Решение #2859723 Экономические

****501/****-сонли иш **** (Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш ****) **** ****йил28 октябрь ****туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида,**** котиблигида,даъвогар вакили **** (20.10.**** йилдаги 15-сонли ишончнома), ****туман ЭТКвакили **** (20.10.**** йилдаги ****-сонли ишончнома) иштирокида, ****вилоят фермерлар Кенгаши даъвогар“****” фермерхўжалиги манфаатида жавобгар“****” фермерхўжалигига нисбатан бўлган иқтисодий ишни ****туманлараро иқтисодийсудибиносида очиқсуд**** кўриб чиқиб,қуйидагиларни А Н И Қ Л А ДИ : ****вилоят фермерлар Кенгашини(бундан буён матнда Кенгаш деб юритилади)даъвогар“****” фермерхўжалиги (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатида жавобгар“****” фермерхўжалиги (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан даъво ариза билан мурожаат қилиб, даъво аризасида **** йиллар давомида даъвогарга тегишли бўлган насосдан сув чиқариш учун сарфланган ****.****.**** сўмлик электр энергияси **** 57.14 фоиз қисмини яъни ****.****.**** сўм қарздорлигидан камайтириб, жавобгар фермер хўжалигининг ****туман ЭТКдан очилган ҳисоб **** ўтказиш **** юклашнисўраган. Суднинг **** ****туман ЭТКни жалб этилган. Суд**** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган Кенгаш ва жавобгарсуд**** вакил иштирокини таъминламади ҳамда даъво аризасига нисбатан ўз эътирозларини судга **** этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матндаИПКдеб юритилади)нинг****-моддасиучинчи қисмига кўра иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар,учинчи шахсларсуд**** келмаса,низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шусабабли, судишни уларнинг иштирокисиз кўришни лозим топади. Суд**** иштирок этган даъвогар вакили жавобгар ва даъвогар битта сув насосидан фойдаланганлиги ва электр токини ўзи тўлаб келганлигини туман ЭТКга ва хуқуқни мухофаза қилувчи органларга мурожаат қилганлигини лекин натижа бермаганлигини билдириб,даъвони тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд**** иштирок этган ****туман ЭТКвакилишартномадаъвогар билан тузилганлигини, ҳисоб-фактураларни тасдиқлаганлигини билдирди, даъво қаноатлантиришни сўради. Судишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришини тинглаб,ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб,қуйидагиларга асосан даъвони кўрмасдан қолдиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси15-моддасибиринчи қисмига кўра Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси55-моддасибиринчи қисмига кўра ҳаркимўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ишдаги ҳужжатларга кўра,Кенгаш даъвогар манфаатида жавобгарга нисбатан **** йил 26 сентябрдаги ****-сонли даъво аризаси билан Денов туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилган. Иш ҳужжатларидаги Кенгашнинг **** йил 26 сентябрдаги ****-сонли даъво аризаси Сурхондарё вилоят Фермерлар Кенгаши юридик хизматлар кўрсатиш, фермер хўжаликларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш ва фермерлар мурожаатлари билан ишлаш бўлими бош мутахассиси **** томонидан имзоланган. Иш ҳужжатларига Кенгаш раиси **** томонидан **** йил 23 апрель куни берилган ****-сонли ишончнома илова қилинган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг62-моддасининг биринчи қисмдаВакилнинг судда иш юритишга доир ваколатлари қонунга мувофиқ берилган ва расмийлаштирилган ишончномада кўрсатилган бўлиши керак. ИПКнинг 63-моддасига кўра,Судда иш юритиш ваколатлари вакилга уни вакил қилган шахс номидан барча процессуал ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқини беради, бундан даъво аризасини имзолаш, ишни ҳакамлик судига топшириш, даъво талабларидан қисман ёки бутунлай воз кечиш ва даъвони тан олиш, даъво предметини ёки асосини ўзгартириш, келишув битими, медиация тартиб-таомилини амалга ошириш тўғрисидаги келишув ёки медиатив келишувни тузиш, ваколатларни бошқа шахсга топшириш (ишониб топшириш), суд ҳужжати устидан шикоят қилиш, қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги аризани имзолаш, суд ҳужжатининг **** ижро этилишини талаб қилиш, ундирилган мол-мулкни ёки пулни олиш мустасно. Вакилнинг ушбу моддада кўрсатилган ҳаракатларнинг ҳар бирини амалга оширишга бўлган ваколатлари у қайси шахс томонидан вакил қилинаётган бўлса, ўша шахс берган ишончномада махсус назарда тутилган бўлиши керак. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “Биринчи инстанция суди томонидан иқтисодий процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида” **** йил 24 майдаги 13-сонли қарорининг 14-бандида ИПК 61-моддасинингбиринчи қисмигамувофиқ судда юридик шахсларнинг ишларини уларнинг қонунчиликка ёки таъсис ҳужжатларида берилган ваколатлар доирасида ҳаракат қиладиган органлари ва (ёки) вакиллари юритади. 2 Вакилнинг ишончномасида ишонч билдирган шахснинг номидан судда вакил амалга оширишга **** бўлган, ИПКнинг63-моддасиданазарда тутилган процессуал ҳаракатлар санаб ўтилган бўлиши лозим.Агар вакилга берилган ишончномада унинг аниқ ваколатлари кўрсатилмаган бўлса, вакил ИПК 63моддасинингбиринчи қисмидамахсус назарда тутилган процессуал ҳаракатлардан ташқари, барча процессуал ҳаракатларни амалга оширишга **** эканлиги тўғрисида тушунтириш берилган. Бироқ, Кенгаш раиси **** томонидан **** йил 23 апрель кунидаги ****қулович номига берилган ****-сонли ишончномада ****Кенгаш номидан даъво аризасини имзолашваколатимахсус назарда тутилмаган. Бундан кўринадики **** Кенгаш номидандаъво аризасини имзолаш ваколати мавжуд эмас. Юқоридагиларга асосан суд даъво аризаси имзолаш ваколатига эга бўлмаган шахс томонидан имзоланган деб баҳолайди. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисми учинчи бандига кўра, даъво аризаси имзоланмаган бўлса ёки уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан ёхуд мансаб мавқеи ёки фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланган бўлса суд даъвони кўрмасдан қолдиради. Шу сабабли суд даъвогарнинг даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикасининг“Давлатбожи тўғрисида” ****йил 06январдагиЎРҚ-****-сонлиҚонуни билан белгиланганДавлатбожи ставкаларининг миқдорлари(бундан буён матндаДавлатбожи ставкаларининг миқдорлари деб юритилади) 2-бандининг “а”-кичик бандида,давлат божи мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2фоизи миқдорида ҳисобланиши белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг“Фермер,деҳқон хўжаликлари ва томорқаерэгалари фаолиятини янада ривожлантириш бўйича ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида” ****йил10октябрдагиПҚ-****сонлиқарорининг3-бандида, Фермер,деҳқон хўжаликлари ва томорқаерэгалари кенгашлари, фермер,деҳқон хўжаликлари ва томорқаерэгалари манфаатларини кўзлаб судга давлат божи тўламасдан даъво аризалари,давлат ва хўжалик бошқаруви органлари,маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарорлари,уларнинг мансабдор шахслари хаттиҳаракатлари(ҳаракатсизлиги)устидан шикоятлар **** этиши, бундадаъво аризасини қаноатлантиришрадэтилганда манфаати кўзлаб даъво аризаси киритилганфермер,деҳқон хўжаликлари ва томорқаерэгаларидан давлат божи ундирилмаслиги белгиланган. 3 Шусабаблисуддаъво бўйича давлат божини ундирмасликни лозим топади. Юқоридагилардан келиб чиқибсуддаъво аризасини кўрмасдан қолдиришни,давлат божини ундирмасликни,олдиндан тўланган 41.200сўмпочта**** Кенгаш зиммасида қолдиришни лозим. Баён этилганларга ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****-моддалариниқўллаб, суд А Ж Р И МҚ И Л Д И: Даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Олдиндан тўланган 41.**** сўм почта **** **** вилоят фермерлар Кенгаши зиммасида қолдирилсин. Даъвогарга мазкур талаб билан қайта судга мурожаат қилиш ҳуқуқи тушунтирилсин. Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги **** устидан шикоят қилиниши(протесткелтирилиши)мумкин. Судья **** 4