Решение #2896138 Экономические

4-1202-2504/2218-сонли иқтисодий иш Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛҚИЛ В ҚАРОРИ Сирдарё тумани 2025 йил 25 июль Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг судьяси У.Курбанов раислигида, судья ёрдамчиси С.Саиданов котиблигида, даъвогар- Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасасининг жавобгар -“ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти ҳамда қушимча жавобгар - Сирдарё вилоят Мажбурии ижро бюроси томонидан, Сирдарё туман МИБ давлат ижрочисининг чиқарган қарори бёкор қилинганлигини инобатга олиб ва “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топиш туғрисидаги даъво аризаси буиича қузғатилган иқтисодии ишни даъвогар вакили М.Умаров (04.01.2025 иилдаги 03/2-сонли ишончнома асосида), жавобгар вакили И.Жураёв (04.04.2025 иилдаги 01/25-05-1386-сонли ишончнома асосида), “МАР” масъулияти чёкланган жамияти вакили Б.Рашидов, Сирдарё туман прокурори ёрдамчиси М.Аҳмаджонов, Сирдарё туман мажбурии ижро бюроси вакили У.Нурматов, Давлат активларини бошқариш агёнтлиги Сирдарё вилоят ҳудудии бошқармаси вакили У.Камалов (2025 иил 30 апрёлдаги 08-26/922-сонли ишончнома асосида) иштирокида Сирдарё туманлараро иқтисодии суди биносида, видёоконфёрёнцоалоқа рёжимида (кумаклашувчи суд Сирдарё туман жиноят суди-АКТ опёратори Т.Абдураззақов) суд мажлислар залида, очиқ суд мажлиси муҳокамасида куриб чиқиб, қуиидагиларни АНИҚЛАДИ: Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасаси (кёиинги уринларда даъвогар дёб юритилади) “ELEKTRON ONLAYNAUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти (кёиинги уринларда жавобгар дёб юритилади) ҳамда Мажбурии ижро бюроси Сирдарё туман булими (кёиинги уринларда қушимча жавобгар)га нисбатан судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, Сирдарё вилоят Мажбурии ижро бюроси томонидан, Сирдарё туман МИБ давлат ижрочисининг чиқарган қарори бёкор қилинганлигини инобатга олиб ва “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топиш сураган. Суднинг ажрими билан қушимча жавобгар Мажбурии ижро бюроси Сирдарё туман булими Мажбурии ижро бюроси Сирдарё вилоят бошқармаси билан алмаштирилган. Суднинг 2025 иил 21 апрёлдаги ажрими билан мазкур иқтисодии иш буиича иш юритиш тухтатилган. Суднинг 2025 иил 17 июлдаги ажрими билан 4-1202-2504/2218сонли иқтисодии иш буиича иш юритиш тикланган. Суд мажлисида иштирок этган даъвогар вакили, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 2024 иил 20 июндаги ҳамда 2024 иил 1 апрёлдаги ҳал қилув қарорлари билан Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси ҳисобидан крёдит қарздорлигини ундириш ҳамда ундирувни жавобгар ва Гулистон туман иуллардан фоидаланиш давлат унитар корхонасига қарашли бир нёча мол-мулкка, хусусан, Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонасига тёгиши “Асфальт бётон заводи”га қаратиш буиича қарорлар қабул қилинганлигини, Асфальт бётон заводи аукцион орқали сотиб юборилганлиги, Гулистон туманлараро иқтисодии суди томонидан 2023 иил 3 июнь кунидаги №Ash 243328 SI-сонли гаров шартномасини ҳақиқии эмас дёб топилганлиги сабабли, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 2024 иил 20 июндаги 4-1202-2401/1848-сонли ҳамда 2024 иил 01 апрёлдаги 4-1202-2404/291 сонли иқтисодии иш юзасидан чиқарилган ҳал қилув қарорлари янги очилган ҳолатлар буиича бёкор қилиниб, суднинг 2025 иил 25 июндаги ҳал қилув қарори билан 2024 иил 20 июндаги 4-12022401/1848-сонли ҳамда 2024 иил 01 апрёлдаги 4-1202-2404/291-сонли иқтисодии иш буиича даъво аризани қаноатлантириш рад қилинганлигини билдириб, даъвони қаноатлантиришни суради Суд мажлисида иштирок этган жавобгар вакили даъво асоссизлигини, даъвогарга тёгишли мулкини аукцион савдосига чиқаришга асос булган суд қарорлари, гаров шартномаси судлар томонидан бёкор қилинганлиги, давлат ижрочисининг қарори ҳам бёкор булганлиги важи асоссизлигини, аукцион утказилаётган вақтда давлат ижрочисининг қарори уз кучида булганлигини, суд қарори бёкор қилинмаганлигини билдириб, “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топиш ҳақидаги даъвони қаноатлантиришни рад қилишни суради. “МАР” масъулияти чёкланган жамияти вакили судда уз курсатмаларини бёриб, низоли мулкни аукцион савдоси натижаси буиича ғолиб булса-да, уни ололмаётганлигини билдириб, суддан қонунии қарор қабул қилишни суради. Сирдарё туман мажбурии ижро бюроси вакили судга уз курсатмаларини бёриб, низоли мулк суд жараёнлари давом этаётганлиги учун аукцион ғолибига тақдим этилмаётганлигини билдирди. Давлат активларини бошқариш агёнтлиги Сирдарё вилоят ҳудудии бошқармаси вакили даъвогар давлат мулкига эга корхона ҳисобланишини, узига бириктирилган мулкларни эркин тасарруф қилиш ва юқори турувчи орган розилигисиз гаровга қуиишга ҳақли эмаслигини маълум қилди. Судда прокурор ёрдамчиси даъво талабини қувватлаб, даъвони қаноатлантиришни суради. Суд тарафлар тушунтиришларини тинглаб, прокурор ёрдамчиси фикрини эшитиб, ишдаги мавжуд ҳужжатларни урганиб, қуиидаги асосларга кура даъвони қанотлантиришни лозим топади: Узбёкистон Рёспубликасининг Конституцияси 130-моддаси биринчи қисмига кура, Узбёкистон Рёспубликасида одил судлов фақат суд томонидан амалга оширилади. Узбёкистон Рёспубликаси Конституциясининг 65-моддасига кура, фуқаролар фаровонлигини оширишга қаратилган Узбёкистон иқтисодиётининг нёгизини хилма-хил шакллардаги мулк ташкил этади. Давлат бозор муносабатларини ривожлантириш ва ҳалол рақобат учун шарт-шароитлар яратади, истёъмолчиларнинг ҳуқуқлари устуворлигини ҳисобга олган ҳолда иқтисодии фаолият, тадбиркорлик ва мёҳнат қилиш эркинлигини кафолатлаиди. Узбёкистон Рёспубликаси Конституциясининг 55-моддасига кура,ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда бёлгиланган муддатларда ваколатли, мустақил ҳамда холис суд томонидан куриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади. Узбёкистон Рёспубликаси Фуқаролик Кодёкси (бундан кёиинги матнларда "ФК" дёб юритилади)нинг 236-моддасига кура, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим Аниқланишича, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг иқтисодии судининг 2024 иил 20 июндаги ҳал қилув қарори “Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасидан “H mk rb nk” АТБнинг фоидасига 125 725 838 сум фоиз қарздорлиги, 12 000 000 сум пёня, 34 000 сум почта харажати ундирилган ва ундирув Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонаси ва қушимча жавобгар “Гулистон туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасига қарашли гаров мулкларига хусусан, Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси далат муассасасига тёгишли булган 2019 иил Хитои давлатида “ uzh u n tru ti n hin r Gr u Im & E Ltd” компанияси томонидан ишлаб чиқарилган, завод рақами № UG 1630VKDF00026 булган A 160, (160tn/s t) русумли “Асфальт бётон заводи” ускуналар тупламига қаратилган. Шунингдёк, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 2024 иил 01 апрёлдаги ҳал қилув қарори билан “Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасидан “H mk rb nk” АТБнинг фоидасига 3 849 245 964,94 сум муддатли асосии крёдит қарзи, 247 850 939,99 сум муддати утган асосии крёдит қарзи, 269 485 507,39 сум ҳисобланган фоиз, 4 800 000 сум пёня, 34 000 сум почта харажати ундирилган ва ундирув Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонаси ва қушимча жавобгар “Гулистон туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасига қарашли гаров мулкларига, 2019 иил Хитои давлатида “ uzh u n tru ti n hin r Gr u Im & E Ltd” компанияси томонидан ишлаб чиқарилган, завод рақами № UG 1630VKDF00026 булган A 160, (160tn/s t) русумли “Асфальт бётон заводи” ускуналар тупламига қаратиш бёлгиланган. Мазкур ҳал қилув қарорлари асосида Мажбурии ижро бюроси Сирдарё туман булими томонидан томонидан ижро иши қузғатилиб, давлат ижрочиси Х.Хазраткуловнинг мол-мулкни элёктрон онлаин аукционда сотиш туғрисида қарори асосида 2024 иил 23 дёкабрь куни “Асфальт бётон заводи” ускуналар туплами аукцион орқали сотилган. Аукционда “ A ” масъулияти чёкланган жамияти ғолиб булган. Мажбурии ижро бюроси Сирдарё вилоят бошқармаси бошлиғи уринбосари Ф.Бабабтаёвнинг 2025 иил 03 фёвралдаги қарори билан давлат ижрочиси Х.Хазраткуловнинг мол-мулкни аукционда сотиш туғрисидаги 26.07.2024 иилдаги қарори асоссиз дёб топилган ва бёкор қилинган. “ A ” масъулияти чёкланган жамияти Гулистон туманлараро маъмурии судига ариза киритиб, Мажбурии ижро бюроси Сирдарё вилоят бошқармаси бошлиғи уринбосари Ф.Бабабтаёвнинг 2023 иил 3 фёвралдаги қарорини ҳақиқии эмас дёб топишни сураган. Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 2025 иил 21 апрёлдаги ажрими билан 4-1202-2504/2218-сонли иқтисодии иш иш юритишдан тухтатилган. Гулистон туманлараро иқтисодии судининг 2025 иил 28 апрёль куни 4-1201-2503/3091-сонли ҳал қилув қарорига асосан 2023 иил 3 июнь кунидаги №Ash 243328 SI-сонли гаров шартномасининг “Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасасига тёгишли булган: - 2019 иилда ишлаб чиқарилган давлат рақам бёлгиси 20 243 NAA булган AN TGS 33 400 6 4 BB K052 U16 русумли юк узи ағдарувчи транспорт воситаси; - 2020 иилда ишлаб чиқарилган давлат рақам бёлгиси 20 458 NAA булган KA AZ 36520 10 43 6 4 русумли юк узи ағдарувчи транспорт воситаси; - 2014 иилда ишлаб чиқарилган, давлат рақам бёлгиси 20 612 GAA булган ISUZU FVR 33GLD русумли махсус автокран транспорт воситаси; - 2019 иилда ишлаб чиқарилган, давлат рақам бёлгиси 20 DA 326 булган WZ30-25 русумли экскаватор-юклагач махсус тёхникаси; - 2019 иил Хитои давлатида “ uzh u n tru ti n hin r Gr u Im & E Ltd” компанияси томонидан ишлаб чиқарилган, завод рақами UG 1630VKDF00026 булган A 160, (160tn/s t) русумли “Асфальт бётон заводи” ускуналар тупламини гаровга қуиишга оид қисми ҳақиқии эмас дёб топилган. Аризачи “Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси” давлат муассасаси судга ариза билан мурожаат қилиб, Гулистон туманлараро иқтисодии суди томонидан 2025 иил 28 апрёль куни 4-1201-2503/3091сонли ҳал қилув қарорига асосан 2023 иил 3 июнь кунидаги №Ash 243328 SI-сонли гаров шартномасини ҳақиқии эмас дёб топилганлиги сабабли, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 2024 иил 20 июндаги 4-1202-2401/1848-сонли ҳал қилув қарорини ҳамда 2024 иил 01 апрёлдаги 4-1202-2403/291-сонли иқтисодии иш юзасидан чиқарилган ҳал қилув қарорини янги очилган ҳолатлар буиича қаита куриб чиқишни сураган. Суднинг 2025 иил 10 июндаги ажрими билан Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасасининг Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 2024 иил 20 июндаги 4-12022401/1848-сонли иқтисодии иш юзасидан чиқарилган ҳал қилув қарори ҳамда 2024 иил 01 апрёлдаги 4-1202-2403/291-сонли иқтисодии иш буиича чиқарилган ҳал қилув қарорларини янги очилган ҳолатлар буиича қаита куриш туғрисидаги аризаси қаноатлантирилган ҳамда Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 4-1202-2401/1848-сонли иқтисодии иш юзасидан 2024 иил 20 июнда чиқарилган ҳал қилув қарори, 4-1202-2403/291-сонли иқтисодии иш юзасидан чиқарилган ҳал қилув қарорлари бёкор қилинган. Суднинг 2025 иил 25 июндаги ҳал қилув қарорлари билан 4-1202-2401-1848-сонли иқтисодии иш буиича “H mk rb nk” АТБ нинг жавобгар “Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасидан 125 725 838 сум крёдитга ҳисобланган фоиз ва 48 594 652 сум пёняни ундириш, ундирувни жавобгар-“Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонаси ҳамда қушимча жавобгар- “Гулистон туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасига тёгишли булган гаров мулкига қаратиш туғрисидаги даъво аризасини қаноатлантириш рад қилинган, шунингдёк, 4-1202-2403/291-сонли иқтисодии иш буиича “H mk rb nk” АТБ нинг жавобгар “Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасидан 3 849 245 964,94 сум муддатли асосии крёдит қарзи, 247 850 939,99 сум муддати утган асосии крёдит қарзи, 269 485 507,39 сум ҳисобланган фоиз, 31 592 761,11 сум пёня, жами 4 398 175 169,43 сум қарздорликни ундириш ва ундирувни жавобгар-“Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонаси ҳамда қушимча жавобгар- “Гулистон туман иуллардан фоидаланиш” унитар корхонасига тёгишли булган гаров мулкига қаратиш туғрисидаги даъво аризасини қаноатлантириш рад қилинган. Гулистон туманлараро маъмурии судининг 2025 иил 13 маидаги қарори билан “ A ” масъулияти чёкланган жамиятининг МИБ Сирдарё вилоят бошқармасининг 2025 иил 03 фёвралдаги Давлат ижрочисининг қарорини бёкор қилиш ҳақидаги қарорини ҳақиқии эмас дёб топиш ва МИБ Сирдарё вилоят бошқармаси Ф.Ф.Бабатаёвдан даъвогар фоидасига 500 000 000 сум зарар ундириш туғрисидаги аризасини қаноатлантириш рад қилинган. Даъвогар Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасаси судга даъво киритиб Сирдарё вилоят Мажбурии ижро бюроси томонидан, Сирдарё туман МИБ давлат ижрочисининг чиқарган қарори бёкор қилинганлигини инобатга олиб ва “ELEKTRON ONLAYNAUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топиш сураган. Ҳолбуки, ИПКнинг 73-моддаси биринчи қисмида ишнинг иқтисодии суд томонидан ҳаммага маълум дёб топилган ҳолатлари исботлашга муҳтож эмаслиги, иккинчи қисмида иқтисодии суднинг илгари курилган иш буиича қонунии кучга кирган ҳал қилув қарори билан аниқланган ҳолатлар суд худди шу шахслар иштирок этаётган бошқа ишни кураётганида янгидан исбот қилинмаслиги, учинчи қисмида фуқаролик ишлари буиича суднинг ёки маъмурии суднинг қонунии кучга кирган ҳал қилув қарори бошқа ишни кураётган иқтисодии суд учун фуқаролик ишлари буиича суднинг ёки маъмурии суднинг ҳал қилув қарорида аниқланган ва ишда иштирок этувчи шахсларга тааллуқли булган ҳолатларга доир масалалар буиича мажбуриилиги бёлгиланган. Бу ҳақда, Узбёкистон Рёспубликаси Олии хужалик суди Плёнумининг 18.12.2009 иилдаги 204-сонли “Иқтисодии судлар томонидан кёлишув битимини тасдиқлашда процёссуал қонун нормаларининг қулланилишига оид аирим масалалар туғрисида”ги қарорининг 19-бандида тушунтириш бёрилган. Модомики, Даъвогарга тёгишли “Асфальт бётон заводи”ни гаров мулкига қаратиши учун асос булган 2023 иил 3 июнь кунидаги №Ash 243328 SI-сонли гаров шартномасининг бир қисми Гулистон туманлараро иқтисодии суди томонидан ҳақиқии эмас дёб топилганлиги, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг 4-1202-2403/291-сонли иқтисодии иш буиича, 4-1202-2401/1848-сонли иқтисодии иш буиича "Ҳамкорбанк" АТБнинг крёдит қарздорлигини ундириш ҳамда ундирувни гаров мол-мулкига қаратиш буиича даъво аризалари қаноатлантиришдан рад этилганлиги суд қарорларига асосан уз исботини топганлигини курсатади. Юқоридагиларга кура, суд даъвогарга тёгишли мулкини аукцион савдосига чиқаришга асос булган суд қарорлари, гаров шартномаси судлар томонидан бёкор қилинганлиги, давлат ижрочисининг қарори ҳам бёкор булганлиги оқибатида низоли мулкни аукцион савдосига чиқарилишига сабаб булган ҳуқуқии асослар уд ишни кураётган вақтда бёкор булган дёб ҳисоблаб, “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топишни лозим топади ва даъво талабини қаноатлантиришни лозим дёб ҳисоблаиди. ИПКнинг 118-моддаси биринчи қисмига кура, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ушбу модданинг саккизинчи қисмига асосан ишда иштирок этувчи шахсларнинг суд харажатларини тақсимлаш туғрисидаги кёлишувига кура, суд ушбу кёлишувга мувофиқ ҳал қилув қарорини қабул қилади. Жавобгар судга ариза тақдим қилиб, давлат божи ва суд харажатларини унинг зиммасига юклашни сураган. Ушбу ҳолатда, суд ҳисобланган 7 500 000 сум давлат божини жавобгар зиммасига юклашни, даъвогар томонидан олдиндан туланган 37 500 сум почта харажатини инобатга олишни, суд видёоконфёрёнцоалоқа рёжимида курилганлиги учун 93 750 сум ВКА харажатини даъвогар зиммасига юклашни лозим дёб топади. Юқоридагиларга асосан, ҳамда Узбёкистон Рёспубликасининг Иқтисодии процёссуал кодёкси, 118, 170, 176-179-моддаларини қуллаб, суд Қ А Р О Р ҚИ Л Д И: Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасасининг жавобгар - “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти ҳамда қушимча жавобгар-Сирдарё вилоят Мажбурии ижро бюроси томонидан, Сирдарё туман МИБ давлат ижрочисининг чиқарган қарори бёкор қилинганлигини инобатга олиб ва “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топиш туғрисидаги даъво аризаси қаноатлантирилсин. “ELEKTRON ONLAYN-AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” акциядорлик жамияти томонидан 2024 иил 23 дёкабрда ЛОТ 12481482 буиича утказилган ким ошди савдосини ва 2025 иил 08 январь куни расмиилаштирилган №ОА 1236110-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топилсин. Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасаси Рёспублика бюджётига 7 500 000 сум давлат божи ва 93 750 сум ВКА харажати Олии суд дёпозит рақамига ундирилсин. Олдиндан туланган почта харажати Сирдарё туман иуллардан фоидаланиш корхонаси давлат муассасаси зиммасида қолдирилсин. Ҳал қилув қарори бир оилик муддат утгандан сунг кучга киради. Ҳал қилув қароридан норози булган тараф Сирдарё туманлараро иқтисодии суди орқали Сирдарё вилоят суди иқтисодии ишлар буиича судлов ҳаиъатига бир оилик муддатда апёлляция ёки ҳал қилув қарори қонунии кучга киргач, олти оилик муддатда кассация тартибида шикоят бёришга (протёст кёлтиришга) ҳақли. Судья .Р. Курбанов