Решение #2860246 Экономические

****-сонлииқтисодий иш Судья:Э.К.Розумбетов ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил28 октябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида,прокурор ёрдамчиси ****,иштирокида, даъвогар“***” акциядорлик жамиятинингжавобгар*** ҳокимлигидан ****,15сўмасосий қарздорлик,****,39сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: “***” акциядорлик жамияти(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)Боғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,*** ҳокимлигидан (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)****,15сўм асосий қарздорлик,****,39сўм пеняундиришни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидадаъвогар ва жавобгарқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, уларнинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосандаъвогар важавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд муҳокамасида прокурор ёрдамчиси жавобгар қарздорликни қоплабберишини маълум қилиб, қарздорликни тан олганлиги сабабли даъво талабларини қаноатлантириш юзасидан фикр билдирди. Суд, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвони қаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси 8 ва ****моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдагиҳужжатлардан аниқланишича,даъвогар ва жавобгарўртасида 2020йил28 сентябрькуни “Юридик шахснинг депо ҳисобварағини юритиш хизматини кўрсатиш тўғрисида”****/Х-сонли шартномаимзоланган. Ушбу шартномага асосандаъвогар жавобгаргақимматли қоғозларни ҳисобини юритиш, ****, депо ҳисобварағи бўйича операцияларни амалгаошириш, битимларни рўйхатга олиш, ахборот хизмати кўрсатиш ишларини ****, жавобгар эса кўрсатилган хизмат **** тўлашибелгиланган. Даъвонинг асоси сифатида даъвогар мазкур шартнома бўйича02.12.**** йилда №****-сонли****-фактурага кўра****,96 сўмлик, 31.12.**** йилдаги№****-сонли****-фактурага кўра****,19 сўмлик ишлар ****бўлсада,жавобгар томонидан кўрсатилган хизмат (ишлар)****тўланмаганлиги сабаближавобгардан ****,15сўм асосий қарздорликни ундиришни сўраган. Мазкур қарздорликларни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хатигажавобгар15.02.**** йилда ****-сонли хат билан жавоб йўллаб, юзага келган қарздорликни ҳисоб **** қўйилган таъқиқ олиниши билан қоплаб беришини билдирган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** ****керак. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар **** **** муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти билан белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса — ижрони ҳар қачон амалга оширишга **** бўлади.**** дарҳол **** вазифаси қонун, шартнома ёки **** моҳиятидан англашилмаса, қарздор бундай **** кредитор талаб қилган кундан бошлаб етти кунлик муддат ичида **** шарт. Бундай ҳолатда суд даъвогарнинг асосий қарз суммасини ундириш талабини асосли деб ҳисоблаб, уни қаноатлантириш ва даъво талабининг ушбу қисми бўйичасуд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Шунингдек, даъвогар ўзининг даъво талабида жавобгардан тўлов кечиктирилганлиги учун шартноманинг7.1-бандига асосан****,39сўм пеня ундириб беришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****, ****моддасига кўра, қонун ҳужжатлари ёки шартнома билан белгиланган, қарздор **** **** ёки лозим **** **** **** кредиторга тўлаши шарт бўлган пул суммаси неустойка ҳисобланади.Неустойка тўғрисидаги келишув ёзма шаклда тузилиши керак. Шартноманинг7.1-бандида, мазкур шартноманинг5.2-бандига мувофиқ тўловларини ўз **** тўламаган **** ҳар бир кечиктирилган кун учун ўз **** тўланмаган тўловларнинг 0,4 фоизи миқдорида, лекин тўланиши лозим бўлган қийматнинг 50 фоизидан ортиқ бўлмаган миқдорда сотувчига пеня тўлаши белгиланган. Мазкур ҳолатда, жавобгар томонидан тўловлар ўз **** амалга оширилмаганлиги сабабли, суд даъво талабининг пеня ундириш қисмини асосли деб ҳисоблаб, уни қаноатлантиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Баён этилганларга асосан суд,даъво аризасиниқаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****, ****,****, ****моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъво аризаситўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар*** ҳокимлигидан даъвогар“***” акциядорлик жамияти фойдасига****,**** асосий қарз, ****,**** пеня ҳамдадаъво **** этишдаолдиндантўланган**** сўм давлат божи ва41 2**** почтаундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устиданХоразм вилоятсудининг иқтисодий ишлар бўйича судловҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****