Решение #2866287 Экономические

4-1904-2503/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қумқўрғон тумани ****5йил23 октябрь Қумқўрғон туманлараро иқтисодий судинингсудьяси****нинграислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармасинингдаъвогар“MONTAJPRO”масъулияти чекланган жамиятиманфаатида,жавобгар“**** ANV**** ****”масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан62.****.****сўмқарздорлик, 31.****.**** сўм пеняундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишнидаъвогарвакили**** (**** йил 5 сентябрдаги ишончнома асосида),жавобгар вакили****(**** йил4 сентябрдаги 50-сонли ишончнома асосида)лар иштирокида,Қумқўрғон туманлараро иқтисодий суди маъмурий биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни ан и қ л а ди: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матнда – палатадеб юритилади) даъвогар“MONTAJPRO”масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)манфаатидасудга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар “**** **** ****”масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)ҳисобидан62.****.**** сўм қарздорлик, 31.****.**** сўм пеня ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогарвакили даъво талаблари бўйича тушунтириш бериб, даъво талабининг62.****.**** сўм қарздорликбўйича аниқлик киритиб, жавобгар вакили билан қарздорликни қайта ҳисоб-китоб қилиб,техникадан фойдаланганлик учун30 кунташкил этишинатижасида 51.****.**** сўм қарздорликни ташкил этишини ва бу **** **** йил 23 октябрда далолатнома расмийлаштирилгани билдириб,даъвоаризаниқисманқаноатлантириб беришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили даъво аризанинг62.****.**** сўм қарздорликбўйичадаъвогарвакили билан қарздорликни қайта ҳисоб-китоб қилиб,транспортдан фойдаланганлик учун30 кунга ҳисоб китобни амалга оширилгани натижасида 51.****.**** сўм қарздорликни ташкил этишини ва бу **** **** йил 23 октябрда далолатнома расмийлаштирилгани, ушбу 51.****.**** сўм қарздорликни тан олишини ва тўлаб беришни маълум қилиб,даъво аризанинг қолган қисминиқаноатлантиришнирад этишнисўради. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармаси даъво аризада ишни ўзининг вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Суд, иш ҳужжатларини атрофлича ўрганиб чиқиб, даъво аризасида келтирилган **** муҳокама қилиб, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб, қуйидагиларга кўрадаъво талабларини қисман қаноатлантиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддасига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддасининг учинчи қисмида ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланиши белгиланган. Иш ҳужжатларидан ва суд муҳокамасида аниқланишича, даъвогар (****)важавобгар (буюртмачи)ўртасида****4йил 28 июнда01-сонлишартнома тузилган. Шартнома шартларига кўра, ижрочи (даъвогар) буюртмачи (жавобгар)нингбуюртмаси билан шартноманинг 1.1-бандида, яъни ижрочи **** эвазига буюртмачигаJY230ELDрусумли экскаватор хизматларини кўрсатиш, буюртмачи эса кўрсатилган хизматлар, ишлар учун **** тўлаш **** олган.Шартноманинг 1.2-бандига мувофиқ шартноманинг умумий қиймати ****.****.**** сўмни ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буёнматндаФК деб юритилади)нинг ****-моддасида **** **** шартларига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ушбу кодекснинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича ижрочи буюртмачининг топшириғи билан ашёвий шаклда бўлмаган хизматни **** (муайян ҳаракатларни қилиш ёки муайян фаолиятни амалга ошириш), буюртмачи эса бу хизмат учун **** тўлаш **** олади. ****4йил28 июнда тузилган 01-сонлишартномага биноан,даъвогар томонидан жавобгарга****4йил31 июлдаги1-АЭ-сонлитарафлар ўртасида тасдиқланган электрон ҳисоб-фактура билан45.****.****сўмлик JY230ELDрусумли экскаватор хизматлари кўрсатилган. Бироқ, даъвогарнинг жавобгарга17.****.****сўмлик JY230ELDрусумли экскаватор хизматлари кўрсатилгани бўйича****4йил01 ноябрдаги2-АЭсонли электрон ҳисоб-фактуражавобгар томонидан рад этилган. Суд муҳокамасидадаъво талабининг62.****.**** сўм қарздорликбўйича аниқлик киритилиб, тарафлар ўртасида тузилган****4йил28 июндаги 012 сонлишартнома юзасидан даъвогар томонидан жавобгаргаJY230ELDрусумли экскаватор хизматлари кўрсатилгани, яъни**** йил 29 июнь кунидан **** йил 9 августгача бўлган давр учун тарафлар вакиллари қарздорликни қайта ҳисоб-китоб қилиб,экскаватор хизматлари 30 кунни ташкил этишинатижасидажавобгарнинг даъвогар олдида51.****.**** сўм қарздорликмавжудлигианиқланди ва ушбу ҳолат тарафлар ўртасида **** йил 23 октябрда расмийлаштирилган далолатнома биланўз тасдиғини топади. Ушбу ҳолатда суд, даъвогарнинг62.****.**** сўм қарздорликниундириш талабиниқисманасосли деб ҳисоблайди ва уни51.****.**** сўмга қаноатлантиришни, қолган қисмини рад этишнилозим деб топади. Бундан ташқари,даъвогар ўз даъво талабида**** лозим **** ****сабабли жавобгарданшартноманинг 7.3-бандига ҳамдаЎзбекистон Республикасининг “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги Қонуннинг 32-моддасига асосланиб31.****.**** сўм пеняундириш сўралган. Суд даъвогарнинг пеня ундириш талабибилан келишмайди. Чунки,даъвогар томонидан даъво аризада**** лозим **** ****қанчалик **** бузилганлиги, шунингдек,пенянингҳисоб-китобларида қайси давр учунҳисобланганлиги акс эттирилмаган ҳамда бошқа далиллар билан исботлаб бераолмади. Ваҳоланки,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буёнматнда ИПКдеб юритилади)нинг68-моддасига кўра ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Шу сабабли, суд даъвогарнинг пеня ундириш талабини рад этишни лозим топади. ИПКнинг 74-моддасига мувофиқ суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаиназаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи-назаридан баҳоланиши лозим.Агар текшириш натижасида далилнинг **** тўғри келиши аниқланса, у ишончли деб тан олинади. ИПКнинг ****-моддасибиринчиқисмига кўра,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади, еттинчи қисмида давлат божи тўлашдан озод қилинган давлат органлари ҳамда бошқа шахслар томонидан юридик шахслар ва фуқароларнинг манфаатларини кўзлаб **** этилган даъво талабларини қаноатлантириш рад этилган ёки улар қисманқаноатлантирилган ****, давлат божи манфаатлари кўзланиб даъво **** этилган шахслардан даъво талабларининг қаноатлантирилиши рад этилган қисмига мутаносиб равишда ундирилади. 3 Юқоридагиларгакўра, суддаъво талабларини қисман қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига51.****.****сўм қарздорлик, олдиндан тўланган 41.**** сўм почта **** ундиришни, даъво талабини қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни, даъво талаби қаноатлантирилган ва рад этилган қисмига мутаносиб равишда даъвогардан ****.**** сўм, жавобгардан 1.****.**** сўм давлат божи ундиришнилозим деб топди. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг68, 74,****, ****-****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар“**** **** ****”масъулияти чекланган жамияти ҳисобидандаъвогар“MONTAJ-PRO”масъулияти чекланган жамиятифойдасига51.****.****сўм қарздорлик, олдиндан тўланган 41.**** сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Республика бюджетигадаъвогар “MONTAJ-PRO”масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан****.****сўм; жавобгар“**** **** ****”масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан 1.****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори устидан Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья **** 4