Решение #2883135 Экономические

4-1203-2501/1072-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанцияда судида ишни кўрган судья – Ў.Йўлдошев Кассация инстанциясида маърузачи судья – Э.Соибназаров Тафтиш инстанциясида маърузачи судья – Н.Сангиров СИРДАРЁ ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ ТАФТИШ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ АЖРИМИ (тафтиш тартибидаги шикоятни кўрмасдан қолдириш тўғрисида) Гулистон шаҳри 2025 йил 14 октябрь Сирдарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати, судья А.Рахимов раислигида, ҳайъат аъзолари судьялар И.Матмуратов ва Н.Сангировлардан иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси А.Хамдамовнинг суд мажлиси котиблигида, аризачи Сирдарё вилоят солиқ бошқармаси вакили М.Игамназаров (ишончнома асосида), жавобгар “Sh b z h mk r” ф рм р хўжалиги иш юритувчиси Ш рб ков Шаҳбоз Шуҳрат ўғли (ишончномасиз) иштирокида, жавобгар “Sh b z h mk r” ф рм р хўжалиги томонидан Боёвут туманлараро иқтисодий судининг 2025 йил 2 апр лдаги ҳал қилув қарори ва Сирдарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати кассация инстанцияси судининг 2025 йил 23 июлдаги қарори устидан б рилган тафтиш тартибидаги шикоятини, иш ҳужжатлари билан биргаликда, суднинг биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Сирдарё вилояти солиқ бошқармаси (к йинги ўринларда “аризачи” д б юритилади) судга ариза билан мурожаат қилиб, “Sh b z h mk r” ф рм р хўжалиги (к йинги ўринларда “жавобгар” д б юритилади)га нисбатан 31 062 269,7 сўм молиявий жарима қўллашни сўраган. Боёвут туманлараро иқтисодий судининг (к йинги ўринларда “биринчи инстанция суди” д б юритилади) 2025 йил 27 июндаги ажрими билан Ўзб кистон Р спубликаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг Сирдарё вилояти бўйича бошқармаси ҳамда “Агробанк” АТБ низонинг пр дм тига нисбатан мустақил талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида ишга жалб этилган. Биринчи инстанция судининг 2025 йил 2 апр лдаги ҳал қилув қарори билан ариза тўлиқ қаноатлантирилиб, жавобгарга нисбатан 31 062 269,7 сўм молиявий жарима қўлланиб, жаримани ундириш аризачи зиммасига юклатилган. Сирдарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати кассация инстанцияси судининг 2025 йил 23 июлдаги қарори билан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ўзгаришсиз қолдирилган. Жавобгар Сирдарё вилоят судига тафтиш тартибидаги шикоят билан мурожаат қилиб, суд ҳужжатларини б кор қилишни ва даъвони қаноатлантиришдан рад этиш юзасидан янги қарор қабул қилишни сўраган. Низонинг предметига нисбатан мустақил талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахслар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг Сирдарё вилояти бўйича бошқармаси ҳамда “Агробанк” АТБ суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлсалар-да, суд мажлисида ўз вакиллари иштирокини таъминламадилар. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринларда “ИПК” деб юритилади) 324-моддасининг биринчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган мазкур шахснинг келмаганлиги ишни тафтиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Суд мажлисида иштирок этган Ш рб ков Шаҳбоз Шуҳрат ўғли жавобгар ф рм р хўжалигида иш юритувчи вазифасида ишлашини, ф рм р хўжалигининг бошлиғи акаси Ш рб ков Шохрухжон Шуҳрат ўғли эканлигини, тафтиш тартибидаги шикоятни ўзи томонидан имзоланганлигини маълум қилиб, суд қарорларини б кор қилишни ва аризани қаноатлантиришдан рад этишни сўради. Суд мажлисида иштирок этган аризачи вакили тафтиш тартибидаги шикоятига эътироз билдириб, шикоятдаги важлари ҳ ч қандай асосга эга эмаслигини билдириб, шикоятини қаноатлантиришни рад этишни ва суд қарорларини ўзгаришсиз қолдиришни сўради. Судлов ҳайъати, ишда иштирок этувчи тарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, шикоятдаги важларни т кшириб, қуйидаги асосларга кўра, тафтиш тартибидаги шикоятни кўрмасдан қолдиришни лозим топади. Судлов ҳайъати томонидан тафтиш тартибидаги шикоятни имзолаган шахсга аниқлик киритиш мақсадида жавобгар раҳбари Ш рб ков Шохрух Шуҳрат ўғлининг иш ҳужжатларидаги имзолари солиштириб ўрганилганда, тафтиш тартибидаги шикоятни жавобгар раҳбари Ш рб ков Шохрух Шуҳрат ўғли томонидан эмас, балки унинг ўрнига бошқа шахс томонидан яъни Ш рб ков Шаҳбоз Шуҳрат ўғли томонидан лавозими, фамилияси ва исми кўрсатилган ҳолда имзоланганлиги аниқланди. шбу ҳолатни суд мажлисида жавобгар вакили сифатида қатнашган Ш рб ков Шаҳбоз Шуҳрат ўғлининг ўзи ҳам тасдиқлади ҳамда Ш рб ков Шаҳбоз Шуҳрат ўғлининг имзолари кўздан к чирилганда, унинг имзоси билан тафтиш тартибидаги шикоятдаги имзолар бир хил эканлиги аниқланди. Бундан кўринадики, тафтиш тартибидаги шикоятдаги имзо жавобгар раҳбари Ш рб ков Шохрухжон Шуҳрат ўғлига эмас балки, бошқа шахс Ш рб ков Шаҳбоз Шуҳрат ўғлига т гишлидир. ИПКнинг 3241-моддаси биринчи қисмига кўра, агар тафтиш тартибидаги шикоят (прот ст) иш юритишга қабул қилинганидан сўнг унинг имзоланмаганлиги ёхуд уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган, ёки мансаб мавқ и ёки фамилияси ва исми-шарифининг бош ҳарфлари кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланганлиги аниқланса, ишни тафтиш тартибида кўраётган суд шикоятни (прот стни) кўрмасдан қолдиради Бу ҳолатда судлов ҳайъати, тафтиш тартибидаги шикоят уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган ҳамда мансаб мавқ и ёки фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланганлиги боис, тафтиш тартибидаги шикоятни кўрмасдан қолдиришни лозим топади. Шунингд к, судлов ҳайъати ИПКнинг 118-моддасига асосан суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши б лгиланганлиги, “Давлат божи тўғрисида”ги Қонуннинг 9-моддаси биринчи қисми 19-бандига асосан аризачи ва жавобгар - ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйича давлат божи тўловидан озод этилганлигини инобатга олиб, давлат божини ундирувсиз қолдиришни, тафтиш инстанция суди учун олдиндан тўланган 41 200 сўм почта харажатини жавобгар зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан ва Ўзб кистон Р спубликасининг Иқтисодий проц ссуал код кси 118, 197, 308, 324, 3241моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати а ж р и м қ и л а д и: “Sh b z h mk r” ф рм р хўжалигининг тафтиш тартибидаги шикояти кўрмасдан қолдирилсин. Тафтиш инстанцияси учун олдиндан тўланган 41 200 сўм почта харажати “Sh b z h mk r” ф рм р хўжалиги зиммасида қолдирилсин. Давлат божи ундирувсиз қолдирилсин. Ажрим устидан Сирдарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят б рилиши мумкин. Раислик қилувчи А.Рахимов ҳайъат аъзолари И.Матмуратов Н.Сангиров