Решение #2860606 Экономические

****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил28 октябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, даъвогар вакили***(**** йил07 январдаги2025/35-сонли ишончнома асосида) иштирокида, ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси ***бошқармасинингдаъвогар«**** ***» АЖманфаатида жавобгарякка тартибдаги тадбиркор“**** **** ****”данмуддати ўтган кредит қарзи****,42сўм, муддати ўтган фоиз қарздорлиги****,75сўм,****,47сўм пеняжами****,64сўмундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодийсудининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси ***бошқармаси(бундан буён матнда – Палата деб юритилади)«**** ***» ****(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатидаБоғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,якка тартибдаги тадбиркор“**** **** ****” (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)данмуддати ўтган кредит қарзи****,42сўм, муддати ўтган фоиз қарздорлиги****,75сўм, пеня****,47сўм жами****,64сўм ундиришнисўраган. Палата даъво аризасида ишни вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгар қонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосан палата ва жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакили билдирилган талабларни қўллаб-қувватлаб, судга даъво аризаси киритилганидан сўнг жавобгар томонидан қарздорлик қисман тўлаб берилганлигини билдириб, даъвони қисман қаноатлантиришнисўради. Суд, ишда иштирок этувчидаъвогарвакилини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 8 ва ****моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** кредит шартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддаси асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, тарафлар ўртасида****5йил 20 июнда№74-сонликредит шартномаси тузилган.Шартномага асосанжавобгарга 60ой муддатга йиллик30% фоиз устама тўлаш шарти билан****сўмкредитмаблағи****. Кредитнинг таъминоти сифатидаХива тумани,Журёнмаҳалласи,Чиноркўчаси,24-уйда жойлашган тураржойбиноси ва Хива тумани, Журён маҳалласи, Мактаб кўчаси, **** жойлашган нотурар жой биносигаровгақўйилган. Шартноманинг1.2-бандигакўра,жавобгар асосий кредит қарз ва унга ҳисобланган фоизларниҳар ойнинг2санасидатўлаш **** олган. Бироқ,жавобгар томонидан график бўйича тўланиши лозим бўлгантўловқайтарилмаган ва натижада ****5йил17 сентябрьҳолатига жавобгарнинг **** олдидамуддати ўтган кредит қарзи****,42сўм, муддати ўтган фоиз қарздорлиги****,75сўм, пеня****,47сўм, жами****,64сўмқарздорлигивужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин, Палата **** манфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг4.1-бандида, қарз олувчи томониданушбу шартнома бўйича қабул қилинган **** бузилиши ва/ёки лозим **** ****, қарз олувчи ва/ёки кафилнинг молиявий аҳволи ёмонлашган ҳамда кредитни қайтарувчи ҳар қандай омиллар пайдо бўлганда, кредит шартномасини муддатидан олдин бир томонлама бекор қилиш ва қарздорликни тўлиқ ундиришмумкинлиги белгиланган. Жавобгарнингбелгиланган муддатларда кредитга ҳисобланган фоизларини тўламаганлиги ишдаги далиллар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Ушбу ҳуқуқ нормаларига асосланиб, суд даъвогарнингдаъво талаблариниасосли деб ҳисоблайди. Даъвогар томонидансудга**** қилинган маълумотга кўра, суд муҳокамаси кунига қадар жавобгар томонидан тўловқисманамалга оширилганлигиҳамдабугунги кунда жавобгарнинг **** олдидаасосий кредитдан****,86сўм, кредит фоизидан****,49 сўм,****, 47сўм пеняқарздорлиги мавжудлиги кўрсатилган. Шу сабабли суд, даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасигаасосий кредитдан****,86сўм, кредит фоизидан****,49 сўм,****, 47сўм пеняундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****, ****, ****,****, ****моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. Якка тартибдаги тадбиркор“**** **** ****”дан «**** ***» ****фойдасига****,86сўммуддати ўтганасосий кредит, ****,49 сўм кредит фоизи, ****, 47сўм пенява****сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабини қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Якка тартибдаги тадбиркор“**** **** ****”данРеспублика бюджетига****,80сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****