Решение #2862267 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Беруний тумани ****5 йил 27 октябрь Беруний туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****шукунидаъвогар «Hududi l ktr t rm ql ri» акциядорлик жамиятининг жавобгар«EL OBODMAXALLA» фермер хўжалигиҳисобидан **** сўмасосий қарз ундиришнисўрагандаъво аризасига асосан иқтисодий ишни соддалаштирилган тартибда кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: «HUDUDIY ELEKTR TARMOQLARI» акциядорлик жамияти (бундан буён матнда - даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар«EL OBODMAXALLA» фермер хўжалигиҳисобидан (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)**** сўм асосий қарзундиришнисўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****2-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан – базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса - беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Мазкур даъво талаби базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан ошмаганлиги сабабли, соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилмоқда. ИПК ****4-моддасининг иккинчи қисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Бироқ, жавобгар томонидан даъво аризаси бўйича ёзма фикр иқтисодий иш соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилгунга қадар судга **** этилмади. ИПК ****4-моддасининг тўртинчи қисмига мувофиқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Суд ишдаги тўпланган ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан даъво аризасини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда – ФК)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** электр энергияси етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. Ишдаги ҳужжатлардан кўринишича, тарафлар ўртасида тузилган шартномага асосан даъвогар жавобгарга электр энергиясини етказиб бериш, жавобгар эса истеъмол қилинган электр энергияси учун ўз **** **** тўлаши лозим бўлган. Даъвогар томонидан ушбу шартнома **** тўлиқ ****.Лекин, жавобгар истеъмол қилинган электр энергияси **** даъвогарга тўлаб бермаган. ФК ****-моддасида **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ лозим **** **** кераклиги белгиланган. ФК ****-моддасига асосан энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Жавобгар томонидан даъвогар олдидаги мазкур шартнома **** лозим **** **** оқибатида даъвогар олдида **** сўм асосий қарз қарздорлиги ҳосил бўлган. Бу ишдаги ҳужжатларидаги шартнома, солиштириш далолатномаси, талабнома ва бошқа ҳужжатлар билан тасдиғини топади. Бироқ, даъвогар томонидан судга **** қилинган маълумотномага кўра, даъво талабиларидаги асосий қарз жавобгар томонидан ишни кўриш жараёнида тўлиқ тўлаб берилган. Ушбу ҳолат даъвогарнинг судга **** қилган маълумотномаси билан тасдиқланади. Шу боис, суд даъво талабларидаги асосий қарздорликни ундириш талабини асосли деб баҳолаб, жавобгарнинг даъвогар олдидаги қарздорлиги тўлиқ тўлаб берилганлигини, яъни низо бартараф этилганлигини инобатга олиб, даъвонинг асосий қарздорлик ундириш талабини қаноатлантиришни рад этишни лозим деб топади. Бундан ташқари, ИПК ****-моддасининг бешинчи қисмига кўра, даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилгандан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қаноатлантирилса, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида»ги Қонунига илова қилинган Давлат божи ставкалари миқдорларининг 2-банди “а» кичик бандида мулкий хусусиятга эга даъво аризалар учун даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи, Ӯзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг **** йил 25 октябрдаги РС-****-сонли қарорига ӯзғартириш киритиш тӯғрисидаги Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг **** йил 28 декабрдаги РС-****-сонли қарорида барча ишлар бўйича даъво аризаси ва аризалар учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 фоизи миқдорида почта **** тўланиши кўрсатилган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 2 июндаги “Иш ****, пенсиялар, стипендиялар ва **** миқдорини ошириш тўғрисида”ги ПФ-91-сонли Фармонига асосан **** йил 1 августдан бошлаб базавий ҳисоблаш миқдори **** сўм қилиб белгиланган. Даъвогар томонидан иш бўйича олдиндан **** сўм почта **** тўланган. Шу боис, суд жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўм почта ****, республика бюджетига **** сўм давлат божи ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга асосан ва Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, ва ****1-****5моддаларини қўллаб, суд Қ А РОРҚ И Л Д И : Даъво аризасини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар«EL OBODMAXALLA» фермер хўжалигиҳисобидан даъвогар «Hududi l ktr t rm ql ri» акциадорлик жамиятининг фойдасига иш учун олдиндан тўланган **** сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар«EL OBODMAXALLA» фермер хўжалигиҳисобидан республика бюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида шу суд орқали **** Республикаси судига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ёхуд прокурор протест келтириши мумкин. Судья Ж.Ж.Аманиязов