Решение #2862642 Экономические

****/****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Урганчшаҳри **** йил Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****томонидан якка тартибда, даъвогар«****»масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар«****» масъулияти чекланган жамиятидан ****.****сўмундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишнисоддалаштирилган иш юритиш тартибида Урганч туманлараро иқтисодий судида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: «****»масъулияти чекланган жамиятиУрганч туманлараро иқтисодий судининг****3-****1/****-сонли иш бўйича ****5йил28 апрелдаги ҳал қилув қарори билан ****дебтопилган ва тугатишга доир иш юритиш бошланган ҳамда тугатиш бошқарувчиси этиб**** **** Балтабаевичтайинланган. Тугатиш иши жараёнида«****»масъулияти чекланган жамиятитомонидан«****» масъулияти чекланган жамиятиҳисобигаўтказилган ****.****сўмучун маҳсулот олинмаганлиги ёки пул маблағиқайтарилмасдан қолганлиги аниқланган. Тугатувчи бошқарувчи томонидан«****» масъулияти чекланган жамиятигаталабнома юборилиб, ўтказилган пул маблағларини тугатиш ҳисоб**** қайтариш сўралган. Бироқ, юборилган талабнома жавобгар томонидан ижросиз ва жавобсиз қолдирилган. Шу боис,«****»масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«****» масъулияти чекланган жамиятидан(бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади) ****.****сўм ундиришни сўраган. Ўзбекистон РеспубликасинингИқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда –ИПКдеб юритилади)нинг ****4-моддасига кўра, даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш тўғрисида суд **** чиқаради, **** иш соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўрилишини ҳамда иш кўриб чиқиладиган санани кўрсатади. Жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасининг кўчирма нусхаси ўзига топширилган пайтдан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади.Даъво аризасиюзасидан ёзма фикр жавобгар ёки унинг вакили томонидан имзоланади.Вакил томонидан имзоланган ёзма фикрга ишончнома илова қилинади. Даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Белгиланган муддат ўтганидан кейин судга келиб тушган даъво аризаси юзасидан ёзма фикр, далиллар ва бошқа ҳужжатлар, агар уларни белгиланган муддатда **** этишнинг имкони бўлмаганлиги тараф томонидан асослантирилган ва улар суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилингунига қадар келиб тушган бўлса, қабул қилинади. Соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни **** этиш учун белгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади.Ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиш муддати узайтирилмайди.Суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд тарафлар томонидан **** этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) **** текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Бироқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмади. Ушбу ҳолатда суд **** этилган ҳужжатлар ишни мазмунан кўриб чиқиш имкониятини беришини инобатга олиб ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** маҳсулот етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФК ****-моддасигаасосан, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорликфаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича,«****»масъулияти чекланган жамиятитомонидан«****» масъулияти чекланган жамиятига 2021йил 27 апрелдаги 84-сонли тўлов топшириқномаси билан 3.****.**** сўм,****1йил25 майдаги88-сонли тўлов топшириқномаси билан 3.****.**** сўмжами 6.****.****сўмаккумлятор олиш учун ўтказиб берилган. Бироқ,жавобгартомониданмаҳсулот етказиб берилмаганлиги аниқланган. Ўтказиб берилган маблағни қайтариш **** даъвогарнинг жавобгарга юборган талабномаси жавобсиз ва эътиборсиз қолдирилган. Шундан кейин даъвогар юқоридаги талаб билан судга мурожаат қилган. ФК ****-моддасига кўра, агар **** **** муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти билан белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса — ижрони ҳар қачон амалга оширишга **** бўлади.**** дарҳол **** вазифаси қонун, шартнома ёки **** моҳиятидан англашилмаса, қарздор бундай **** кредитор талаб қилган кундан бошлаб етти кунлик муддат ичида **** шарт. ФК ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Даъвогар томонидан жавобгарга пул маблағи ўтказиб берилганлиги, лекин маҳсулот етказиб берилмаганлиги ҳолати ишдаги ҳужжатлар ҳамда судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Бундай ҳолатда, суд даъвогарнинг даъво талабини асосли деб ҳисоблаб, уни тўлиқ қаноатлантиришни ва ушбу қисм юзасидан суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. ИПК68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПК****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баёнэтилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни,жавобгардан даъвогар фойдасига6.****.****сўм асосий қарз ундиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни,жавобгардан Республика бюджетига****.****сўм давлат божи ундиришни, даъвогар томонидан тўланган.****сўм почта **** жавобгардан даъвогар фойдасига ундиришнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****,****, ****,****4,****5-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъвоси тўлиққаноатлантирилсин. «****» масъулияти чекланган жамиятидан «****»масъулияти чекланган жамиятифойдасига6.****.****сўм асосий қарзва.****сўм почта ****ундирилсин. «****» масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****си берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф ўн кунлик муддат ичида шу суд орқали Хоразм вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят қилишга ****. Судья ****