Решение #2876138 Экономические

****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судида **** чиқарган судья –**** Кассация инстанцияси судида маърузачи судья – **** ХОРАЗМ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ Урганчшаҳри **** йил 20 октябрь Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари **** ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, аризачи Хоразм вилоят солиқ бошқармасининг, қарздор “*****” масъулияти чекланган жамиятини **** деб топиш тўғрисидаги аризаси бўйича юритилган иқтисодий иш юзасидан Урганч туманлараро иқтисодий судининг **** йил 9 апрелдаги **** нисбатан “*****” масъулияти чекланган жамияти тугатиш бошқарувчиси томонидан берилган кассация шикоятини аризачи Хоразм вилоят солиқ бошқармаси вакили *** (ишончнома асосида), қарздор “*****” масъулияти чекланган жамияти вакили **** (ишончнома асосида асосида), кредитор “****” АТБ вакили ***** (ишончномага асосан) иштирокида, видеоконференцалоқа режимидаги очиқ суд **** иш ҳужжатлари билан биргаликда кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Хоразм вилоят солиқ бошқармаси (бундан буён матнда – аризачи деб юритилади) Урганч туманлараро иқтисодий судига ариза билан мурожаат қилиб,“*****” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда – қарздор деб юритилади)ни **** деб топишнисўраган. Урганч туманлараро иқтисодий судининг **** йил 12 июндаги ҳал қилув қарори билан ариза қаноатлантирилиб, қарздор банкрот деб топилиб, тугатишга доир иш юритиш бошланган ва тугатиш бошқарувчиси этиб ***** тайинланган. Мазкур суд хужжати асосида суд бошқарувчисига “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги қонун талабларидан келиб чиққан ҳолда тугатишга доир иш юритишни ташкил этиш ва ўтказиш ҳамда иш юритиш натижалари тўғрисидаги судга ҳисобот **** этиш **** юклатилган. **** йил 4 апрель куни бўлиб ўтган кредиторлар йиғилишида тугатиш бошқарувчисининг тугатиш жараёнида олиб борган ишлари тўғрисидаги якуний ҳисоботни маъқуллаш, суд **** ва кредиторлар талаблари қисман қопланиб, кредитор АТБ “****” билан келишув битими тузилганлиги, **** молиявий соғлом муҳит юзага келганлиги сабабли, ундан олиб борилаётган **** доир иш юритувини тугатишни иқтисодий суддан сўраш тўғрисида қарор қабул қилинган. 1 Урганч туманлараро иқтисодий судининг **** йил 9 апрелдаги **** билан қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритиштугатилган. Мазкур **** нисбатан қарздор тугатиш бошқарувчиси томонидан кассация шикояти берилиб, унда Урганч туманлараро иқтисодий судининг **** йил 9 апрелдаги **** бекор қилиб, тугатишга доир иш юритишни тиклаш сўралган. Суд **** иштирок этган қарздор вакили кассация шикоятида баён этилган **** такрорлаб, уни қаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этган аризачи вакили ишни қонуний кўриб чиқишни сўради. Суд **** иштирок этган кредитор “****” АТБ вакили кассация шикоятини қўллаб-қувватлаб, уни қаноатлантиришни сўради. Судлов ҳайъати ишда иштирок этувчи шахслар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, кассация шикоятида баён этилган **** иш ҳужжатлари билан биргаликда муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра кассация шикоятини қаноатлантиришни ва суд **** бекор қилиб, тугатишга доир иш юритишни тиклаш ва уни қонунда белгиланган тартибда давом эттириш учун биринчи инстанция судига юборишни лозим топади. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 15-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ, Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади. Конституция мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда – ИПК деб юритилади) 13-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, суд ишларни Ўзбекистон РеспубликасиКонституцияси ва қонунлари, бошқа қонунчилик ҳужжатлари, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалари асосида ҳал қилади. Биринчи инстанция суди тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатишда тугатишга доир иш юритиш даврида қарздор томонидан кредиторлар талаблари реестрига киритилган Хоразм вилоят солиқ бошқармасидан **** ****,****, давлат божи тўловидан **** сўм, почта **** тўловидан **** сўм, ойлик маошдан **** сўм қарздорлик қопланганлиги, шунингдек,кредитор АТБ “*******”, тугатиш бошқарувчиси ва қарздор таъсисчиси ўртасида келишув битими тузилиб, унга кўра, қарздор 10 кунлик муддат ичида **** томонидан **** кредит бўйича гаровдаги**** **** сўмлик ускуналарни ўзаро баҳоланган қийматда кредит қарздорлиги эвазига **** балансига топшириш ва бу билан боғлиқ бўлган зарур ҳужжатларни **** қилишга келишилганлигигаасосланган. “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонуннинг 57-моддасида келишув битими тузилганда, кредиторларнинг талаблари реестрига киритилган кредиторларнинг барча талаблари ҳар қандай тўловга қобилиятсизлик тартиб- 2 таомили жараёнида қаноатлантирилганда, суд тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишни юритишни тугатиши белгиланган. ИПК 63-моддасига кўра,судда иш юритиш ваколатлари вакилга уни вакил қилган шахс номидан барча процессуал ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқиниберади, бундандаъво аризасини имзолаш, ишни ҳакамлик судига топшириш, даъво талабларидан қисман ёки бутунлай воз кечиш ва даъвони тан олиш, даъво предметини ёки асосини ўзгартириш,келишув битими, медиация тартиб-таомилини амалга ошириш тўғрисидаги келишув ёки медиатив келишувни тузиш, ваколатларни бошқа шахсга топшириш (ишониб топшириш), суд ҳужжати устидан шикоят қилиш, қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги аризани имзолаш, суд ҳужжатининг ****ижро этилишини талаб қилиш, ундирилган мол-мулкни ёки пулни олишмустасно. Вакилнинг ушбу моддада кўрсатилган ҳаракатларнинг ҳар бирини амалга оширишга бўлган ваколатлари у қайси шахс томонидан вакил қилинаётган бўлса, ўша шахс берган ишончномада махсус назарда тутилган бўлиши керак. Бироқ, тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатишга асос бўлган кредитор АТБ “****” номидан **** йил 1 апрелдаги келишув битимини имзолаган **** “Хоразм” **** хизматлари офиси бошқарувчиси в.б ****жановга бош **** **** йил 8 апрелда берилган ****-сонли ишончномада келишув битими тузиш ваколати берилмаганлиги қайд қилинган. Аммо, мазкур ҳолатда, биринчи инстанция суди томонидан келишув битимини имзолаган шахсларда бундай ваколат мавжуд ёкийўқлигига баҳо берилмаган ҳолда тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги иш юритишни тугатиш **** **** хулосага келинган. ИПК ****-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларига мувофиқ, биринчи инстанция судининг ****, қарори устидан ушбу Кодексда белгиланган қоидалар бўйича берилган кассация шикояти (шикояти) ушбу бобда суднинг ҳал қилув қарорлари устидан берилган кассация шикоятларини (протестларини) кўриш учун назарда тутилган тартибда кассация инстанцияси суди томониданкўрилади. Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ****, қарори устидан берилган шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича қуйидагиларга ****: 1) биринчи инстанция судининг ****, қарорини ўзгаришсиз, кассация шикоятини (шикоятини) эса қаноатлантирмасдан қолдиришга; 2) биринчи инстанция судининг ****, қарорини ўзгартиришга ёки бекор қилишга; 3) даъво аризасини қабул қилишни рад этиш тўғрисидаги, даъво аризасини қайтариш, даъво аризасини кўрмасдан қолдириш, иш юритишни тугатиш, иш юритишни тўхтатиб туриш **** ****бекор қилишга ва даъво аризасини, ишни кўриш учун биринчи инстанция судига юборишга; 4) биринчи инстанция судининг **** бекор қилишга ва даъво аризасини (аризани), иш материалларини кўриб чиқиш учун судга тааллуқлилигига кўра бошқа судга юборишга. 3 Юқорида қайд этилганларга асосан судлов ҳайъати, низони ҳал этишда биринчи инстанция суди процессуал ҳуқуқ нормаларига риоя қилмасдан даъво аризани кўрмасдан қолдириш **** **** хулосага келган деб ҳисоблаб, кассация шикоятини қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг **** бекор қилиб, тугатишга доир иш юритишни тиклаш ва уни қонунда белгиланган тартибда давом эттириш учун биринчи инстанция судига юборишни, шунингдек, ишни кассация инстанциясида кўриш билан боғлиқ суд ****ни қарздор зиммасига юклашни, мазкур тоифадаги ишлар бўйича давлат божи ундирилмаслигини ва почта **** қарздор томонидан олдиндан тўланганлигини инобатга олиб, ўзининг зиммасида қолдиришни, қарздорданЎзбекистон Республикаси Олий суди депозит ҳисоб**** ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ **** сўм суд **** ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 13, ****, ****, ****-моддаларига асосланиб, судлов ҳайъати қ а р о р қ и л а ди: “*****” масъулияти чекланган жамияти тугатиш бошқарувчисининг кассация шикояти қаноатлантирилсин. Урганч туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иқтисодий иши доирасида **** йил 9 апрелда қабул қилинган **** бекор қилинсин. Мазкур иқтисодий иш бўйича тугатишга доир иш юритишни тиклаш ва уни қонунда белгиланган тартибда давом эттириш учун Урганч туманлараро иқтисодий судига юборилсин. “*****” масъулияти чекланган жамиятидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитига ишни кассация инстанциясида видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ **** сўм суд ****ундирилсин. Ижро **** берилсин. Қарор қабул қилинган кундан қонуний кучга киради. Қарорга нисбатан, биринчи инстанция судининг **** қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида Хоразм вилоят судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилишимумкин. Раислик этувчи **** Ҳайъат аъзолари **** **** 4