Решение #2864290 Экономические

****8/****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил24 октябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, даъвогар вакили**** (08.08.**** йилдаги№ ****-сонли ишончномага асосан) ва жавобгар вакили **** (11.08.**** йилдаги№3-сонли ишончномага асосан) иштирокида,ЎзбекистонСавдосаноат палатаси *** вилоят ҳудудий бошқармасинингдаъвогар«***» АТБманфаатида жавобгар«***»хусусий ****дан ****сўм асосий қарз ва**** сўм кредит фоизиундиришҳамда ундирувни жавобгарга тегишли бўлган ***, Тахтакўпир кўчаси, 38/**** жойлашган умумий ер майдони **** кв.м, қурилиш ости майдони **** кв.мбўлган “қурилиши тугалланмаган савдо ва хизмат кўрсатиш шохобчаси” биносига қаратиштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодийсудининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси *** вилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матнда – Палата деб юритилади)«***» АТБ(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатидаБоғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«***»хусусий **** (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан****сўм асосий қарз ва**** сўм кредит фоизиундиришҳамда ҳамда ундирувни жавобгарга тегишли бўлган ***, Тахтакўпир кўчаси, 38/**** жойлашган умумий ер майдони **** кв.м, қурилиш ости майдони **** кв.м бўлган “қурилиши тугалланмаган савдо ва хизмат кўрсатиш шохобчаси” биносига қаратишнисўраган. Палата даъво аризасида ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидапалатақонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосан палата вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Даъвогар вакили судгадаъво талаблари миқдорини ўзгартириш****ариза**** қилиб,жавобгардан **** сўм асосий қарз ва****сўм кредит фоизи, жами **** сўмундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига асосан, даъвогар ишни биринчи инстанция судида кўриш чоғида ишнинг мазмунан кўрилиши якуни бўйича чиқариладиган судҳужжати қабул қилингунига қадар даъвонинг асосини ёки предметини ўзгартиришга, даъво талабларининг миқдорини кўпайтиришга ёки камайтиришга ****. Қайд этилганларга кўра суд даъвогарнинг даъвомиқдорини ўзгартириштўғрисидагиаризасини иш юритишга қабул қилишни лозим топади. Суд ****иштирок этгандаъвогар вакили билдирилган талабларни қўллаб-қувватлаб, уни қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили тушунтириш бериб, ишни қонуний кўриб чиқишни сўради. Суд, ишда иштирок этувчитарафларвакилини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 8 ва ****моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** кредит шартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддаси асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, тарафлар ўртасида 2021йил10 сентябрда****-сонли кредит шартномасиимзоланган.Шартномагава тарафлар ўртасидаги шартномага 07.03.**** йилдаги 1-сонли қўшимча келишувгаасосан жавобгарга60ой муддатга,шундан 24 ой имтиёзли давр билан,йиллик устамаси14 фоиз бўлганжами **** ****сўм кредит ****. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг 2.6-бандига кўра, кредитнинг **** тўйхона қуриш учун қурилиш қурилиш материаллари сотиб олиш ва уни жиҳозлашбўлган. Кредит таъминоти сифатида«***»хусусий ****тегишлибўлган,***, Тахтакўпир кўчаси, 38/**** жойлашган умумий ер майдони **** кв.м, қурилиш ости майдони **** кв.м бўлган “қурилиши тугалланмаган савдо ва хизмат кўрсатиш шохобчаси” биноси гаровга қўйилган. Шартноманинг2.7-бандигакўра,жавобгар асосий кредит қарз ва унга ҳисобланган фоизларнишартноманинг 1-иловасида белгиланган жадвалга асосан белгиланган муддатлардатўлаш **** олган. Жавобгар томонидан график бўйича тўланиши лозим бўлгантўловқайтарилмаган ва натижада ****5йил1 июль ҳолатига жавобгарнинг **** олдида асосий кредитдан****сўм, кредит фоизидан**** сўм муддати ўтган қарздорлик вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин, Палата **** манфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Жавобгарнингбелгиланган муддатларда кредитқарздорлиги ва унга ҳисобланган фоизларини тўламаганлиги ишдаги далиллар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Ушбу ҳуқуқ нормаларига асосланиб, суд даъвогарнинг муддатидан олдин асосий кредит қарз ва кредит фоизи ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди. Шу сабабли суд, даъво талабларини жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****сўм асосий қарз,**** сўм кредит фоизи ундиришқисмини асосли деб ҳисоблаб, унитўлиққаноатлантиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасида гаровга олувчининг (кредиторнинг) талабларини қондириш учун ундирувни қарздор гаров билан таъминланган **** ўзи жавобгар бўлган вазиятларда **** ёки лозим **** **** **** гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш мумкин. Кредит таъминоти сифатида***, Тахтакўпир кўчаси, 38/**** жойлашган умумий ер майдони **** кв.м, қурилиш ости майдони **** кв.м бўлган “қурилиши тугалланмаган савдо ва хизмат кўрсатиш шохобчаси” биноси гаровга қўйилган. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги ****онова номидаги Республика суд экспертиза маркази *** вилояти бўлимининг03.10.**** йилдагисуд қурилиш-техникавий экспертизасининг хулосасига кўра,***, Тахтакўпир кўчаси, 38/**** жойлашган умумий ер майдони **** кв.м, қурилиш ости майдони **** кв.м бўлган “қурилиши тугалланмаган савдо ва хизмат кўрсатиш шохобчаси” биносинингердан фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга аниқланган баҳоси**** **** сўм деб кўрсатилган. Қайд этилганларга асосан суд, ишдагиҳужжатлар ва судда аниқланган ҳолатлар, кредит шартномаси ва гаров шартномасидан келиб чиқиб, даъво талабининг ундирувнигаров мулкига қаратишқисмини қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни,суд **** жавобгар зиммасига юклашнилозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****, ****, ****,****, ****моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнингдаъво миқдорини ўзгартириш тўғрисидаги аризаси қаноатлантирилсин. Даъвогарнинг даъво талабитўлиққаноатлантирилсин. «***»хусусий ****дан «***» АТБфойдасига ****сўм асосий қарз, **** сўм кредит фоизи ва****сўм почта **** ундирилсин. Ундирув гаровга қўйилган, **** йил 3 октябрдагисуд қурилиштехникавий экспертизасихулосасига асосан**** **** сўмгабаҳоланган,«***» хусусий **** тегишли бўлган,***, Тахтакўпир кўчаси, 38/**** жойлашган умумий ер майдони **** кв.м, қурилиш ости майдони **** кв.м бўлган “қурилиши тугалланмаган савдо ва хизмат кўрсатиш шохобчаси” биносигаердан фойдаланиш ҳуқуқи билан биргақаратилсин. «***»хусусий ****данРеспублика бюджетига****,2 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан *** вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****