Решение #2871503 Экономические

4-2****-****/****-санлыэкономикалық ис Бириншиинстанциясудында исти көргенсудья –**** Апелляцияинстанция судында баянатшысудья–**** Ревизияинстанция судында баянатшысудья– **** **** РЕСПУБЛИКАСЫ СУДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИСЛЕР БОЙЫНША СУДЛАЎ КОЛЛЕГИЯСЫ РЕВИЗИЯ ИНСТАНЦИЯСЫНЫҢ ҚАРАРЫ Нөкис қаласы **** жыл21октябрь **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы ревизия инстанциясы **** басшылығында, коллегия ағзалары **** ҳәм **** ибарат қурамда, ****ң хаткерлигинде, даўагерлер ўәкили - адвокат ****ғабаев (**** жыл 22 март күнги 7,8 9-санлы ордерлер ҳәм **** жыл 27 июнь күнги 6, 9 ҳәм 12-санлы исеним хатлар тийкарында), жуўапкер жәмийет баслығы ****, жуўапкер **** ўәкили **** (**** жыл 17 апрель күнги ****-санлы исеним хат тийкарында)лардың қатнасыўында, даўагерлер акционер “****” жеке меншик кәрханасының, акционер“****”ЖШЖниң ҳәм акционер жеке исбилермен“**** **** ****”ның “****” ****, АКБ “****” **** Республикасы филиалын жуўапкерлер ҳәм “****” ЖШЖтин үшинши шахс қатарында көрсетип, **** жыл 24 декабрь күнги **** **** доллары муғдарындағы кепиллик шәртнамасын ҳәмде **** жыл 24 декабрь күнги **** **** доллары муғдарындағы кепиллик шәртнамасын **** емес деп табыўды сораған даўа арзасы бойынша қабыл етилген **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы апелляция инстанциясының **** жыл 13 август күнги қарарының мәмлекетлик **** өндириў бөлегине қосымша жуўапкер АКБ “****”тиң наразы болып берген ревизия тәртибиндеги шағымын видеоконференция байланыс режиминде ашық суд мәжилисинде кѳрип шығып, тѳмендегилерди А Н Ы Қ Л А Д Ы: Акционер “****”жеке меншик кәрханасы, акционер “****” ЖШЖти ҳәм акционер жеке исбилермен“**** **** ****”(буннан кейин текстте – “даўагер акционерлер” деп жүритиледи) судқа мүрәжат етип, “****”****, АКБ “****” **** Республикасы филиалын жуўапкерлер ҳәм “****” ЖШЖтин үшинши шахс қатарында көрсетип, тәреплер ортасында **** жыл 24 декабрь күнги **** **** доллары муғдарындағы кепиллик шәртнамасын ҳәмде **** жыл 24 декабрь күнги **** **** доллары муғдарындағы кепиллик шәртнамасын **** емес деп табыўды сораған. Нөкис районлар аралық экономикалық судының **** жыл 19 май күнги уйғарыўы менен АК “****” (баннан кейин текстте -“****” деп жүритиледи) қосымша жуўапкер сыпатында ҳәм «****» ЖШЖ (буннан кейин текстте – “үшинши шахс” деп жүритиледи) даўаның предметине ғәрессиз талаплар менен арыз қылмайтуғын үшинши шахс сыпатында иске тартылған. Биринши инстанция судының **** жыл 23 июнь күнги шешиўши қарары 2 менен даўа арза даўа мүддети қолланылып, қанаатландырыўсыз қалдырылған. Даўагер акционерлер шешиўши қарарға наразы болып апелляциялық шағым берген. **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы апелляция инстанциясының **** жыл 13 август күнги қарары менен биринши инстанция судының шешиўши қарары бийкар етилип, жаңа қарар қабылланған, қосымша жуўапкер АК “****”тиңдаўа мүддетин қоллаўды сораған арзасы қанаатландырыўсыз қалдырылған. Даўа арза қанаатландырылып, жуўапкер “****” ****, қосымша жуўапкер АКБ “****” ҳәм “****”ЖШЖ ортасында дүзилген **** жыл 24 декабрь күнги **** **** доллары муғдарындағы кепиллик шәртнамасы ҳәмде **** жыл 24 декабрь күнги **** **** доллары муғдарындағы кепиллик шәртнамасы **** емес деп табылған, даўаның “****” АКБ **** Республикасы филиалы бойынша ис жүритиў өндиристен қысқартылған. Қосымша жуўапкер апелляция инстанциясының **** жыл 13 август күнги қарарының АКБ “****”нен мәмлекетлик **** өндириў бөлегине наразы болып ревизиялық шағым берип, шағымында даўлы болған кепиллик шәртнамасы 3 тәреплеме питим болып есапланатуғынлығын, бул жағдайда апелляция инстанциясы процессуаллық ҳуқық нормасын бузып, мәмлекетлик **** кепиллик шәртнамасының **** мәпдары болған “****” ЖШЖнен өндирместен, нызамсыз рәўиште **** өндиргенлигин, себеби Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң ****-статьясы талабына көре, суд қәрежетлери исте айыплы болған шахстан өндирилиўи кереклигин, бул жағдайда мәмлекетлик **** **** емес, ал “****” ЖШЖнен өндирилиўи шәрт екенлигин көрсетип, апелляция инстанциясы қарарының АКБ “****”нен мәмлекетлик **** өндириў бөлегин бийкар қылыўды сораған. Қосымша жуўапкер ўәкили суд мәжлисинде ревизиялық шағымды қоллапқуўатлап, оны қанаатландырыўды сорады. Даўагерлер ўәкили суд мәжилисинде ревизиялық шағым тийкарсыз екенлигин билдирип, апелляция иснтанциясының қарарын өзгериссиз, шағымды қанаатландырыўсыз қалдырыўды сорады. Жуўапкер жәмийет баслығы суд мәжилисинде ис бойынша нызамлы шешим қабыллаўды сорады. Үшинши шахссуд мәжилисиниң **** ҳәм орны **** тийисли тәртипте хабардар қылынған болса да келмеди, ис бойынша өзлериниң жазба пикирин билдирмеди. Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуаллық кодекси (кейинги орынларда ЭПК деп жүритиледи)ниң ****-статьясы биринши бөлимине муўапық, ревизия тәртибинде шағым (протест) берген шахс, сондай-****, исте қатнасыўшы шахслар исти көриў **** ҳәм орны **** усы Кодекстиң ****-статьясынданәзерде тутылған тәртипте хабардар қылынады.Суд долалаўын өткериў **** ҳәм орны **** тийисли тәризде хабардар қылынған усы шахслардың келмегенлиги исти олардың қатнасыўысыз көриўге тосқынлық қылмайды. Сонлықтан, судлаў коллегиясы истиүшинши шахс ўәкилиқатнасыўысыз көриўди лазым тапты. Судлаў коллегиясы ревизиялық шағымда билдирилген ўәжлерди ис ҳүжжетлери менен бирге үйренип шығып, апелляция инстанциясы судының 3 қарарын өзгериссиз қалдырыўды, ревизиялық шағымды қысманқанаатландырыўды лазым тапты. Ис ҳүжжетлерге қарағанда, **** ҳәм үшинши шахс “****” ЖШЖти орталарында **** жыл 24 декабрь күни дүзилген ****-санлы кредит шәртнамасы тийкарында, **** тәрепинен жыллық 10% ставкада 60 ай мүддетке **** **** доллар муғдарында, **** жыл 24 декабрь күни дүзилген ****-санлы кредит шәртнамасы тийкарында, **** тәрепинен жыллық 10% ставкада 24 ай мүддетке **** **** доллар муғдарында кредит ****. Кредитлердиң қайтарылыўының тәмийнаты сыпатында ****, жуўапкер “****” **** ҳәм үшинши шахс орталарында **** жыл 24 декабрь күни кепиллик муғдары **** **** доллар ҳәм кепиллик муғдары **** **** доллар болған 2 дана кепиллик шәртнамалары дүзилген. Даўагер акционерлер судқа даўа арза менен мүрәжат етип, усы кепиллик шәртнамаларын **** емес деп табыўды сораған. Өзбекстан Республикасы Пуқаралық кодексиниң (кейинги орынларда ПК деп жүритиледи) ****-статьясына муўапық, улыўма даўа мүддети - үш жыл. Биринши инстанция суды тәрепиненқосымша жуўапкер**** ўәкилиниң даўа арза бериў мүддети өтип кетиўи себепли даўа мүддетин қоллаўды сораған илтимаснамасын қанаатландырып, даўа мүддетин қоллап, даўа арза қанаатландырыўсыз қалдырылған. Даўагер акционерлербиринши инстанция судының шешиўши қарарынанаразы болыпбергенапелляциялық шағымы апелляция инстанция суды тәрепинен көрип шығылғанда “****” **** тәрепинен **** жылдың 24 декабрь күни жәмиекикепиллик шәртнамалары дүзилгенлиги, усы кепиллик шәртнамаларының улыўма баҳасы (**** **** доллары + **** **** доллары=) **** **** доллары, сомдағы курсы бойынша ******** сом екенлиги,“Q r q l q gὀshsút s wd ”****иң **** жылдың IV-шереги жуўмағы бойынша бухгалтериялық есабатынакөре, акционерлик жәмийеттиң **** жыл 31 декабрь жағдайына жәми активлериниң баҳасы **** **** сомды қурайтуғынлығы,“ ****” ЖШЖ түриндеги аудиторлик шөлкеминиң **** жыл 31 январь күнги аудиторлық есабатында жоқарыда атап өтилген кепиллик шәртнамалары ири питимлер есапланатуғын-лығы, акционерлик жәмийет баслығы тәрепинен ири питимлер дүзилиўинде жәмийет акционерлериниң келисими алынбағанлығы тастыйықланатуғынлығын итибарға алып,биринши инстанция судының шешиўши қарарын бийкар етип,қосымша жуўапкер **** ўәкилиниң даўа мүддетин қоллаўды сораған арзасын қанаатландырыўсыз қалдырып, даўа арзаны қанаатландырыў,тәреплер ортасында **** жыл 24 декабрь күни дүзилген 2 дана кепиллик шәртнамаларын **** емес деп табыў****жаңа шешим қабыллаған, апелляциялық шағымқанаатландырылып, даўаның **** филиалына қарата бөлегин өндиристен қысқартылған. ЭПКниң ****7-статьясы биринши бөлиминиң 1-бәнтине муўапық, исти ревизия тәртибинде көретуғын суд ревизия тәртибиндеги шағымды (протестти) көриў нәтийжелери бойынша шешиўши қарарды, қарарды өзгериссиз қалдырыўға ****. Бул жағдайда апелляция инстанциясыбиринши инстанция судының шешиўши қарарын бийкар етип,қосымша жуўапкер **** ўәкилиниң даўа мүддетин қоллаўды сораған арзасын қанаатландырыўсыз қалдырып, даўа арзаны 4 қанаатландырыў**** дурыс **** келген. Сондай-**** қарардақосымша жуўапкер АК “****”тен: исти биринши инстанция судында көриў менен байланыслы **** сом мәмлекетлик **** Республика бюджетине өндириў; даўагер акционер “****”жеке меншик кәрханасының пайдасына апелляциялық шағым бериўде төлеген **** сом мәмлекетлик **** ҳәм (биринши ҳәм апелляция инстанциялары ушын) **** сом почта қәрежетин өндириў; истиң видеоконференциялық байланыс режиминде көрилиўи менен байланыслы (биринши ҳәм апелляция инстанциялары ушын) **** сом суд қәрежетин Ɵзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине өндириўбелгиленген. Қосымша жуўапкер усы қарардыңмәмлекетлик **** өндириў бөлегине наразы болыпшағымберген. ЭПКниң ****-статьясы биринши бөлимине муўапық, судқәрежетлери исте қатнасыўшы шахслардыңқанаатландырылған даўа талаплары муғдарына пропорционал түрде олардың мойнына жүкленеди. Өзбекстан Республикасының “Мәмлекетлик **** ****”ғы Нызамының 19статьясыжигирма сегизинши бөлимине муўапық, акционерлер акционерлик жәмийеттиң жумысынан келип шығатуғын келиспеўшиликлер бойынша өз ҳуқықлары ҳәм нызамлы мәплери бузылғанлығы **** даўа менен экономикалық судқа мүрәжат еткен жағдайда акционерлерге мәмлекетлик **** төлеў мүддети кешиктирилип, бул **** кейин ала айыпкер тәрептен өндирип алынады. Ревизияинстанциясысудлаўколлегиясы бул жағдайда апелляция инстанциясы суды исти көриў нәтийжеси менен мәмлекетлик **** тек ғана қосымша жуўапкерден өндириў **** надурыс **** келген деп есаплайды, себебиакционерлик жәмийет баслығы тәрепинен ири питимлер дүзилиўинде жәмийет акционерлериниң келисими алынбағанлығы, нәтийжедетәреплер ортасында дүзилген 2 дана кепиллик шәртнамалары **** емес деп табылғанлығындажуўапкер «****» ****ниң де айыбыбар деп есаплайды. Баян етилгенлерден келип шығып,ревизияинстанциясысудлаў коллегиясыревизиялық шағымдықысманқанаатландырыўды,апелляция инстанциясы судының қарарының мәмлекетлик **** өндириў бөлегин бийкар етип, суд қәрежетлерин қайта бөлистириўди,жуўапкерҳәм қосымшажуўапкердиңҳәр биринен республика бюджетине **** сомнан мәмлекетлик ****, даўагер «****» жеке меншик кәрханасының пайдасына **** сомнан мәмлекетлик ****, **** сом почта қәрежетин өндириўди, қосымша жуўапкер АК “****”нен истиңревизия инстанциясында видеоконференциялық байланыс режиминде көрилиўи менен байланыслы**** сом суд қәрежетин Ɵзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине өндириўдилазым тапты. Жоқарыдағыларға тийкарланып ҳәмде Өзбекстан Республикасы 7 9 Экономикалық процессуаллық кодексиниң**** ,**** -статьяларын қоллап, ревизия инстанциясы суды ҚАРАРЕТТИ: **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы апелляция инстанциясының ****5жыл 13 август күнги қарары ѳзгериссиз қалдырылсын. 5 Ревизиялық шағымқысманқанаатландырылсын. Қарардың мәмлекетлик **** өндириў бөлеги бийкар етилип, суд қәрежетлери қайта бөлистирилсин. Жуўапкер “****” Акционерлик жәмийетинен: ⎼республика бюджетине **** сом мәмлекетлик ****; ⎼ даўагер “****”жеке меншик кәрханасының пайдасына **** сом мәмлекетлик ****; ⎼даўагер “****”жеке меншик кәрханасының пайдасына 37500 сомпочта қәрежети өндирилсин. Қосымша жуўапкер АК “****”нен: ⎼республика бюджетине **** сом мәмлекетлик ****; ⎼даўагер “****”жеке меншик кәрханасының пайдасына **** сом мәмлекетлик ****; ⎼даўагер “****”жеке меншик кәрханасының пайдасына **** сом почта қәрежети; ⎼ Ɵзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине **** сом суд қәрежети өндирилсин. Қарар қабыл етилген күннен баслап нызамлы күшине киреди. Қарарға наразы тәреп қарар үстинен Өзбекстан Республикасы Жоқарғы судына ревизия тәртибинде шағым етиўге (прокурор протест келтириўге) ****. Басшылық етиўши: **** ағзалары: **** ****