Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2301-2503/1138 Дата решения 08.10.2025 Инстанция Апелляция Тип документа Суд Нукусский межрайонный экономический суд Судья BAYMURATOV BERDIMURAT AMANGELDIEVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID accc6d75-530d-4cdf-be64-b2e5ecf57c25 Claim ID PDF Hash 0f9055bbfe4ac619... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Текст решения Оригинал (узб.)
4-****-****/****-санлы экономикалық ис Биринши инстанцияда исти көрген судья–**** Апелляцияинстанциясында баянатшы судья- **** **** РЕСПУБЛИКАСЫ СУДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИСЛЕРИ БОЙЫНША СУДЛАЎ КОЛЛЕГИЯСЫ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСЫНЫҢ ҚАРАРЫ Нөкис қаласы 8-октябрь****5-жыл **** Республикасы судының экономикалық ислери бойынша судлаўколлегиясы****ңбасшылығында, коллегия ағзалары****ҳәм****ибарат қурамда,судья аға жәрдемшиси****ңхаткерлигинде,арза бериўши ўәкили**** (****-жыл 25-сентябрь күнги ****-санлы исеним хат тийкарында),сапластырыў басқарыўшысы ****жуўапкержәмийет баслығыўәкили****, жуўапкер ўәкили-адвокат адвокат **** (****-жыл 16-июль күнги 29-санлы ордерҳәм ****-жыл 16-июль күнги15-санлы исеним хат тийкарында)лардың қатнасыўында,арза бериўши Өзбекстан Республикасы АК«Ипотека ****»тиңқарыздар «**** **** FISH» жуўапкершилиги шекленген жәмийетин улыўма тәртипте төлеўге қәбилетсиз деп табыў **** арзасы бойыншаНөкисрайонлар аралық экономикалық судының ****-жыл12августкүнгишешиўши қарарынақарыздар «**** **** FISH» жуўапкершилиги шекленген жәмийетиниңнаразы болып берген апелляциялық шағымытийкарында исти суд имаратында,видеоконференц байланыс режиминде,ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди а н ы қ л а д ы: Өзбекстан Республикасы АК«Ипотека ****»(кейинги орынларда– арза бериўши)«**** **** FISH» жуўапкершилиги шекленген жәмийетин (кейинги орынларда – қарыздар деп жүритиледи)улыўма тәртипте төлеўге қәбилетсиз деп табыўды сорап экономикалық судына арза менен мүрәжат еткен. Нөкисрайонлар аралық экономикалық судының ****-жыл12августкүнгишешиўши қарары менен арза қанаатландырылған, қарыздартөлеўге қәбилетсиз деп табылып,сапластырыў өндириси ашылған, қарыздардан арза бериўши пайдасына**** сом почта қәрежети,республика бюджетине 1**** сом мәмлекетлик **** өндирилген. Қарыздарбиринши инстанция судыныңшешиўши қарарынанаразы болып апелляциялық шағымын бергенҳәм шағымдақарыздардың **** алдында қарызы**** **** сом екенлигин, арзада жәмийеттиң қарыздарлығы **** ****,21 сом деп көрсетилгенлигин,****-жыл 1-июль жағдайына активлери **** ****,67 сомды қурайтуғынлығын,буннан тысқарыжәмийет мүлклери баҳалаў шөлкеминиң жуўмағы менен **** **** сомға баҳаланғанлығын, **** алдындағы қарыздарлықты қаплаўға жететуғынлығын, жәмийет активлери муғдары қарыздарлықтанжоқары екенлигин билдирип, шешиўши қарарын бийкар етип, арзаны қанаатландырмастан қалдырыў **** жаңа шешим қабыл етиўди сораған. 2 Сапластырыў басқарыўшысысуд мәжилисиндеӨзбекстан Республикасы АК «Ипотека ****» тәрепинен қарыздар «****» жуўапкершилиги шекленген жәмийетин улыўма тәртипте төлеўге қәбилетсиз деп табыўды сораған арзасы бойынша бул жәмийет суд тәрепинен төлеўгеқәбилетсиз-**** деп табылып, сапластырыў өндириси ашылғанлығын, қарыздарды****жумыслары алып барылғанлығын, жәмийеттиң қарыздарлық суммасы **** **** сомды қурайтуғынлығын, жәмийет бүгинги күнде жумыс ислемейтурғанлығын,бул қарыздарлықты төлеў мүмкиншилиги жоқлығын, сапластырыўөндириси ашылғаннан соңҳеш бир сумма төленбегенлигин, қарыздардың ислеп шығарыў, балық бағыў ҳәўизлери көшпес мүлклери бар екенлигин, ****жылдың жыллық баланс мағлыўматы бойынша усы мүлклердиң қалдық баҳасы 5,2 млрд.сомды қурайтуғынлығын, бул мүлклер қайта баҳаланбағанлығын билдирди. Қарыздар ўәкили-адвокат суд мәжилисиндеапелляциялық шағымын қоллап-қуўатлап, алдыңғы суд мәжилисинде қарыздардың мал-мүлклерин баҳалаў жуўмағын усынғанлығын, биринши инстанциясы бул ҳүжжетти қабыл етпегенлигин, итибарға алмағанлығын билдирип, апелляциялықшағымын қанаатландырыўды сорады. Арза бериўши ўәкилибиринши инстанция судының шешиўши қарарын өзгериссиз қалдырыўды сорады. Судлаў коллегиясытәреплерўәкиллериниӊтүсиндирмелерин, баянатшы судьяның баянатын тыңлап, апелляциялықшағымдабилдирилген ўәжлерди ис ҳүжжетлери менен бирге үйренип шығып, төмендегилерге тийкар биринши инстанция судының шешиўши қарарын өзгериссиз, апелляциялықшағымды қанаатландырыўсыз қалдырыўдылазым тапты. Истеги ҳүжжетлерге қарағанда,қарыздардыӊарза бериўши алдында****-жыл 26-майкүнинемүддети өткен тийкарғы кредит қарызы ****,84 евро, мүддети өткенпайыз қарыздарлығы****,99 евро, жәмиқарыздарлық**** евроболып,(**** жыл 26 май жағдайына Орайлық **** тәрепинен белгиленген 1 евро=****,25 сомға тең, **** ****,34)миллий валютада**** ****,34 сомды қураған. Арза бериўши алдындағы қарыздарлықларды өндириў бойынша даўа арзасыменен судқа мүрәжат етип, Нөкис районлар аралық экономикалық судының ****-жыл 30-апрель күнги ****-санлы шешиўши қарарымененқарыздардан **** пайдасына ****,34 сом кредит, ****,43 сомпайыз, ****,12 сом пеня, ****,68 сом кредит, ****,87 сомпайыз қарыздарлықларыөндирилген, өндириў гиреў мүлкине қаратылған ҳәмде орынлаў ҳүжжети Мәжбүрий орынлаў бюросы Нөкис районы бөлимине ****-жыл 14-октябрь күни ****-санлы хат пенен тапсырылған. Сондай-**** усы шешиўши қарар менен өндириўди гиреў мүлкине **** **** сомға баҳаланған имаратқа қаратыў бойынша Нөкис районлар аралық экономикалық судына тәкирар арза берилип, арза толық қанаатландырылған. Буннан тысқары, қарыздардың тийкарғы есап-бетинде ****-жыл 26- 3 майкүнинекартотека-2дебар болған қарыздарлықларысалықтөлемлерибойынша ****,49 сомды, Мәжбүрий орынлаў бюросының **** ****,16 сомды,банк комиссия қарыздарлығы ****,22 сомды, жәми **** ****,87 сомды қураған. Өзбекстан Республикасы «Төлеўгеқәбилетсизлик ****»ғы Нызамының (кейинги орынларда- Нызам деп жүргизиледи) 5-статьясы биринши бөлимине муўапық, төлеўгеқәбилетсизлик белгилери төмендегилерден ибарат: -****тша төлеўгеқәбилетсизлик - егер тийисли миннетлемелер жүзеге келген сәнеден үш ай ишинде қарыздар тәрепинен орынланбаған болса, қаланы қураўшы кәрхана ҳәмде оған теңлестирилген кәрханалар тәрепинен болса-алты ай ишинде орынланбаған болса, судқа мүрәжат етиў сәнесинде қарыздардың пул миннетлемелери бойынша кредиторлар талапларын қанаатландырыўға ҳәм (яки) салық ҳәм жыйымлар бойынша өз миннетлемелерин орынлаў мүмкин емеслиги; -**** төлеўгеқәбилетсизлик - егер судқа арза бериў сәнесиндеги ҳәм арза берилген жылдың басындағы есабат дәўиринде, егерде арза жылдың биринши шерегинде берилген болса, өткен жылдың басындағы есабат дәўиринде қарыздардың миннетлемелери оның активлериниң баҳасынан асып кеткен болса. Бул жағдайда арза бериўши тәрепинен қарыздарды төлеўге қәбилетсиз деп табыў бойынша арза ****-жылдың27-май күни, яғныйжылдың екинши шерегинде берилген болып,қарыздар тәрепинен судлаў коллегиясына усынылған****-жылдың жуўмағы бойынша дүзилгенесабатына (баланс) қарағанда қарыздардың активлери суммасы **** **** сомды қураған. Нызамның 37-статьясы биринши бөлимине муўапық, төлеўге қәбилетсизлик **** ис усы Нызамның 5-статьясы биринши бөлиминде нәзерде тутылған белгилер бар болғанда суд тәрепинен қозғатылыўы мүмкин, усы Нызамда нәзерде тутылған жағдайлар тысқары. Арза бериўши тәрепинен қарыздарға қарыздарлықты төлеў бойынша ****-жылдың 27-ноябрь күни 7-2.****-санлы ҳәм ****-жылдың 1-май күни 72.****-санлы талапнамалары байланыс хызмети арқалы жиберилген болса да, қарыздар тәрепинен қарыздарлық төленбеген. Сонлықтан, қарыздардыӊ мәжбүрий төлемлер бойынша төлеў мүмкиншилиги жоқлығы, төлеў миннетлемеси пайда болған күннен баслап үш айдан өтип кеткенликтен төлеўгеқәбилетсизлик - **** белгиси бар деп есаплаўға жатады. ****-жылдың8-август күникредиторлардыңжыйналысыөткерилип, ондатәрепинен****тша **** есабаты тийкарлыдептабылып, кредиторлар реестри тастыйықланғанҳәмқарыздарды төлеўгеқәбилетсиздеп табыўҳәм десапластырыў өндирисин ашыў **** шешимқабылетилген. Сонлықтан, судлаў коллегиясы биринши инстанция судыарза талабын қанаатландырыў, қарыздардытөлеўге қәбилетсиз деп табыў ҳәм сапластырыўөндирисин ашыў **** дрыс шешимге келген деп есаплайды. Өзбекстан Республикасының Экономикалық процессуал кодексиниң(кейинги орынларда – ЭПК деп жүргизиледи)****-статьясының екинши бөлимине муўапық шешиўши қарар өз пайдасына шығарылған 4 тәрепке ис бойынша қылынған барлық суд қәрежетлери басқа тәреп мәмлекетлик **** төлеўден азат етилген болса да усы басқа тәреп есабынан қапланады. Сонлықтан, биринши инстанция суды тәрепиненисти көрип шығыў нәтийжеси мененқарыздарданарза бериўши пайдасына алдыннан төленген ****соммәмлекетлик ****, **** сомпочта қәрежети дурыс өндирилген. ЭПКниң ****-статьясы 1-бǝнтине муўапық, апелляция инстанциясы суды апелляциялықшағымды(протестти) көриў нәтийжелери бойынша шешиўши қарарын өзгериссиз қалдырыўға ****. Баян етилгенлерден келип шығып, апелляциялық судлаў коллегиясы биринши инстанция судының шешиўши қарарын өзгериссиз, апелляциялықшағымдықанаатландырыўсыз қалдырыўды, қарыздар тәрепинен истиң апелляция инстанциясында көрилиўи ушын алдыннан төленген **** сом мәмлекетлик ****, ****сом почта қәрежетинқарыздардыңмойнында қалдырыўды, қарыздардан Өзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине истиң видеоконфренц байланыс режиминде өткерилиўи менен байланыслы ****сомсуд қәрежетин өндириўдилазым тапты. Жоқарыдағыларға тийкарланып ҳәмде Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуаллықкодексиниң****,****,****-статьяларын қолланып, апелляция инстанция суды ҚАРАРЕТТИ: Нөкисрайонлар аралық экономикалық судының ****5-жыл 12августкүнги шешиўши қарары өзгериссизқалдырылсын. Апелляциялықшағымқанаатландырыўсыз қалдырылсын. Қарыздар «**** **** FISH» жуўапкершилиги шекленген жәмийетитәрепинен истиң апелляция инстанциясында көрилиўи ушын алдыннан төленген **** сом мәмлекетлик ****, ****сом почта қәрежетиноныңмойнында қалдырылсын. Қарыздар «**** **** FISH» жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен Өзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине **** сом суд қәрежети өндирилсин. Қарарға тийкар орынлаў хаты берилсин. Қарар қабыл етилген күннен баслап нызамлы күшине киреди. Қарарға наразы тәреп қарар үстинен**** Республикасы судының экономикалық ислери бойынша судлаў коллегиясынаревизиятәртибинде шағым етиўге (протест келтириўге) ****. Басшылық етиўши: ағзалары: **** **** ****