Решение #2872448 Экономические

**** сонлииш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** тумани **** йил21 октябрь **** туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида, **** суд **** котиблигида, тарафлардан вакили иштирокисиз, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси **** **** бошқармасининг “****” акциядорлик жамияти манфаатида жавобгар ЯТТ “****”дан22.****.****,67сўм миқдордаги қарздорликни суброгатция тартибида ва олдиндан тўланган почта **** ундириш тўғрисида қўзғатилган иқтисодий ишни, **** туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўрибчиқиб,қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси **** бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади)нинг даъвогар –“****”**** (бундан буён матнда даъвогар ёки Суғурталовчи деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар – ЯТТ “****” (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан22.****.****,67сўм миқдордаги қарздорликни суброгатция тартибида ва олдиндан тўланган почта **** ундиришни сўраган. Суднинг **** билан ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида “**** ” ****(бундан буён матнда **** деб юритилади)жалб қилинган. Суд **** жойи ва **** тўғрисида тегишли равишда хабардор қилинган бўлса-да, жавобгар ва****суд **** вакили иштирокини таъминламади. Палата даъво аризасида, даъвогар эса илтимосномасида ишни уларнинг вакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Суд, Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, ишни уларнинг вакиллари иштирокисиз кўришни лозим топди. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга кўра даъвони қаноатлантиришни лозим деб топди. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 15-моддаси биринчи қисмига кўра Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддаси биринчи қисмига кўра ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддаси учинчи қисмига кўра ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади. Ишдаги ҳужжатларга кўра,даъвогар, жавобгар ва **** ўртасида **** йил18 апрелда****/24****-сонли суғурта шартномаси тузилган. Шартномага асосан,****/24****-сонли суғурта полиси расмийлаштирилган. Кредитшартномасига асосан қарз олувчи белгиланган миқдорда ва муддатлардакредитқайтариш бўйича ўз **** **** сабабли суғурта шартномаси ва суғурта полисига асосан даъвогар жавобгарнинг****олдидаги 22.****.****,67 сўмкредитқарздорлигини қоплаб берган. ФКнинг****-моддасида**** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ,бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса–иш муомала одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** кераклиги кўрсатилган. ФКнинг****-моддасида кредиторҳуқуқларининг қонун асосида бошқа шахсга ўтиши асослари келтирилган бўлиб,мазкур модданинг4-бандигакўра суғурта ҳолати бошланиши учун жавобгар бўлган қарздорга нисбатанкредиторҳуқуқларининг суғурта қилувчига суброгацияси(ўтиши)натижаси асос сифатида белгиланган. ФКнинг****-моддасибиринчи қисмидаагармулкий суғурта шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса,суғурта қилдирувчи(наф олувчи)нинг суғурта натижасида қопланган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи тўлангансуммадоирасида суғурта товонини тўлаган суғурталовчига ўтиши белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Олийсудипленумининг****йил29ноябрдаги“Судлар томонидан суғурта шартномасидан келиб чиқадиган низоларни ҳал этишда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги 45-сонли пленумқарорининг18-бандибиринчи қисмида,ФКнинг ****-моддасигамувофиқ, агармулкий суғурта шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса,суғурта қилдирувчи(наф олувчи)нинг суғурта натижасида қопланган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи тўлангансуммадоирасида суғурта товонини тўлаган суғурталовчига ўтади.Бироқ,шартноманингбилатуриб зарар етказган шахсга нисбатан талаб қилиш ҳуқуқи суғурталовчига ўтишини истисно қиладиган шартлари ўз-ўзидан **** бўлмайди. Даъвогар томонидан жавобгарнинг 22.****.****,67 сўмкредитқарзи тўлаб берилганлиги иш ҳужжатларига илова қилинган****5 йил 30 майдаги 2****-сонли тўлов топшириқномаси билан ўз тасдиғини топади. Ушбутўлангансуммажавобгардан даъвогар фойдасига ундириш лозимлиги сабаблисуддаъво талабини қаноатлантиришни,жавобгардан даъвогар фойдасига 22.****.****,67 сўм миқдордаги қарздорликни суброгатция тартибида ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг“Давлатбожи тўғрисида” ****йил 06январдагиЎРҚ-****-сонлиҚонуни билан белгиланганДавлатбожи ставкаларининг миқдорлари(бундан буён матндаДавлатбожи ставкаларининг миқдорлари деб юритилади) 2-бандининг “а”-кичик бандида,давлат божи мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг2фоизи миқдорида,ҳисобланиши белгиланган. ИПКнинг****-моддасибиринчи қисмига кўра, суд**** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. 2 Юқоридагилардан келиб чиқиб, суддаъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни, суд**** яъни олдиндан тўланган 41.**** сўмпочта**** жавобгардан даъвогар фойдасига,****.****,21 сўм давлат божиниРеспубликабюджети ҳамдасудҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига ундиришни лозим деб топади. Баён этилганларга асосан,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****, ****-моддалариниқўллабсуд Қ Р Р Қ И Л А Д И: Даъво талаби қаноатлантирилсин. ЖавобгарЯТТ “**** **** ******** ”дан даъвогар“**** ”акциядорлик жамияти фойдасига 22.****.****,67 сўм қарздорлик ундирилсин. ЖавобгарЯТТ “**** ”дан даъвогар“**** ”акциядорлик жамияти фойдасига олдиндан тўланган 41.**** сўмпочта**** ундирилсин. ЯТТ “**** **** ”данРеспубликабюджети ҳамдасудҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига ****.****,21 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норозитарафбир ойлик муддат ичида **** туманлараро иқтисодийсудиорқали **** вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигаапелляцияшикояти бериш(протесткелтириш)ёки ушбу муддатдаапелляцияшикояти(протест)берилмаса,олти ойлик муддатдакассацияшикояти бериш(протесткелтириш)мумкин. Судья **** 3