Решение #2864563 Экономические

4-1301-2504/8013-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанцияда ишни кўрган судья – Н.Джураев Апелляция инстанциясида маърузачи судья – С.Қувватов ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ Жиззах шаҳри 2025 йил 24 октябрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати****ов раислигида, ҳайъат аъзолари****в ваС.Қувватовдан иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, прокурор О.Ҳамроқулов, жавобгар “KL SSIK” масъулияти чекланган жамиятивакиллари **** (**** йил 18 июлдаги 71-сонли ишончнома асосида), **** (**** йил 16 июлдаги 68-сонли ишончнома асосида), даъвогар“ тармоқлари” акциядорлик жамияти вакили **** (**** йил 11 мартдаги ****-сонли ишончнома асосида)иштирокида,даъвогар “ тармоқлари” акциядорлик жамиятининг жавобгар “KL SSIK” масъулияти чекланган жамиятидан ****.****.**** сўм асосий қарз тўғрисидаги даъво аризаси бўйича Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 26 августдаги ҳал қилув қарори устидан жавобгар “KL SSIK” масъулияти чекланган жамияти манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси томонидан берилган апелляция шикоятива Жиззах шаҳар **** апелляция протестини,Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати жойлашганбинодаўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: “ тармоқлари”**** (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) ва "Файз барака классик" **** (кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади) ўртасида**** йил 4 январь ва**** йил3 январь куниулгуржи истеъмолчилар****-сонли электрэнергияси етказиб беришшартномаси тузилган. Ушбу шартноманинг 3.6-бандигакўра,“****”томонидан“Харидор”гаэлектр энергияси етказиб бериш келгусиҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартномавий миқдор қийматиучун юз фоизолдиндан **** тўлашасосида амалга оширилиши белгиланган. Жавобгарга даъвогар томонидан электр энергияси етказиб берилган бўлсада **** йил 5 июнь ҳолатигажавобгарнинг электр энергиясидан қарздорлиги****.****.**** сўмни ташкил қилган. Жавобгарга қарздорликни ихтиёрий тўлаш тўғрисида талабнома юборилган бўлса-дақарздорлик баратараф қилинмаган. Шу сабабли,даъвогар жавобгардан ****.****.**** сўм асосий қарз, олдиндан тўланган37.**** сўм почта **** ундиришни сўраб судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Жиззах туманлараро иқтисодий судининг**** йил 26 августдаги ҳал қилув қарори билан жавобгардан даъвогар фойдасига****.****.**** сўм асосий қарз ва олдиндан тўланган 37.**** сўм почта **** ундирилган. Шунингдек,жавобгарҳисобиданреспублика бюджетига 11.****.**** сўм давлат божи ундирилган. Апелляция шикоятива апелляция протестида биринчи инстанция судининг ****5йил 26 августдаги ҳал қилув қароринибекор қилиб, даъвогарнинг даъвосини қаноатлантиришни рад қилиш **** қарор қабул қилишсўралган. Суд **** иштирок этган прокурор электр энергияси учун олдиндан тўлов бўлмаса-да, даъвогар томониданетказиб берилганлиги,ҳар ойнинг 10-куни ҳисоб-китоб қилинмаганлиги,даъво талабида сўралган электр энергияси**** тадбиркор томонидан истеъмол қилинмасдан, бошқа шахслар ҳам истеъмол қилганлиги, жавобгарлик масаласига ойдинлик киритилмасдан даъво қилинганлигини маълум қилиб,апелляция шикояти ва протестини қаноатлантиришни, иш ҳолатлари бўйича хусусий **** чиқаришни сўради. Суд **** иштирок этганжавобгар вакиллариапелляция шикоятидаги **** қувватлаб,прокуратурага мурожаат қилишганлиги, мурожаат ўрганиш жараёнида электр таъминоти масъул мутаҳассислари томонидан ойма-ой кўрсаткичлар текшириб борилгани аниқлангани, **** йил март ойигача жамият томонидан 13.****.**** сўмлик электр энергияси истеъмол қилингани аниқланганини, мазкур қарздорликни тан олишинимаълум қилиб,апелляция шикоятива протестини қаноатлантиришнисўради. Суд**** иштирок этгандаъвогар вакилимасъул мутаҳассис маълумотлари олингандан кейин жавобгарнинг қарздорлигига аниқлик киритилганлиги, ҳозирдажавобгарнингқарздорлиги 13.****.**** сўмни ташкил этишини, мазкур даъво талабидаги қолган қарздорлик бошқа шахс томонидан истеъмол қилинганлиги аниқланганини маълум қилиб,ишга дахлдор бўлмаган жавобгарни алмаштиришни,апелляция шикояти ва протести бўйичақонуний қарор қабул қилишни сўради. Судлов ҳайъати, тарафлар вакилларининг тушунтиришларини, прокурорнинг фикриниэшитиб, апелляция шикоятива протестида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра ҳал қилув қарорини ўзгартиришни, апелляция шикоятива протестиниқисман қаноатлантиришни лозим топди. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан ва суд муҳокамасида аниқланишича, даъвогарважавобгарўртасида**** йил 4 январь ва**** йил 3 январь куни улгуржи истеъмолчилар ****-сонли электрэнергияси етказиб беришшартномаси тузилган. Шартномаларнинг 1-бандига кўра, ушбу шартнома билан “****” уланган тармоқ орқали “Истеъмолчи”га электр энергиясини етказиб бериш, “Истеъмолчи” эса истеъмол қилинган энергия **** ўз **** тўлаш **** олган. Ушбу шартномаларнинг 3.6-бандига мувофиқ, “****” томонидан “Истеъмолчи”га электр энергиясини етказиб бериш келгуси ҳисоб-китоб даврибошланишидан олдин шартномавий энергия миқдори қиймати учунюзфоизлик олдиндан **** тўланганидан сўнг амалга оширилади. “Жиззах вилоят ҳокимлиги ягона буюртмачи хизмати инжиниринг компаниясидавлат унитар ****(Буюрмачи)ва“KL SSIK” масъулияти чекланган жамияти(Пудратчи)ўртасида **** йил 25 май куни 19 к/р-сонли пудрат шартномаси тузилиб, унга кўра“Пудратчи” **** Заргарлик МФЙ ҳудудидагиЖиззах вилояти спортнинг ўйин турлари ва енгил атлетикага ихтисослаштирилганболалар-ўсмирларспорт мактабинимукаммал таъмирлашбўйичақурилиш ишларини ****, “Буюртмачи” эсақурилиш ишларини **** учун зарур шароитлар яратиш, уларни қабул қилиш ва тўловни амалгаошириш **** зиммасига олади.Мазкур шартномада объектни фойдаланишга топшириш муддати **** йил 25 августгача белгиланган. Жавобгар ана шу объектдақурилиш-таъмирлаш ишларини **** жараёнида электр энергиясидан фойдаланган. Даъвогар жавобгарнингфойдаланган электр энергиясиданқарзи****.****.**** сўмни ташкил этганлиги сабаблиуни ундириш ****судгамурожаат этган. Суднинг **** билан ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида “Ёшлар-**** жамғармаси Жиззах вилоят интеллектуал арена дирекцияси” масъулияти чекланган жамияти, Жиззах вилоят спорт бошқармаси, Жиззах вилояти спортининг ўйин турлари ва енгил атлетика бўйича ихтисослаштирилган спорт мактаби, “Ўзэнергоинспекция” Жиззах ҳудудий бошқармаси жалб қилинган. Биринчи инстанция суди иш ҳужжатларини тўлиқ ўрганмасдан, электр энергиясидан кимлар фойдаланганлигига аниқлик киритмасдан даъвони қаноатлантириш ******** хулосага келган. ЖавобгарЖиззах вилояти спортнинг ўйин турлари ва енгил атлетикага ихтисослаштирилган болалар-ўсмирлар спорт мактабидақурилиш-таъмирлаш бўйича ишларини**** йил декабрь ойида тамомлаб, **** йил 20 декабрдамукаммал таъмирланган объектни фойдаланишга қабул қилиш тўғрисида давлат қабул ҳайъати далолатномаси имзоланиб, объект фойдаланишга топширилган. Мазкур бинодан ҳозирги кунга қадар “Ёшлар **** жамғармаси Жиззах вилоят интеллектуаларена дирекцияси”фойдаланиб келган. Жавобгар бинони таъмирлаш жараёнида фойдаланган электр энергияси учун тўловларни тўлаб келган. Даъвогар **** йил3 март куни56.****.**** сўм, **** йил 15 март куни ****.****.**** сўм ва ****.****.**** сўмқарзни тўлаши **** жавобгарга ****фактура юборган. Мазкур ****-фактуралар жавобгар томонидан тасдиқланмасдан рад этилган. Тарафларвакиллари судга **** йил 24 октябрь куни тузилган далолатномани **** этди.Далолатномада жавобгар томонидан**** қурилиштаъмирлаш ишлари давомида****-сонли электрҳисоблагич ускунасидан **** йил29 ноябргача****Квт электр энергиясинижавобгар, **** Квт электр энергиясини “Ёшлар **** жамғармаси Жиззах вилоят интеллектуал арена дирекцияси” фойдаланганлиги жавобгарнинг қарзи 13.****.**** сўмни ташкил этишикўрсатилиб, далолатнома“ тармоқлари” **** “Энергосавдо” Жиззахфилиалиходими ****,“KL SSIK” масъулияти чекланган жамиятиишбошқарувчиси ****, “Ёшлар **** жамғармаси Жиззах вилоят интеллектуал арена дирекцияси” ходими **** томонидан имзоланган. Мазкур ҳолатда судлов ҳайъати жавобгардандаъвогар фойдасигаэлектр энергиясидан фойдаланганлик учун 13.****.**** сўмни ундиришни,даъвонинг қолган қисмини қаноатланитиришни рад қилишни лозим топди. Шунингдек, судлов ҳайъати даъвогарнинг Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринлардаИПКдеб юритилади) 45-моддасигаасосан ишга дахлдор бўлмаган жавобгарни алмаштириш тўғрисидаги илтимосномасини ҳам қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. ИПКнинг мазкур моддасига кўра, суд даъво бўйича жавоб бериши лозим бўлмаган шахсганисбатан даъво **** этилганлигини аниқласа, ишга дахлдор бўлмаган жавобгарни ҳал қилув қарори қабул қилингунига қадар даъвогарнинг розилиги билан ишга дахлдор жавобгар билан алмаштиришга йўл қўйиши мумкин. Даъвогар бундай илтимоснома билан биринчи инстанция судигамурожаат қилиши лозим эди. ИПК ****-моддаси биринчи бандига кўра, апелляция инстанцияси суднинг ҳал қилув қарорини ўзгартиришга ****. Баён этилганларга асосланиб, судлов ҳайъати апелляцияшикояти ва протестиниқисман қаноатлантиришни,Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг ****5 йил26августдаги ҳал қилув қарорини ўзгартиришни, ҳал қилув қарорининг“жавобгардан даъвогар фойдасига 588.****.**** сўм электр энергиясидан бўлган қарздорлик ундирилсин”қисмини“жавобгардан даъвогар фойдасига 13.****.**** сўм ундирилсин”деб ўзгартиришни, даъвонинг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни,ҳал қилув қарорининг қолган қисмини ўзгаришсиз қолдиришни,суд **** қайта ****,давлат божини мутаносиб ****,биринчи инстанция учун жавобгарга ****.**** (13.****.*****2%) сўм,даъвогарга11.****.****(****.****.*****2%)сўм, апелляция инстанцияси учунундириладиган давлат божининг****.**** сўмқисминижавобгар зиммасига, 5.****.**** сўмқисминидаъвогар зиммасигаюклашни, биринчи ва апелляция инстанцияси учунжавобгардан Республика бюджетига ****.****(****.****+****.****)сўм,даъвогардан Республика бюджетига 17.****.**** (11.****.****+5.****.****) сўм давлат божи ундиришни,олдиндан тўланган почта ****ларинидаъвогар ва жавобгарзиммасида қолдиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра,ЎзбекистонРеспубликасиИқтисодийпроцессуал кодекси ****,****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қ а р о р қ и л а д и: Даъвогарнинг жавобгарни алмаштириш тўғрисидаги илтимосномасини қаноатлантириш рад қилинсин. Апелляция шикоятива протестиқисман қаноатлантирилсин. Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг ****5йил26августдаги ҳал қилув қарори ўзгартирилсин. Ҳал қилув қарорининг хулоса қисмидаги“жавобгар“KL SSIK” масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар “ тармоқлари” ****фойдасига ****.****.**** сўм электр энергиясидан бўлганқарздорлик ундирилсин” қисмини “жавобгар “KL SSIK” масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар“ тармоқлари” **** фойдасига 13.****.**** сўм ундирилсин” деб ўзгартирилсин. Ҳал қилув қарорининг қолган қисми ўзгаришсиз қолдирилсин. Жавобгар“KL SSIK” масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига ишни биринчи инстанция судида ва апелляция инстанциясида кўриш билан боғлиқжами****.**** сўмдавлат божиундирилсин. Даъвогар“ тармоқлари” ****дан Республика бюджетига ишни биринчи инстанция судида ва апелляция инстанциясида кўриш билан боғлиқжами17.****.****сўм давлат божи ундирилсинва ижро **** берилсин. Қарор қабул қилинган **** бошлаб қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида ҳал қилув қарори қабул қилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин. Раислик этувчи: судьялар: С.Қувватов ****ов ****ев