Решение #2860811 Экономические

****-****/****-сонли иш ****тумани ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ ****йил28 октябрь ****туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****,даъвогар Ҳудудий электр тармоқлари акционерлик жамиятининг жавобгар"****” фермерхўжалигидан 6.****.****сўм асосий қарз ундириш**** даъво аризаси бўйича қўзғатилган ишини соддалаштирилган иш юритиш тартибида ****туманлараро иқтисодий судининг биносида кўриб чиқиб,қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Даъвогар Ҳудудий электр тармоқлари акционерлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар “****” фермер хўжалиги (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан даъвогар фойдасига6.****.****сўм асосий қарз ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матндаИПКдеб юритилади) ****2-моддасинингбиринчи қисмига асосанагардаъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан-базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан,якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса-беш бараваридан ошмаса,даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Шусабаблисудишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиши лозим. Суд,ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб,қуйидаги асосларга мувофиқ даъвони қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг15-моддасибиринчи қисмида Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади деб кўрсатилган. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси55-моддасибиринчи қисмига кўра ҳаркимўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. ИПКнинг****4-моддасинингсаккизинчи қисмига кўра, судсоддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишнисудмуҳокамасини ўтказмасдан,тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади,тўққизинчи қисмига кўра, судтарафлар томонидан **** этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни,эътирозларни ва(ёки)**** текширади,далиллар билан танишади,ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Ўзбекистон Республикаси ОлийсудиПленумининг“Одил судловни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Конституцияси нормаларини тўғридантўғри қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги****йил 23июндаги16-сонлиқарорининг биринчи бандига кўра,Ўзбекистон Республикаси Конституцияси(бундан буён матндаКонституциядеб юритилади) 15-моддасинингиккинчи қисмига кўра, ****мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга,тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади.Шунга кўра,судлар кўриб чиқиллаётган ҳуқуқий муносабатларни тартибга солувчи қонун ва бошқанорматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг мазмунини баҳолаши ваКонституциянормаларини тўғридан-тўғри амал қилувчи олий юридик кучга эганорматив-ҳуқуқий асос сифатида қўллаши лозим деб кўрсатилган. Ишдаги ҳужжатлардан аниқланишича,тарафлар ўртасида****йил январда29-51-61-сонли“Улгуржи ва кичик қувватли истеъмолчилари учун электрэнергиятаъминоти”шартномаси имзоланган. Шартнома шартларига кўра даъвогар(****)электр энергияси етказиб бериши,жавобгар(истеъмолчи)эса истеъмол қилинганэнергия**** ўз **** тўлаб бериш **** ўз зиммасига олган. Даъвогар томонидан шартнома шартлари ўз **** ****,электр энергияси етказиб берилган. Жавобгар(истеъмолчи)томонидан шартнома шартларига риоя қилинмаганлиги натижасида даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилган кунда жами6.****.**** сўм асосий қарздорлик вужудга келган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(матндаФКдеб юритилади)нинг****-моддасида, энергиятаъминоти шартномасига мувофиқэнергиябилан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга(истеъмолчига) энергиябериб туриш **** олади, абонентэса қабул қилинганэнергия**** тўлаш,шунингдек шартномада назарда тутилганэнергияистеъмол қилиш тартибига риоя этиш,тасарруфидагиэнергетикашохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиганэнергияистеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади деб белгиланган. ФКнинг****-модасида,****—фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб,унга асосан бир шахс(қарздор)бошқа шахс(кредитор)фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга,чунончи: мол-мулкни топшириш,ишни ****,хизматлар кўрсатиш, пултўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредиторэса—қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. ФКнинг****-моддасида,**** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ,бундай шартлар ва талаблар бўлмаганда эса-иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак деб белгиланган. ФКнинг****-моддасигакўра,**** **** бир томонламабоштортишга йўл қўйилмайди. Ишдаги ҳужжатларга кўра даъвогар ва жавобгарга6.****.**** сўмга электр энергияси етказиб берилганлигиишдаги ****-фактурабилан ўз тасдиғини топган. Жавобгарнинг табиийгазучун****йил1 сентябрькуни ҳолатига 6.****.****сўмлик қарздорлик вужудга келганлиги ва ушбу қарздорлик тўлаб берилмаганлиги сабабли даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. 2 Даъвогар жавобгарга огохлантириш хати юбориб қарздорликни тўлаб беришни сўраган бўлса-да,жавобгар томонидан огохлантириш хати оқибатсиз қолдирилган. Суднинг****йил 10 октябрдаги даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш ҳамда ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиш тўғрисидаги **** билан жавобгарга даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** қилиши учун **** берилган. Бироқ****йил 28 октябрь кунига қадар жавобгар даъво аризаси юзасидан ўзининг ёзма фикрини судга **** қилмади. ИПК 68-моддасинингбиринчи ва учинчи қисмларига кўра,ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган далилларни ишда иштирок этувчи бошқа шахслар олдида, агарушбу Кодексда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, суд**** бошлангунига қадар ёкисудбелгилаган муддат доирасида очиб бериши лозим. Агар тараф судтомонидан талаб этилаётган далилни ўзида ушлаб турган васудсўрови билан белгиланган муддатда уни **** этмаётган бўлса,ундаги маълумотларшу тарафманфаатларига қарши қаратилган деб тахмин қилинади ваутомонидан тан олинган деб ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****моддасигаасосан,қарздор айби бўлган **** **** **** учун, агарқонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса,жавоб беради. Шусабаблисуд,даъво аризада талаб қилинган 6.****.**** сўм асосий қарздорликни ундиришни лозим топади. ИПК ****-моддасинингбиринчи қисмидасуд**** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши лозим. Ўзбекистон Республикасининг“Давлатбожи тўғрисида” ****йил 06январдагиЎРҚ-****-сонлиҚонуни билан белгиланганДавлатбожи ставкаларининг миқдорлари(бундан буён матндаДавлатбожи ставкаларининг миқдорлари деб юритилади) 2-бандининг “а”-кичик бандида,давлат божи мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг2фоизи миқдорида,бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг бир бараваридан кам бўлмаган миқдорда ҳисобланиши белгиланган. Суд,ИПКнинг****-моддасигаасосан иш бўйичасуд**** муҳокама қилиб,жавобгардан ҳисобидан даъвогар фойдасига 6.****.****сўм асосий қарз, олдиндан тўланган 41.**** сўмпочта****вареспублика бюджети ва суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига ****.**** сўм давлат божиниундиришни лозим топди. 3 Баён этилганларга ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****, ****, ****2, ****4, ****5-моддалариниқўллаб, суд Қ А Р О Р Қ И Л Д И: Даъво ариза талаби қаноатлантирилсин. Жавобгар "****” фермер хўжалигидандаъвогар Ҳудудий электр тармоқлари акционерлик жамияти фойдасига6.****.****сўм асосий қарз ундирилсин. Жавобгар ****” фермер хўжалигидандаъвогар Ҳудудий электр тармоқлари акционерлик жамияти фойдасига олдиндан тўлаб чиқилган41.****сўмпочта**** ундирилсин. Жавобгар "****” фермер хўжалигидан Республикабюджети(Судҳокимиятини ривожлантириш жамғармаси)га****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилган иш бўйича ҳал қилув қарори, агар апелляцияшикояти(протести)берилмаган бўлса,қабул қилинганидан кейин ўнкунўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори ўнкунмуддат ўтиб қонуний кучга киради,ҳал қилув қарори устидан ****туманлараро иқтисодийсудиорқали ****вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўн кунлик муддат ичидаапелляцияшикояти бериш(протесткелтириш)ёки ушбу муддатдаапелляцияшикояти(протест)берилмаса,олти ойлик муддатдакассацияшикояти бериш(протесткелтириш)мумкин. Судья **** 4