришсиз қолдирилган. «****» оилавий **** низоли йиғилиш қарорларидаги имзоларнинг **** бўйича берилган Термиз шаҳар ИИБ ЭКГнинг **** йил 8 июндаги ****-сонли суд-хатшунослик экспертизаси хулосасига кўра,«****» оилавий **** **** йил 6 декабрдаги 01-сонли умумий йиғилиш баённомаси ва **** йил 15 октябрдаги 02-сонли умумий йиғилиш баённомасидаги **** номидан қўйилган имзоларни 7 аниқлашнинг имкони йўқлиги, **** номидан қўйилган имзолар **** томонидан ****, бошка шахс томонидан **** аниқланган. Ушбу ҳолатлар юзасидан Термиз шахар Ичик ишлар бўлимиТергов бўлинмасининг **** йил 10 июлдаги ****-сонли жиноят иши бўйича "Шахсни жавобгарликка тортиш муддати ўтганлиги сабабли айблилик масалани ҳал этмай туриб жиноят ишини ҳаракатдан тугатиш ****" қарори қабул қилинган. Шундан сўнг, даъвогар **** йил 15 октябрдаги 02-сонли умумий йиғилиш қарорини **** эмас деб топиш тўғрисидаги даъво аризаси билан фуқаролик ишлари бўйича судга мурожаат қилган. Фуқаролик ишлари бўйича Термиз туманлараро судининг **** йил 3 октябрдаги ҳал қилув қарори билан **** йил 15 октябрдаги 02-сонли умумий йиғилиш қарори **** эмасдеб топилган. Шундан сўнг, даъвогар фуқаролик ишлари бўйича Термиз туманлараро судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,**** йил 21 октябрдаги ****реестр **** ипотека шартномасини **** эмас деб топишнисўраган. Апелляция инстанциясининг суд муҳокамасида нотариус томонидан судга **** қилинган“****” оилавий ****нинг**** йил 20 октябрдаги 1-сонли баённомаси (қарори)га кўра, гаровга қўйиш билан боғлиқ шартномаларни расмийлаштириш **** таъсисчиси **** зиммасига юклатилган. Бундай ҳолда, **** ипотека шартномасини имзолаш ваколати мавжуд бўлган.Ипотека шартномасини ўзи имзолаган ва бармоқ излари билан тасдиқлаган. Ваҳоланки, низоли ипотека шартномасини расмийлаштиришга **** ваколат берилган“****” оилавий **** **** йил 20 октябрдаги 1-сонли баённомаси (қарори)**** эмас деб топилмаган ва бугунги кунда қонуний кучда. Ўзбекистон РеспубликасиФуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра,агар шахснинг битим тузиш ваколатлари шартнома билан ёки юридик шахс ваколатлари унинг таъсис ҳужжатлари билан ишончномада, қонунда белгилаб қўйилганига нисбатан ёинки битим тузилаётган вазиятдан аниқ кўриниб турган деб ҳисобланиши мумкин бўлган ваколатларига нисбатан чеклаб қўйилган бўлса ва битимни тузиш пайтида бундай шахс ёки орган ана шу чеклашлар доирасидан чиқиб кетган бўлсалар, битимдаги иккинчи тараф мазкур чеклашларни билган ёки олдиндан билиши лозим бўлганлиги исботланган ҳоллардагина битим чеклаш белгиланишидан манфаатдор бўлган шахснинг даъвоси бўйича суд томонидан **** эмас деб топилиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленуми**** йил 28 ноябрдаги “Иқтисодий судлар томонидан битимларни **** эмас деб топиш тўғрисидаги фуқаролик қонунчилиги нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли Қарорининг 17-банди1хатбошида,ФКнинг****-моддасигакўра, агар шахснинг битим тузиш ваколатлари шартнома билан ёки юридик шахс ваколатлари унинг таъсис ҳужжатлари билан ишончномада, қонунда белгилаб қўйилганига нисбатан ёинки битим тузилаётган вазиятдан аниқ кўриниб турган деб ҳисобланиши мумкин бўлган ваколатларига нисбатан чеклаб қўйилган бўлса ва битимни тузиш пайтида бундай шахс ёки орган ана шу чеклашлар доирасидан чиқиб кетган бўлсалар, битимдаги иккинчи тараф мазкур чеклашларни билган ёки олдиндан билиши лозим бўлганлиги исботланган ҳоллардагина битим чеклаш 8 белгиланишидан манфаатдор бўлган шахснинг даъвоси бўйича суд томонидан **** эмас деб топилиши мумкиндеб,4-хатбошида, судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, битим, агар у бўйича бошқа тараф қайд этилган чеклаш **** билган ёкиолдиндан билиши лозим бўлган ҳолатлар аниқланган ****, ФКнинг****-моддасиасосида **** эмас деб топилиши мумкиндеб тушунтириш берилган. Иш ҳолатларидан маълум бўлишича, ипотека шартномасини имзолашга **** чеклов бўлмаган. “****” оилавий **** **** йил 15 октябрдаги 02-сонли умумий йиғилиш қарори **** эмас деб топилиши**** йил21 октябрдаги ****-реестр **** ипотека шартномасини **** эмас дебтопилишига асосбўлмайди. Шу сабабли,биринчи исннтанция суди даъвони қаноатлантиришни рад этиш****тўғри тўхтамга келган. Шунингдек,"**** ****" масъулияти чекланган жамиятиҳал қилув қарори қабул қилинган кунда тугатилган бўлганлиги сабабли, даъво талабининг"**** ****" масъулияти чекланган жамияти ваунинг раҳбари**** нисбатанқисми бўйичаиш юритиш тугатиш тўғрисидаҳамтўғри тўхтамга келган. Бундан ташқари, судлов ҳайъати даъвогар ****нинг уй-жойининг бир қисми, яъни“****” оилавий **** тегишли бўлган ****, ****-манзилгоҳда жойлашган ертўлали савдо дўкони биносигаровга қўйилганлигидан хабари бўлмаганлиги **** билан келишмайди. Чунки, жавобгар “****” ХАБ вакили томонидан судга **** этилган видеолавҳага кўра, гаров мулки **** иштирокида кўздан кечирилганлиги маълум бўлди. Шунингдек, ҳал қилув қарорининг асослантирувчи қисмида ҳал қилув қарорини қабул қилишгаАдлия бошқармасининг **** йил 12 июлдаги ****сонли хатиасос бўлганлиги баён этилмаган. ИПКнинг68-моддаси биринчи қисмига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак, учинчи қисмига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган далилларни ишда иштирок этувчи бошқа шахслар олдида, агар ушбу Кодексда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, суд **** бошлангунига қадар ёки суд белгилаган муддат доирасида очиб бериши лозим. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига биноан иш учун аҳамиятли ҳолатларнинг тўлиқ аниқланмаганлиги, суд аниқланган деб ҳисоблаган, иш учун аҳамиятли бўлган ҳолатларнинг исботланмаганлиги, ҳал қилув қарорида баён қилинган хулосаларнинг иш ҳолатларига мувофиқ эмаслиги ҳамда моддий ва (ёки) процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ёхуд нотўғри қўлланилганлиги биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлади. Ҳал қилув қароридабундай асослар мавжуд эмас.Шу сабабли,даъвогарнинг апелляция шикояти асоссиз ҳисобланади. ИПК ****-моддаси учинчи қисмининг 1-бандига кўра, апелляция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг қарори, **** устидан берилган шикоятни (протестни) кўриб чиқиш натижалари бўйича қарорни, **** ўзгаришсиз қолдиришга ****. 9 ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади, тўққизинчи қисмига асосан ишда иштирок этувчи шахсларнинг апелляция, кассация ва тафтиш шикояти бериш билан боғлиқ ҳолда қилган суд **** ушбу моддада баён этилган қоидаларга мувофиқ ****. Юқоридагиларни инобатга олиб, судлов ҳайъати биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, апелляция шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни, апелляция инстанцияси учун олдиндан тўланган давлат божи ва почта ****даъвогарнингзиммасида қолдиришни лозим деб топди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****,****, ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати Қ А Р О Р Қ И Л А Д И: Даъвогар****нингапелляция шикоятини қаноатлантириш рад этилсин. Термизтуманлараро иқтисодий судининг **** йил1 августдагиҳал қилув қарори ўзгаришсиз қолдирилсин. Апелляция инстанцияси учун олдиндан тўланган1******** сўм давлат божи ва **** сўм почта ****даъвогар****нингзиммасида қолдирилсин. Қарор қабул қилинган пайтдан бошлаб қонуний кучга киради. Қарордан норози тараф ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил муддат ичидаТермизтуманлараро иқтисодий суди орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (прокурор протест) бериши мумкин. Раислик қилувчи ҳайъат аъзолари **** **** ***