Решение #2860801 Экономические

****-сонлииқтисодий иш Судья: **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****йил28 октябрь Боғот туманлараро иқтисодий суди судьяси****раислигида, судья ёрдамчиси****нинг котиблигида,даъвогар вакиллари **** ва **** (03.01.**** йилдаги №**** ва №****-сонли ишончномаларга асосан) жавобгар вакили*** (02.10.**** йилдаги **** ишончномага асосан),**** (раҳбар) иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Хоразм вилоятҳудудий бошқармасининг даъвогар “**” акциядорликжамияти манфаатида жавобгар“**” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан ****сўм етказилганзарарни ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғот туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси ** бошқармаси (бундан буён матндапалатадеб юритилади) “**”акциядорликжамияти(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатида Боғот туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “**” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан **** сўметказилганзарарниундиришни сўраган. Суднинг **** билан ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатидаТупроққалъа туман йўллардан фойдаланишдавлат муассасасижалб этилган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида учинчи шахс қонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосанпалата ваучинчи шахс вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** иштирок қилган даъвогар вакилидаъво талабларини қўллабқувватлаб, зарар қайта ҳисоб-китоб қилинганлигини, даъво аризаси киритилганда жавобгарнинг рўйхатдан ўтган кунидан бошлаб зарар ҳисобланганлигини, ҳозирда зарар қайта ҳисоб китоб қилинганлигини, етказилган зарарнинг ҳисоби бўйича тузилган хулосага кўра, зарар суммаси ****,****ни ташкил этишини билдириб, даъво талабларини қаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгарраҳбари ва унингвакилидаъво талабларига эътироз билдириб, объектни 13.08.**** йилдаги олдисотдишартномасига асосан “****” АТБдан сотиб олганлигини, кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқлари 03.09.**** йилда давлат рўйхатидан ўтказилганлигини, мазкур бинони сотиб олишиданолдин ушбу биноданТупроққалъа туман йўллардан фойдаланишдавлат муассасаси фойдаланиб келганлигини, бинони сотиб олганидан кейин ижарачи билан шартнома имзолаб, ижарачиларни ушбу бинодан фойдаланишини давом қилдирганликларини, даъво аризаси жавоб бериши лозим бўлмаган шахсга нисбатан **** қилинганлигини, чунки ушбу бинодан ижарачи фойдаланиб келаётганлигини,ижарачи билан тузилган ўрталаридаги ижара шартномасига мувофиқ коммунал тўловларни тўлаш **** ижарачи зиммасига юклатилганлигини, мазкур ҳолат ижарачи томонидан содир қилинганлигини, даъвогар томонидан далолатнома нотўғри расмийлаштирилганлигини, далолатномада сувни бериш **** 6 соат деб кўрсатилган бўлсада, зарар 14 соатга нисбатан ҳисобланганлигини, даъво талаблари асоссизлигини инобатга олиб, даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўрадилар. Суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабиниқисманқаноатлантиришни лозим топди. Иш ҳужжатларидананиқланишича, ***МФЙ, Огоҳий кўчаси **** манзилида ****муассасаситомонидан ҳеч қандай ҳужжатларсиз ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиб келаётганлиги аниқланиб, ушбу ҳолат юзасидан**** йил 16 майдадаъвогар томонидан далолатнома расмийлаштириган ҳолда **** сўм зарар ҳисобланган. Мазкур ҳолат юзасидан даъвогар томонидан **** йил 25 августда қайта ўрганиш ўтказилиб, мазкур манзилдаги бино жавобгарга тегишли эканлиги аниқланиб, ҳолат юзасидан жавобгарга нисбатан далолатнома расмийлаштирилган ҳолда **** сўм зарар ҳисобланган. Зарар суммаси жавобгар давлат рўйхатидан ўтган кун яъни13.06.**** йилдан 16.05.**** йилга қадар бўлган давр оралиғига нисбатан ҳисобланган. Даъвогар томониданжавобгаргаюборилган зарарни тўлаш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Шундан кейин палата даъвогар манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Ўзбекистон РеспубликасиВазирлар Маҳкамасининг **** йил 15 июлдаги ****-сонли қарори билан тасдиқланган “Истеъмолчиларга сув таъминоти ва оқова сувни чиқариш хизматлари кўрсатиш” Қоидалари(бундан буён матнда Қоида деб юритилади)нинг 49-бандинингбиринчи-иккинчи хатбошиларига кўра, фаолият кўрсатаётган ичимлик сув таъминоти ва канализация тизимларига (шу жумладан, сув олиш колонкалари ва ўт ўчириш гидрантлари, уйнинг киритма ва чиқувларига ҳам) ўзбошимчалик билан уланиб олиш, шунингдек, ушбу тизимлардан ўзбошимчалик билан фойдаланиш ****. Ичимлик суви таъминоти ва канализация тизимларига (юридик ва жисмоний шахслар томонидан) ўзбошимчалик билан уланиш ҳолатларианиқланган **** ИСКХ ташкилоти томонидан бу **** икки нусхада далолатнома тузилади ва бир нусхаси ўзбошимчалик билан уланиб олган субъектга топширилади.Ушбу далолатнома ўзбошимчалик билан уланганнинг жавобгарлик **** ва ИСКХ ташкилотига етказилган зарарни аниқлаш учун асос бўлади ҳамда ИСКХ ташкилоти ушбу Қоидаларнинг 94бандига мувофиқ сув сарфи ва оқова сувларни чиқарганлик учун тўлов суммаларини тўлаш учун уланма эгасига тўлов ҳужжати ёзиб беради. Ушбу Қоидаларнинг 94-бандигакўра,ичимлик сув ва канализация тармоқлари ҳамда қурилмаларига ўзбошимчалик билан уланиб олинганлик аниқланган ****, сарфланган сув ва қабул қилинган оқова сувлар миқдори мазкур Қоидаларнинг87-бандигамувофиқ, уланишнинг сув узатиш қуввати бўйича қуйидаги кундан бошлаб ҳисоб-китоб қилинади: ўзбошимчалик билан уланиш аниқлангунга қадар охирги текшириш далолатномаси тузилган кундан; агар ўзбошимчалик билан уланиш ИСКХ ташкилотига тегишли тармоқ ва қурилмаларга нисбатан бўлган бўлса, ўзбошимчалик билан уланиш кунидан бошлаб у аниқлангунга қадар, бироқ даъво муддатидан кўп бўлмаган ҳолда ҳисобланади.Агар ўзбошимчалик билан уланиш санасини ҳужжат билан тасдиқлашнинг имкони бўлмаса, у ҳолда ўзбошимчалик билан уланиб фойдаланиш даври даъво даври муддатига тенг бўлади. Ишдагитекшириш натижаси бўйича жавобгарнинг техник шартсиз, сув ҳисоблагичсиз сув тармоғига диаметри20 мм бўлган қувурдан фойдаланиб ноқонуний уланганлигианиқланганлигиҳолатларидалолатномаватарафларвакилларининг суд **** кўрсатмаларибилантўлиқтасдиқланади. Бироқ,даъвогар томонидан етказилган зарарнингҳисоб-китобиқайта кўриб чиқилиб, етказилган зарарсуммаси **” МФЙ, Огоҳий кўчаси **** манзилидаги бинонинг жавобгар номига давлат рўйхатидан ўтказилган кун, яъни 03.09.**** йилдан16.05.**** йилга қадар бўлган давр оралиғига нисбатанқайта кўриб чиқилиб,04.09.**** йилдаги хулосагаасосан********,**** зарар ҳисобланган. Мазкур ҳолатда, суд,даъво талабларининг****,**** қисмини асоссиз деб ҳисоблаб, даъвонинг ушбу қисмини қаноатлантиришни рад этишни, даъво талабининг****,**** қисминиасослидебҳисоблаб, даъвонинг ушбу қисмини қаноатлантиришни,суд **** тарафлар ўртасида мутаносиб равишда ****лозим топади. Суд жавобгар вакилинингдаъво аризаси жавоб бериши лозим бўлмаган шахсга нисбатан **** қилинганлигини, ушбу бинодан ижарачи фойдаланиб келаётганлигини, ижарачи билан тузилган ўрталаридаги ижара шартномасига мувофиқ коммунал тўловларни тўлаш **** ижарачи зиммасига юклатилганлигини, мазкур ҳолат ижарачи томонидан содир қилинганлиги**** **** билан келишмайди. Чунки,Қоидаларнинг 18-бандига кўра,II ва III гуруҳ истеъмолчиси (фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ва хусусий уй-жой мулкдорлариширкатларидан ташқари) шартнома тузиш учун ИСКХ ташкилотига ҳужжатларни **** этиши шартлиги белгиланган. Мазкур ҳолатда жавобгар бино иншоотга бўлган ҳуқуқларини давлат рўйхатидан ўтказиб,ИСКХ ташкилотига ҳужжатларни **** этишорқали у билан шартнома расмийлаштириш ҳаракатларини амалга ошириши лозим эди. Шунингдек, суд, жавобгар вакилинингдалолатномада сувни бериш **** 6 соат деб кўрсатилган бўлсада, зарар 14 соатга нисбатан ҳисобланганлиги,даъво талаблари асоссизлиги**** **** биланҳам келишмайди. Чунки, бино жойлашган ҳудуд бўйича ичимлик суви график асосида ҳар кун эрталабки соат 0600дан 2000га қадар бўлган ****, яъни 14 соат етказиб берилаётганлиги юзасидан даъвогар ва маҳалла фуқаролар йиғини томонидан маълумотнома имзоланиб, тасдиқланган. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68-моддасида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак деб белгиланган. ИПК****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан, суд даъвогарнинг даъво талабиниқисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига ****,40 сўм зарар, олдиндан тўланган****сўм почта **** ундиришни, республика бюджетигажавобгардан****,8 сўм, даъвогардан ****,**** давлат божиундиришни лозим топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ва Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****,****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъво аризаси қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар “**” масъулияти чекланган жамиятидан “**”акциядорликжамияти фойдасига ****,40 сўм зарарва ****сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Жавобгар “**” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан Республика бюджетига ****,8 сўмдавлат божи ундирилсин. Даъвогар“**”акциядорлик жамияти ҳисобидан Республика бюджетига ****,**** давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лариберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья Э.Розумбетов