Решение #2860240 Экономические

****/9735-сонлииқтисодий иш Судья:*** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил28 октябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья***раислигида, судья ёрдамчисиР.Жуманиёзовкотиблигида,даъвогар вакили**** (раҳбар),жавобгар вакили **** (**** йил 21 октябрдаги 91-сонли адвокатлик ордери) иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси *** бошқармасидаъвогар«***» масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар«***» масъулияти чекланган жамиятидан 76.****.****,29сўмасосий қарз, **** сўмпеняни ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғот туманлараро иқтисодий суди биносида бўлиб ўтган очиқ суд ****,видеоконференцалоқа режимидакўриб чиқиб, қуйидагиларни, а н и қ л а д и: «***» масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)Боғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«***» масъулияти чекланган жамиятидан(бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади) 76.****.****,29сўмасосий қарз, **** сўм пеняундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили тушунтириш бериб,даъвогар ва жавобгар ўртасида **** йил 11 ноябрь куни ****-сонли гофра қутилар етказиб беришбўйича шартнома тузганлигини, мазкур шартнома ва хисоб фактураларга кўра жами 76.****.****,****лик маҳсулотлар етказиб берилган бўлсада хозирги кунга қадар жавобгар томонидантўловни амалга оширмасданкелинганлиги, даъвогарнинг судга**** этгандаъвонимуддатини қўллаш тўғрисидаги аризасини рад этишни,даъвони қаноатлантиришни сўради. Суд **** жавобгар вакилииштирок этиб,ариза билан мурожаат қилиб, даъво муддатиўтканлигини инобатга олиб, даъво муддатиниқўллаб, даъвони рад қилишни сўради. Суд, ишда иштирок этувчи тарафлар вакилларинификрларинитинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвони қаноатлантиришни рад этишни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказишнатижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Аниқланишича, даъвогарга нисбатан тугатишгадаъвогар“**** ****” **** ҳамда жавобгар«***» масъулияти чекланган жамиятиўртасида **** йил 11 ноябрь куни № **** – сонлигофра қутилар етказиб бериш бўйича шартнома расмийлаштирилган. Мазкуршартнома шартларига кўра, даъвогар“**** ****” ****хозирги номи (***)масъулияти чекланган жамиятитомонидан жавобгар «***» масъулияти чекланган жамиятига76.****.****,****лик маҳсулот етказиб берилган бўлсада жавобгар томонидан ушбу етказиб берилган маҳсулотлар **** шу кунга қадар тўлаб берилмасдан келинган. Кейинчалик“**** ****” ****номи«***» масъулияти чекланган жамиятига ўзгартирилган. Даъвогарнинг етказибберилган махсулотлар **** тўлаб бериш**** талабномасини жавобгар оқибатсиз қолдирилган. Шу сабабли даъвогар даъво аризаси билан судга мурожаат қилиб, жавобгардан76.****.****,29сўмасосий қарз, **** сўм пеняундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб ҳам юритилади) ****-моддасига мувофиқ, бузилган ҳуқуқни ҳимоя қилиш талаби даъво муддатининг ўтганлигидан қатъий назар судда кўриб чиқиш учун қабул қилинади.Даъво муддати суд томонидан **** низодаги тарафнинг суд қарор чиқаргунича берган аризасига мувофиқ қўлланади.Қўлланиш тўғрисида низодаги тараф баён қилган даъво муддатининг ўтиши суднинг даъвони рад этиш **** қарор чиқариши учун асос бўлади. ФКнинг ****-моддасида умумий даъво муддати - уч йил деб белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг 19.06.**** йилдаги“Иқтисодий судлар томонидан фуқаролик қонун ҳужжатларининг даъво муддатига оид нормаларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****-сонли Қарорининг11.2-бандига кўра, м**** шахсларнинг ўзгариши (ФКнинг ****-моддаси) даъво муддати ва уни ҳисоблаш тартибининг ўзгаришига олиб келмаслигини судлар инобатга олиши лозим. Даъвогар ўзининг даъво талабидагижавобгаргаетказиб берилган маҳсулотлар, яъни**** йил 11 ноябрдаги ****-сонли шартномасига асосан етказиб берганлигинибилган ёки билиши лозим бўлган. Бироқ, даъвогар қонунда белгиланган уч йиллик умумий даъво муддатини ўтказиб, мазкур даъво аризадаги талаблар билан ****5йилда Боғоттуманлараро иқтисодий судига мурожаат қилган. Ишни суд **** кўриш жараёнида даъвогар даъво муддати ўтишининг узилиши ва тўхтатилишига олиб келадиган бирон-бир сабабларни кўрсата олмади. Ваҳоланки, ИПКнинг 68-моддасида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Бинобарин суд, юқоридаги ҳолатларни инобатга олиб, жавобгарнинг даъво муддатини қўллаш **** аризасини қаноатлантиришни ва умумий даъво муддатини қўллашни, даъвогарнинг даъво талабини қаноатлантиришни рад этишни ва ушбу қисм юзасидан суд **** даъвогар зиммасига юклашни лозим топади. ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Баёнэтилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосини қаноатлантиришнирад этишни,даъвогардан Республика бюджетига ****,66сўм давлат божи Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб **** ишни видеоконференцалоқа режимида ўтказиш билан боғлиқ ****.**** сўм суд ****ундиришни, даъво **** этишда тўланган ****сўм почта ****нидаъвогар зиммасида қолдиришнилозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: «***» масъулияти чекланган жамиятининг даъво муддатини қўллаш **** аризаси қаноатлантирилсин. Даъво муддати қўллансин ва даъвоаризасини қаноатлантиришрад этилсин. «***» масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига2****,66сўм давлат божи; Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб **** ишни видеоконференцалоқа режимида ўтказиш билан боғлиқ ****.**** сўм суд ****ундирилсин. Даъво **** этишда тўланган41 2**** почта **** даъвогар«***» масъулияти чекланган жамиятизиммасида қолдирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****си берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф бир ойлик муддат ичидаушбу суд орқали Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти, бир ойлик муддат ўтказиб юборилган **** эса кассация шикояти бериши(протест келтириши) мумкин. Судья ***