Решение #2866444 Экономические

****/****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Урганчшаҳри **** Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида,Урганч транспорт **** терговчиси ****, жавобгар вакили *****(раҳбар),учинчи ***** вакили*****(**** йил29 сентябрдаги ****-****-сонли ишончномага асосан)нингиштирокида, Урганч транспорт ****даъвогар*********» давлат муассасаси манфаатида жавобгар*****дан ****.****сўм асосий қарз ва.****.****сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни Урганч туманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Урганч транспорт ****(бундан буён матнда-прокуратурадеб юритилади) *********» давлат муассасаси(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,*****(бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан***.****сўм асосий қарз ва****.****сўм пеняундиришни сўраган. Суд ****прокурорбилдирилган талабларни қўллаб-қувватлаб, суддан даъвонитўлиққаноатлантиришни сўради. Суд **** жавобгар вакили билдирилган талаблар бўйича асосий қарзни тан олиб, суддан пеня ундириш талабини рад қилишни сўради. Суд **** учинчи ***** вакилиўз тушунтиришини бериб,Урганчтумани ғазначилик хизмати бўлими томонидан тарафлар ўртасида **** йил10 декабрдаги 73-сонли ва **** йил 17 декабрдатузилган74-сонли шартномаларрўйхатдан ўтказилмаганлиги бўйича маълумотномани судга **** қилиб, суддан ишни қонуний кўриб чиқишни сўради. Суд, ишда иштирок этувчитарафларвакилларини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвони қисман қаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. 1 Мазкурҳолатда тарафларнинг **** маҳсулот етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФК****-моддаси асосан, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, *********» давлат муассасаси (****)ва***** (Буюртмачи)ўртасида2024йил 10 декабрда73-сонлива****4йил17 декабрда74-сонли маҳсулот етказиб бериш шартномаситузилган. Шартномаларнинг 1-бўлимигакўра,**** асфальтбетонмаҳсулотиниетказиб бериш,Буюртмачиэса қабул қилиш ва тўловларни **** фоиз олдинданамалга ошириш **** олган. Ушбу шартномага асосан даъвогар томониданжавобгаргажами 91.****.****,62сўмликасфальтбетонмаҳсулотлари етказиб берилганваетказиб берилганмаҳсулотлар жавобгар томонидан қабул қилиб олинган. Бироқ,етказиб берилган маҳсулотлар учунжавобгар томонидан 76.****.****,62сўмтўлов амалга оширилган ва натижада жавобгарнинг даъвогар олдида 15.****.****сўм кредиторлик қарздорлиги вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз ва жавобсиз қолдирилган. ФК****-моддасига кўра, агар **** **** муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти билан белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса — ижрони ҳар қачон амалга оширишга **** бўлади.**** дарҳол **** вазифаси қонун, шартнома ёки **** моҳиятидан англашилмаса, қарздор бундай **** кредитор талаб қилган кундан бошлаб етти кунлик муддат ичида **** шарт. ФК****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Даъвогар томониданжавобгармаҳсулотлар етказиб берилганлигитарафлар ўртасида тузилганэлектрон ҳисоб-фактураларва ишдаги бошқаҳужжатлар билан тўлиқ тасдиқланади.Лекин, жавобгар томонидан****.****сўм тўловлар амалга оширилмаган. Бундай ҳолатда суд даъвогарнинг асосий қарз суммасини ундириш талабини асосли деб ҳисоблаб,унитўлиққаноатлантиришни ва ушбу қисм юзасидан суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. 2 Шунингдек, даъвогар ўзининг даъво талабида жавобгардан тўлов кечиктирилганлиги учун“Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонунининг 32-моддасига асосан ***.****сўм пеня ундириб беришни сўраган. Бироқ,Урганч тумани ғазначилик хизмати бўлими томонидан тарафлар ўртасида **** йил 10 декабрдаги 73-сонли ва **** йил 17 декабрда тузилган 74-сонли шартномалар давлат рўйхатидан ўтказилмаганлиги сабабли, пеня ундириш талабини рад қилишни ва ушбу қисм юзасидан суд **** даъвогар зиммасига юклашни лозим деб топади. ИПК68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПК****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирокэтувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосини қисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига****.****сўм асосий қарз ундиришни, даъво талабини қолган қисмини рад қилишни, суд ****тарафларзиммасигамутоносиб равишдаюклашни,даъвогар судга мурожаат қилганда****сўм почта **** даъвогар фойдасига ундиришни,жавобгарданРеспублика бюджетига ****.**** сўм давлат божи ва даъвогардан Республика бюджетига ****.**** сўм давлат божиундиришни лозим деб топади. Юқоридагиларданкелиб чиқиб, **** ****нингИқтисодий процессуал кодекси 68, ****,****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъвосиқисман қаноатлантирилсин. *****дан*********» давлат муассасасифойдасига15.****.****сўм асосий қарзва **** почта ****ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. *****данРеспубликабюджетига ****.****сўмдавлат божиундирилсин. *********» давлат муассасасиданРеспубликабюджетига ****.****сўмдавлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лариберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья **** 3