Решение #2868551 Экономические

****-санлы экономикалық ис судья **** Өзбекстан Республикасы атынан ШЕШИЎШИ ҚАРАР Беруний районы ****-жыл 22-октябрь Беруний районлар аралық экономикалық судының судьясы **** басшылығында, судьяжәрдемшиси Г.Базарбаеваныңхаткерлигинде,даўагер ўәкили **** (****-жыл 27-январь күнги ****-санлы исеним хат) тың қатнасыўында,Өзбекстан Саўдасанаат палатасы **** Республикасы басқармасыныӊ “ANOR BANK” акционерлик жәмийетиниң мәпин қорғап, жуўапкер жеке исбилермен JUMAMURATOVA SHAXLO ESHIMBATOVNAдан мүддети келмеген кредит тийкарғы қарыздарлығынан ****,****, мүддети өткен тийкарғы қарыздарлығы ****,****, мүддети өткен пайыз қарыздарлығы ****,**** ҳәмде мүддети келмеген пайыз қарыздарлығы ****,****ды өндириўди, өндириўди жуўапкерге тийисли болған мәмлекетлик белгиси 95А****QA, реңи OQ, ****-жылда ислеп шығарылған b lt GS/16 маркалы автотранспорт қуралына қаратыўды сораған даўа арзасын өз суд имәратында ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди АНЫҚЛАДЫ: Өзбекстан Саўда-санаат Палатасы **** Республикасы басқармасы (буннан былай текстте – палата деп жүритиледи) даўагер “ANOR BANK” акционерлик жәмийети (буннан былай текстте – даўагер деп жүритиледи) ниң мәпин қорғап, оның пайдасына жуўапкер жеке исбилермен JUMAMURATOVA SHAXLO ESHIMBATOVNA (буннан былай текстте – жуўапкер деп жүритиледи) дан мүддети келмеген кредит тийкарғы қарыздарлығынан ****,****, мүддети өткен тийкарғы қарыздарлығы ****,****, мүддети өткен пайыз қарыздарлығы ****,**** ҳәмде мүддети келмеген пайыз қарыздарлығы ****,****ды өндириўди, өндириўди жуўапкерге тийисли болған мәмлекетлик белгиси 95А****QA, реңи OQ, ****жылда ислеп шығарылған b lt GS/16 маркалы автотранспорт қуралына қаратыўды сораған. Суд мәжилисинде қатнасқан даўагер ўәкили даўа талапларын қоллапқуўатлап, жуўапкер тәрепинен шәртнама миннетлемелери бузылғанлығын, график бойынша қарызларын ѳз **** тѳлемегенлигин, бул жағдайлар судқа усынылған ҳүжжетлер менен толық тастыйықланатуғынлығын билдирип, даўа арзаны толық қанаатландырыўды сорады. Палата даўа арзасында исти өз ўәкилиниң қатнасыўысыз көрип шығыўды сораған. Жуўапкер ўәкиллери суд мәжилисине келмеди ҳәм ѳзлериниң жазба пикирлерин усынбады. Суд истеги ҳүжжетлерде оның суд мәжилиси **** тийисли тәртипте хабардар қылынғанлығын тастыйықлаўшы ҳүжжет бар екенлигин есапқа алып, исти Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодекси (кейинги текстте – ЭПК деп жүритиледи)ниң ****, **** ҳәм ****-статьяларына муўапық исти оның ўәкиллериниң қатнасыўысыз көрип шығыўды лазым тапты. Суд даўагер ўәкилиниң түсиндирмелерин тыңлап, истеги ҳүжжетлерге ҳуқықый баҳа берип, төмендеги жағдайларға тийкарланып даўа арзаны толық қанаатландырыўды **** тапты. Өзбекстан Республикасының Пуқаралық кодекси (кейинги текстте – ПК деп жүритиледи) 8 ҳәм ****-статьяларына муўапық миннетлемелер шәртнамадан, зыян жеткизиў нәтийжесинде ҳәмде усы Кодексте көрсетилген басқа тийкарлардан келип шығады. Бул жағдайда тәреплердиң миннетлемелери кредит ҳәмде гиреў шәртнамаларынан келип шыққан. Ис ҳүжжетлерине көре, даўагер ҳәм жуўапкер орталарында ****-жыл 14-декабрь күни ****/YO89-санлы кредит шәртнамасы дүзилип, усы шәртнамаға тийкар жуўапкерге автомашина сатып алыў ушын36% үстеме төлеў шәрти менен 60 ай мүддетке **** сўм муғдарында кредит қаржылары ****. Кредит шәртнамасының 1.9-бәндине муўапық жуўапкер шәртнаманың **** бөлеги болған төлеў графигине тийкар кредит қарыздарлығын ҳәм оған есапланған пайызларды жуўапкер ҳәр айда төлеп барыў миннетлемесин алған. ПКниң ****-статьясында мәжбүриятлар мәжбүрият шәртлерине хәм нызам ҳүжжетлери талапларына муўапық лазым дәрежеде орынланыўы шәрт деп көрсетилген. ПКниң ****-статьясына муўапық, егер нызамда яки қарыз шәртнамасында басқаша тәртип нәзерде тутылған болмаса, қарыз бериўши (юридикалық шахс яки пуқара) қарыз алыўшыдан қарыз суммасына шәртнамада белгиленген муғдарда ҳәм тәртипте пайызлар алыў ҳуқықына ийе. ПКниң ****-статьясының екинши бѳлимине тийкар, егер қарыз шәртнамасында қарызды бѳлеклеп (бѳлип-бѳлип) қайтарыў нәзерде тутылған болса, қарыз алыўшы қарыздың нәўбеттеги бѳлегин қайтарыў ушын белгиленген мүддетти бузған жағдайда, қарыз бериўши қарыздың қалған барлық суммасын тийисли пайызлары менен бирге мүддетинен алдын қайтарыўды талап қылыўға ****. ПКниң ****-статьясында кредит шәртнамасы бойынша бир тәреп - **** яки басқа кредит кәрханасы (кредитор) екинши тәрепке (қарыз алыўшыға) шәртнамада нәзерде тутылған муғдарда ҳәм шәртлер тийкарында пул қаржылары (кредит) бериў, қарыз алыўшы болса алынған пул суммасын қайтарыў ҳәм оның ушын пайызлар төлеў миннетлемесин алыўы белгиленген. ПКниң ****1-статьясына тийкар, кредитти мүддетинен алдын суд тәртибинде өндириўде, егер шәртнамада басқаша тәртип нәзерде тутылмаған болса, кредитор дәслеп қарыздың белгиленген мүддетте қайтарылмаған бөлегин өндириў ушын судқа мүрәжат етеди.Бунда егер қарыз алыўшы мүддети өткен қарызды толық төлемеген жағдайда, кредитор кредиттиң қалған барлық суммасын мүддетинен алдын қайтарыў **** талап пенен судқа мүрәжат етиўге ****. Даўагер тәрепинен жуўапкерден қарыздың белгиленген мүддетте қайтарылмаған бөлегин өндириў бойынша берген даўа арзасы Беруний районлар аралық экономикалық суды тәрепинен көрип шығылып, судтың ****-жыл 16-июль күнги шешиўши қарарына тийкар жуўапкерден даўагер пайдасына кредит бойынша мүддети өткен ****,**** тийкарғы қарыз ҳәмде мүддети өткен ****,**** пайыз қарыздарлығы өндирилген. Даўагердиң бул талаплары истеги кредит шәртнамасы, кредитти сѳндириў графиги ҳәм **** мағлыўматнамалары менен толық тастыйықланады. Жоқарыдағылардан келип шығып, суд жуўапкерден даўагер пайдасына мүддети келмеген кредит тийкарғы қарыздарлығынан ****,****, мүддети өткен тийкарғы қарыздарлығы ****,****, мүддети өткен пайыз қарыздарлығы ****,**** ҳәмде мүддети келмеген пайыз қарыздарлығы ****,****дыөндириўди лазым тапты. Сондай-****, кредит шәртнамасының 2.1.1-бәндине муўапық кредиттиң **** қайтарылыўын тәмийинлеў **** жуўапкерге тийисли кредит есабынан сатып алынған ****-жылда ислеп шығарылған b lt маркалы автотранспорт қуралы гиреўге қойылатуғынлығы белгиленген. Сол себепли тәреплер ортасында ****-жыл 15-декабрь күни гиреў шәртнамасы дүзилип, оған тийкар жуўапкерге тийисли болған тәреплердиң келисимине тийкар **** сўмға баҳаланған мәмлекетлик белгиси 95А****QA, реңи OQ, двигатель №В15D****DJ X****, кузов №XWBJF69VEMA****, шасси № ракамсиз ****-жылда ислеп шығарылған b lt GS/16 маркалы автотранспорт қуралы гиреўге қойылған. ПКниң ****-статьясына ҳәм ϴзбекстан Республикасы «Гиреў ****» ғы Нызамның (жаңа редакцияда) 26-статьясына муўапық гиреўге алыўшының (кредитордың) талапларын қанаатландырыў ушын өндириўди қарыздар гиреў менен тәмийинленген миннетлемени өзи жуўапкер болған жағдайларда орынламаған ямаса лазым дарежеде орынламағанда гиреўге қойылған мал-мүлкке каратыўы мүмкинлиги белгиленген. ПКниң 48-статьясы биринши бөлимине муўапық юридикалық шахс өз миннетлемелери бойынша өзине қараслы пүтин мал-мүлки менен жуўап береди. Сонлықтан, даўагердиң қарыздарлықты өндириўди гиреўдеги мүлкке қаратыў **** талабы да қанаатландырыўға жатады. Сондай-****, ЭПКниң ****-статьясы биринши ҳәм екинши бѳлимлерине муўапық суд қәрежетлери исте қатнасыўшы шахслардың қанаатландырылған даўа талаплары муғдарына муўапық түрде олардың мойнына жүклетиледи. Шешиўши қарары ѳз пайдасына шығарылған тәрепке ис бойынша қылынған барлық суд қәрежетлериниң орны, ҳәттеки басқа тәреп мәмлекетлик **** тѳлеўден азат етилген болса да усы басқа тәреп есабынан қапланады. Сондай-****, Өзбекстан Республикасы «Мәмлекетлик **** ****»ғы Нызамына қосымша қылынған Мәмлекетлик **** ставкалары муғдарларының 2-бәнди «а» киши бәндинде мүлкий түске ийе даўа арзалар ушын даўа баҳасының 2 пайызы муғдарында, **** базалық есаплаў муғдарының 1 есесинен кем болмаған муғдарда мәмлекетлик **** ҳәм Ѳзбекстан Республикасы Жоқарғы суды Президиумының ****-жыл 25-октябрьдеги РС****-санлы қарарына өзгерис киритиЎ **** Ѳзбекстан Республикасы Жоқарғы суды Президиумының ****-жыл 28-декабрдеги РС-****-санлы қарарында барлық ислер бойынша базалық есаплаў муғдарының 10 пайызы муғдарында почта қәрежети тѳленетуғынлығы кѳрсетилген. Өзбекстан Республикасы Президентиниң ****-жыл 2-июнь күнги «Ис ****, пенсиялар, степендиялар ҳәм **** муғдарын асырыў ****»ғы ПФ91-санлы Пәрманына тийкар ****-жыл 1-августтен баслап базалық есаплаў муғдары **** сўм етип белгиленген. Даўагер тәрепинен ис бойынша алдыннан **** сўм почта қәрежети тѳленген. Сол себепли, суд жуўапкерден республика бюджетине ****,**** мәмлекетлик **** ҳәм даўагер пайдасына **** сўм почта қәрежетин ѳдириўди лазым тапты. Жоқарыдағыларға тийкар ҳәм Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң ****, ****-статьяларын басшылыққа алып, суд ҚАРАРЕТТИ: Даўа арза толық қанаатландырылсын. Жуўапкержеке исбилермен JUMAMURATOVA SHAXLO ESHIMBATOVNAдан “ANOR BANK” акционерлик жәмийети пайдасына мүддети келмеген кредит тийкарғы қарыздарлығы ****,****, мүддети өткен тийкарғы қарыздарлығы ****,****, мүддети өткен пайыз қарыздарлығы ****,****, мүддети келмеген пайыз қарыздарлығы ****,**** ҳәмде **** сўм почта қәрежети өндирилсин. Ѳндириў, JUMAMURATOVA SHAXLO ESHIMBATOVNA ға тийисли болған тәреплердиң келисимине тийкар **** сўмға баҳаланған мәмлекетлик белгиси 95А****QA, реңи OQ, двигатель №В15D****DJ X****, кузов №XWBJF69VEMA****, шасси № ракамсиз ****-жылда ислеп шығарылған b lt GS/16 маркалы автотранспорт қуралынақаратылсын. Жуўапкержеке исбилермен JUMAMURATOVA SHAXLO ESHIMBATOVNAданреспублика бюджетине****,81сўм мәмлекетлик **** өндирилсин. Шешиўши қарары қабыл етилгеннен кейин бир айлық мүддет ѳткеннен соң нызамлы күшине киреди. Шешиўши қарары нызамлы күшине киргеннен соң орынлаў хатлар берилсин. Шешиўши қарар қабыл етилген күннен баслап бир ай ишинде усы суд арқалы **** Республикасы судына апелляциялық тәртибинде яки нызамлы күшине кирген ҳәм апелляция тәртибинде көрилмеген шешиўши қарары үстинен ол нызамлы күшине кирген күннен баслап алты ай ишинде кассация тәртибинде шағым (прокурор протест) келтириўге ****. Судья ****