Решение #2860497 Экономические

****/****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил28 октябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, даъвогар вакили****(**** йил 8 августдаги 04-07/****-сонлиишончнома асосида) иштирокида,ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси *** бошқармасинингдаъвогар«***» АТБманфаатида жавобгар«***» масъулияти чекланган жамиятидан ****сўм асосий қарз ва****,47сўм кредит фоизиундиришва ундирувни жавобгарга тегишли молмулклар ҳисобидан ундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодийсудининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси *** бошқармаси(бундан буён матнда – Палата деб юритилади)«***» АТБ(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатидаБоғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«***» масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан****сўм асосий қарз ва****,47сўм кредит фоизи ундиришнива ундирувни жавобгарга тегишли мол-мулклар ҳисобидан ундиришсўраган. Палата ўз даъво аризасида ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгар белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади. Бундай ҳолда, суд ишни Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, ****-моддаларига асосан суд **** жавобгар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакили билдирилган талабларни қўллаб-қувватлаб, даъвони қаноатлантиришнисўради. Суд,даъвогарвакилини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** кредит шартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддаси асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти(кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, тарафлар ўртасида 2024йил14 мартда 61-сонли кредит шартномаси тузилган.Шартномага асосан жавобгарга84ой муддатга,шундан 24 ой имтиёзли давр билан,йиллик устамаси18фоиз бўлган****сўм кредит ****. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг 2.8-бандига кўра, кредитнинг **** сут ва сут маҳсулотлари ишлаб чиқариш фаолиятини кенгайтириш****ускуналар сотиболиш бўлган. Шартноманинг2.7-бандигакўра,жавобгар асосий кредит қарз ва унга ҳисобланган фоизларнишартноманинг 1-иловасида белгиланган жадвалга асосан белгиланган муддатлардатўлаш **** олган. Бироқ, жавобгар томонидан график бўйича тўланиши лозим бўлгантўловқайтарилмаган ва натижада ****5йил2октябрьҳолатига жавобгарнинг **** олдида асосий кредитдан****сўм, кредит фоизидан****,47сўм муддати ўтган қарздорлик вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин, Палата **** манфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг 5.1.3-бандига кўра,қарз олувчи томонидан тўлов **** **** ****кредитлашни тўхтатиш ва фоизларни ҳамда кредит бўйича асосий қарзни муддатидан олдин ундириши мумкинлиги белгиланган. Жавобгарнингбелгиланган муддатларда кредитга ҳисобланган фоизларини тўламаганлиги ишдаги далиллар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Ушбу ҳуқуқ нормаларига асосланиб, суд даъвогарнинг муддатидан олдин асосий кредит қарз ва кредит фоизи ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди. Даъвогар томонидан **** қилинган маълумотга кўра, суд муҳокамаси кунига қадар жавобгар томонидантўлов амалгаоширилмаганлиги кўрсатилган. Шу сабабли суд, даъво талабларинитўлиққаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****сўм асосий қарз,****,47сўм кредит фоизи ундиришни лозим топади. Шунингдек, суд даъвогарнинг ундирувни жавобгарга тегишли мол-мулклар ҳисобидан қоплаш **** ҳал қилув қарори чиқариш тўғрисидаги талаби билан келишмайди. Чунки, тарафлар ўртасида гаровсиз кредит **** юзасидан шартнома тузилган бўлиб, мазкур ҳолатда ундирув Ўзбекистон Республикасининг **** йил29 августдаги “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги ****-II-сонли Қонунига асосан амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни,суд **** жавобгар зиммасига юклашнилозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****, ****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъво талабитўлиққаноатлантирилсин. «***» масъулияти чекланган жамиятидан «***» АТБфойдасига ****сўм асосий қарз, ****,47сўм кредит фоизи ва****сўм почта **** ундирилсин. «***» масъулияти чекланган жамиятиданРеспублика бюджетига ****,2сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****