Решение #2884552 Экономические

****-санлы экономикалық ис судья **** Өзбекстан Республикасы атынан ШЕШИӮШИ ҚАРАР Беруний районы ****-жыл 13-октябрь Беруний районлар аралық экономикалық судының судьясы **** басшылығында, судья жәрдемшиси ****ң хаткерлигинде, даўагер ўәкили **** (****-жыл 22-ноябрь күнги ****-санлы исеним хат тийкарында) қатнасыўында, Өзбекстан Саўда-санаат Палатасы **** Республикасы басқармасының даўагер “Ўзагролизинг” акционерлик жәмийетиниң мәпин қорғап, жуўапкер “OMAD MT ” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен ҳәм қосымша жуўапкерлер “Shum n Om d D n Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “Shum n Sh li Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “B r m Ilg r Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “X j li M li ” фермер хожалығынан солидар тәртипте **** сӯм тийкарғы қарыз, **** сўм пеня өндириў **** даъво арзасын өз суд имәратында ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди АНЫҚЛАДЫ: Өзбекстан Саўда-санаат Палатасы **** Республикасы басқармасының (кейинги орынларда Палата) “Ўзагролизинг” акционерлик жәмийетиниң (кейинги орынларда даўагер) экономикалық судқа даўа арза менен мүрәжат етип,“OMAD MT ” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен(кейинги орынларда жуўапкер)ҳәм қосымша жуўапкерлер “Shum n Om d D n Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “Shum n Sh li Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “B r m Ilg r Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “X j li M li ” фермер хожалығынан солидар тәртипте **** сӯм тийкарғы қарыз, **** сўм пеня өндириўди сораған. Даўагер ўәкили суд мәжилисинде жуўапкердиң**** сӯмлизинг төлемлеринен қарызы төленбегенлигин,**** сӯм тийкарғы қарыз, **** сўм пеняөндириўди сорады. Палата менен жуўапкер ўәкиллер суд мәжилисине келмеди ҳәм ѳзиниң жазба пикирин усынбады. Суд истеги ҳүжжетлерде Палата менен жуӯапкердиң суд мәжилиси **** тийисли тәртипте хабардар қылынғанлығын тастыйықлаўшы ҳүжжет бар екенлигин есапқа алып, исти Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодекси (кейинги орынларда – ЭПК)ниң ****, ****-статьяларына муўапық олардың қатнасыўысыз көрип шығыўды лазым тапты. Суд даўагер ўәкилиниң түсиниклерин тыңлап, истеги ҳүжжетлерге ҳуқықый баҳа берип, төмендеги жағдайларға тийкарланып даўа арзаны қысман қанаатландырыўды **** тапты. Өзбекстан Республикасы Пуқаралық кодексиниң (кейинги орынларда – ПК) 8 ҳәм ****-статьяларына тийкарланып, миннетлемелер шәртнамадан, зыянжеткизиў нәтийжесинде ҳәмде усы Кодексте көрсетилген басқа тийкарлардан келип шығады. Бул жағдайда тәреплердиң миннетлемелери лизинг шәртнама ынан келип шыққан. ПКниң ****-статьясына көре, лизинг шәртнамасы бойынша лизинг бериўши (ижараға бериўши) бир тәреп лизинг алыўшы (ижараға алыўшы) екинши тәрептиң тапсырыўына көре сатыўшы үшинши тәреп пенен оннан лизинг алыўшы ушын мал-мүлк сатып алыў **** келисиў миннетлемесин алады, лизинг алыўшы болса буның ушын лизинг бериўшиге лизинг төлемлерин төлеў миннетлемесин алады. ПКниң****-статясына тийкаркепилликшәртнамасы бойыншакепилбасқа шахс өз миннетлемесин толық ямаса толық емес орынлаўы ушын оның кредиторы алдында жуўапкершиликтиөз мойнына алады. Истеги ҳүжжетлерге қарағанда жуўапкер ҳәм даўагер ортасында дүзилген ****5-жыл3-апрелькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “2MBJ-2/8” сеялка,****4-жыл25-ноябрькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “Mul h r” маркалығозапая орыўшытехника,****4-жыл26-сентябрькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 2 (еки) дана “ L 4,5” маркалылазерли жер тегислеўши техника,****4жыл26-сентябрькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “N w H ll nd T-****” маркалытрактор,****4-жыл26-сентябрькүнги ****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “N w H ll nd T-****” маркалытрактор,****4-жыл26-сентябрькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “N w H ll nd T-****” маркалытрактор,****4жыл26-сентябрькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “N w H ll nd T-****” маркалытрактор,****5-жыл 27-февралькүнги****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “OVX****” маркалыпүркиўши техника,****5-жыл27-февралькүнги ****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “ASTAT ****” маркалыдискли борона техника,****4-жыл26-сентябрькүнги ****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “Eur l 4+1 N****” маркалыомош техникасы,****4-жыл28-ноябрькүнги ****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “РОN4+1 40” маркалыомош техникасы,****5-жыл12-марткүнги ****-санлы лизинг шәртнамасына тийкар 1 (бир) дана “N w H ll nd T-****” маркалытракторжеткерип берилген. Жоқарыдағы шәртнаманың **** бөлеги болған графикке тийкар жуўапкер алынған лизинг объекти ушын лизинг тѳлемлерин төлеп барыў миннетлемесин алған. ****4-жыл23-октябрькүнги****-санлы, ****-санлы, ****-санлы, ****санлы, ****-санлы, ****-санлы, ****-санлы, 25-ноябрькүнги****-санлы, 28-ноябрькүнги****-санлы,****5-жыл 27-февралькүнги****-санлы, 27-февралькүнги****-санлы кепиллик шәртнамаларына тийкар қосымша жуўапкерлер“Shum n Om d D n Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийети, “Shum n Sh li Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийети, “B r m Ilg r Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийети, “X j li M li ” фермер хожалығыжуўапкер тәрепиненлизинг төлеўлери миннетлемелери белгиленген мүддетлерде ҳәм орынланбаған бөлимин даўагерге төлеп бериў миннетлемесин алған. Өзбекстан Республикасы Пуқаралық кодексиниң (кейинги орынларда ПК) ****-статьясында мәжбүриятлар мәжбүрият шәртлерине хәм нызам ҳүжжетлери талапларына муўапық лазым дәрежеде орынланыўы шәрт деп көрсетилген. Жуўапкер тәрепинен**** сӯмлизинг төлемлеринен қарызытѳленбегенлиги истеги шәртнама, қабыллаў-тапсырыў акти, тѳлем графиги ҳәм мағлыўматнама, даўагер ўәкилиниңсуд мәжлисиндеги көрсетпеси менен толық тастыйықланады. Сол себепли, суд даўагердиң**** сӯмлизинг төлемлеринен қарызын өндириўди лазым тапты. Сондай-****, ПКниң ****-статьясына муўапық неустойка төлеў тәреплердиң келисиўинде нәзерде тутылған яки тутылмағанлығына қарамастан, кредитор нызамда белгиленген неустойка (нызамлы неустойка)ны төлеўди талап қылыўға ****. Дүзилген лизинг шәртнаманың 8.3-бәнтинде лизинг тѳлемлери графикте белгиленген муғдар ҳәм мүддетлерде әмелге асырылмаса, лизинг алыўшы тѳлем мүддети ѳткерип жиберилген ҳәр бир күн ушын кешиктирилген тѳлем суммасының 0,4 пайызы муғдарында, **** кешиктирилген жәми тѳлем суммасының 50 пайызынан аспаған муғдарда пеня тѳлейтуғынлығы кѳрсетилген. **** жуўапкер тәрепинен лизинг төлемлерин тѳлеў мүддетлери бузылған ҳәм сонлықтан жуўапкер тәрепинен төлемлер ****-жыл26-августкүнине шекем кешиктирилгенлиги ушын****сўм пеня есапланған. ПКниң ****-статьясының биринши бөлимине муўапық қарыздар айыбы болған жағдайда миннетлемени орынламаған яки лазым дәрежеде орынламағанлығы ушын, егер нызам ҳүжжетлеринде яки шәртнамада басқаша тәртип белгиленбеген болмаса, жуўап береди деп көрсетилген. Ѳзбекстан Республикасы Жоқарғы хожалық суды Пленумының ****-жыл 15-июнь күнги ****-санлы «Миннетлемелерди орынламағанлығы яки лазым дәрежеде орынламағанлығы ушын мүлкий жуўапкершилик туўрысындағы пуқаралық нызам ҳүжжетлерин қоллаўдың айырым мәселелери ****»ғы Қарарының 4-бәнди бойынша ПКниң ****-статьясына муўапық суд қарыздар тәрепинен миннетлемелердиң орынлаў дәрежесин, миннетлемеде қатнасыўшы тәреплердиң мүлкий аўҳалын, сондай-**** кредитордың мәпин итибарға алып, неустойка муғдарын кемейтиўге **** екенлиги көрсетилген. Суд, жуўапкер тәрепинен миннетлемелердиң орынланыў дәрежесин, даўагер тәрепинен қарызды ѳндириў **** ѳз **** кѳрилместен пеня муғдарының ѳсиўине жол қойғанлығын итибарға алып, неустойка муғдарын кемейтип,10****сўм пеня өндириўди, пеня талабының қалған бѳлегин қанаатландырыўсыз қалдырыўды лазым тапты. Сол себепли, суд даўа арзаны қысман қанаатландырыўды,“OMAD MT ” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен ҳәм қосымша жуўапкерлер “Shum n Om d D n Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “Shum n Sh li Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “B r m Ilg r Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “X j li M li ” фермер хожалығынан солидар тәртиптедаўагер пайдасына **** сӯм,10****сўм пеня, **** сўм почта қәрежети, жуўапкерден республика бюджетине****,96сўм мәмлекетлик **** ѳндириўди, даўа талабының қалған бөлимин қанаатлантырмастан қалдырыўдылазым тапты. Жоқарыдағыларға тийкар ҳәм Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң ****, ****-статьяларын басшылыққа алып, суд ҚАРАРЕТТИ: Даӯа арза қысман қанаатландырылсын. Жуўапкер“OMAD MT ” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен ҳәм қосымша жуўапкерлер “Shum n Om d D n Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “Shum n Sh li Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “B r m Ilg r Kl st r” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетинен, “X j li M li ” фермер хожалығынан солидар тәртиптедаўагер “Ўзагролизинг” акционерлик жәмийетиниң пайдасына**** сӯм лизинг төлемлеринен қарызы,10****сўм пеня, **** сўм почта қәрежети өндирилсин. Даўа талабының қалған бөлими қанаатлантырылмастан қалдырылсын. Жуўапкер“OMAD MT ” жуӯапкершилиги шекленген жәмийетиненреспублика бюджетине****,96сўм мәмлекетлик **** пул өндирилсин. Шешиӯши қарары қабыл етилгеннен кейин бир айлық мүддет ѳткеннен соң нызамлы күшине киреди. Шешиӯши қарары нызамлы күшине киргеннен соң орынлаў хатлар берилсин. Шешиӯши қарар қабыл етилген күннен баслап бир ай ишинде усы суд арқалы **** Республикасы судына апелляциялық тәртибинде яки нызамлы күшине кирген ҳәм апелляция тәртибинде көрилмеген шешиӯши қарары үстинен ол нызамлы күшине кирген күннен баслап алты ай ишинде кассация тәртибинде шағым (прокурор протест) келтириўге ****. Судья ****