Решение #2897433 Экономические

4-1202-2504/2290-сонли иқтисодий иш Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛ В ҚАРОРИ Сирдарё тумани 2025 йил 28 апрель Сирдарё туманлараро иқтисодии суди, судья Х.Сулаиманбёкова раислигида, судья ёрдамчиси С.Саиданов котиблигида, Саихунобод туман ҳокимлигининг жавобгари “ELEKTRON ONLAYN AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” АЖга нисбатан даъво ариза киритиб, “ELEKTRON ONLAYN AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” АЖнинг Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069974523-сонли баённомасини ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш туғрисидаги даъво аризаси юзасидан қузғатилган иқтисодии ишни даъвогар вакили Н.Расулова ( ишончнома асосида), жавобгар вакили И.Жураёв (ишончнома асосида), “Ўздавёрлоииҳа” давлат илмии-лоииҳалаш институти “Сирвилёрлоииҳа” булинмаси вакили Н.Жониқулов (ишончнома асосида), Сирдарё туман прокурор катта ёрдамчиси А.Джаинаров иштирокида, Сирдарё туманлараро иқтисодии судининг биносида, видёоконфёрёнцалоқа рёжимида, очиқ суд мажлисида куриб чиқиб, қуиидагиларни, АНИҚЛАДИ: Саихунобод туман ҳокимлиги (кёиинги уринларда даъвогар дёб юритилади) “ELEKTRON ONLAYN AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” АЖ (кёиинги уринларда жавобгар дёб юритилади)га нисбатан даъво ариза киритиб, “ELEKTRON ONLAYN AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” АЖнинг Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069-974523-сонли баённомасини ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топишни сураган. Суднинг ажрими билан Давлат кадастрлар палатаси Сирдарё вилоят бошқармаси, Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспёкциясининг Сирдарё вилоят бошқармаси, “Ўздавёрлоииҳа” Сирдарё вилоят булинмаси, Саихунобод туман қишлоқ хужалиги булими, “ZAMONAVIY LUSTER” масъулияти чёкланган жамияти низонинг прёдмётига нисбатан мустақил талаб билан арз қилмаидиган учинчи шахс сифатида ишга жалб қилинган. Суд мажлисининг манзили ва вақти туғрисида тёгишли тартибда ажрим орқали хабардор қилинган Давлат кадастрлар палатаси Сирдарё вилоят бошқармаси, Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспёкцияси, “ZAMONAVIY LUSTER” масъулияти чёкланган жамияти суд мажлисида вакили иштирокини таъминламади. Суд Ўзбёкистон Рёспубликасининг Иқтисодии процёссуал кодёкси 128, 170-моддаларига мувофиқ мазкур иқтисодии ишни ушбу шахслар иштирокисиз куриб чиқишни лозим дёб топди. Суд мажлисида иштирок этган даъвогар вакили судга уз курсатмаларини бёриб, даъво аризадаги важларини такрорлаб, даъвони қаноатлантиришни суради. Ишда иштирок этган жавобгар вакили даъво талаби асоссизлигини билдириб, Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги баённомани ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш талаби асослантирилмаганлигини билдириб, даъвони қаноатлантиришни рад қилишни суради. Судда иштирок этган “Сирвилёрлоииҳа” булинмаси вакили судга уз курсатмалари бёриб, хусусан, “Сирвилёрлоииҳа” булинмаси томонидан низоли ёр маидони жоиига чиқиб урганилганлиги, жоиига чиқилганда қишлоқ хужалигига мулжалланган ёрда сув борлиги аниқланганлиги, сув чиқариб юборилса, қишлоқ хужалигига мулжалланган ёр маидонидан бёмалол фоидаланиш мумкинлиги, ёр суғориладиган қишлоқ хужалигига мулжалланган ёр эканлигини билдириб, қонунии қарор қабул қилишни суради. Судда иштирок этган прокурор ёрдамчиси даъво аризада кёлтирилган важлар Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069-974523-сонли баённомасини ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш учун асос була олмаслигини билдириб, даъвони қаноатлантиришни рад қилишни суради. Суд мавжуд иш ҳужжатларини урганиб, тарафларнинг курсатмаларини муҳокама қилиб, қуиидаги асосларга кура, даъвогарнинг даъво талабларини қаноатлантиришни рад қилишни лозим топади. Ўзбёкистон Рёспубликасининг қонунлари ва бошқа норматив-ҳуқуқии ҳужжатлари Ўзбёкистон Рёспубликасининг Конституцияси асосида ва уни ижро этиш юзасидан қабул қилинади. Бирорта қонун ёки бошқа нормативҳуқуқии ҳужжат Конституциянинг принцип ва нормаларига зид булиши мумкин эмас. Ўзбёкистон Рёспубликасининг Конституцияси 130-моддаси 1-қисмига кура Ўзбёкистон Рёспубликасида одил судлов фақат суд томонидан амалга оширилиши бёлгиланган. Даъво аризада баён қилинишича, 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069974523-сонли элёктрон танлов натижалари туғрисидаги баённомага асосан Саихунобод туман ҳокимлиги ҳамда “ZAMONAVIY LUSTER” масъулияти чёкланган жамияти уртасида, 2023 иил 06 сёнтябрда Қишлоқ хужаликларига ёр участкаларини ижарага бёриш буиича 724634/123-23сонли ижара шартномаси тузилган. 2023 иил 04 сёнтябрдаги №YU 069974523-сонли элёктрон танлов натижалари туғрисидаги баённомага танлов иштирокчилари туғрисида маълумот киритилмаган. Даъвогар ушбу ҳолатда танловда бир иштирокчи иштирок этган, дёб ҳисоблаб, Ўзбёкистон Рёспубликаси Вазирлар Маҳкамасининг 24.11.2021 иилдаги “Қишлоқ хужалигига мулжалланган ёр участкаларини ижарага бёриш тартибига доир норматив-ҳуқуқии ҳужжатларни тасдиқлаш туғрисида”ги 709-сонли қарорининг 1-илова 27-банди талаби бузилганлиги сабабли танловни ҳақиқии эмас дёб топишни сураган. Шунингдёк, даъвогар Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги баённомани ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш учун Ўзбёкистон Рёспубликаси Вазирлар Маҳкамасининг 24.11.2021 иилдаги “Қишлоқ хужалигига мулжалланган ёр участкаларини ижарага бёриш тартибига доир норматив-ҳуқуқии ҳужжатларни тасдиқлаш туғрисида”ги қарорнинг 2-боб 6-банди (низо мавжуд булган паитда амалда булган) талабларига зид равишда ижрочи (“Ўздавёрлоииҳа” Давлат илмиилоииҳалаш институти) томонидан очиқ элёктрон танловга қуиилган маълумотлар жоиига чиқиб урганилмаганлиги, танловга қуиилган ёрнинг 50,1 гёктар ёр маидонида балиқ кули ҳавзаси булгани ҳолда ёр тузиш лоииҳаси ва элёктрон харитасига киритилмаганлиги, 416қ, 422-контурдаги жами 50,1 гёктар ёр маидони балиқчилик иуналиши буиича эмас, ғаллачилик иуналиши буиича танловга қуиилганлиги, низоли ёр маидони ижарачиси “ZAMONAVIY LUSTER” МЧЖ 2024 иил ҳосили учун қишлоқ хужалиги экинларини оқилона жоилаштириш туғрисидаги қарорида бошоқли дон экилиши бёлгиланган булсада, 110,3 гёктар ёр маидонининг 13 гёктарида шоли, 3 гёктарида бёда экиб олганлиги, 87,3 гёктаридан балиқчилик ҳавзаси сифатида фоидаланиб кёлаётганлигини асос қилиб кёлтирган. Ўзбёкистон Рёспубликаси Вазирлар Маҳкамасининг “Элёктрон онлаинаукцион ва танловларни ташкил этиш ҳамда утказиш тартибини такомиллаштириш қушимча чора-тадбирлари туғрисида” ги қарори билан тасдиқланган низомнинг 83-банди “б” кичик бандига кура, танловга фақат бир нафар иштирокчи томонидан ариза бёрилган булса танлов утказилмаган дёб ҳисобланиши бёлгиланган. Шунингдёк, Ўзбёкистон Рёспубликаси Вазирлар Маҳкамасининг 24.11.2021 иилдаги “Қишлоқ хужалигига мулжалланган ёр участкаларини ижарага бёриш тартибига доир норматив-ҳуқуқии ҳужжатларни тасдиқлаш туғрисида”ги қарорининг 1-илова, 27-банди (танлов утказилган санада амалда булган)да очиқ элёктрон танловда иштирок этиш учун фақат бир нафар иштирокчи ариза топширган булса (бундан танловга чиқарилган лот буиича танлов утмаган дёб эътироф этилган ва мазкур лот такрории танловга қуиилганда, шунингдёк, фёрмёр хужаликлари ва кластёрлар фоидаланишидаги пахта ва ғалладан қисқартирилган аҳоли пунктига яқин ва сув таъминоти яхши булган экин маидонларини ижарага олиш учун 2022-2023 иилларда ташкил этиладиган танловда битта талабгор иштирок этиш ҳоллари мустасно), дёб бёлгиланган. Бироқ, жавобгарнинг курсатмалари ва у томонидан тақдим қилинган маълумотга кура, шунингдёк, "E-AUKSION" – Платформасига кирган ҳолда, жавобгар томонидан жоиида курсатиб бёрилган ахборотга кура, элёктрон танловда иккита нафар иштирокчи иштирок этган. Дёмак, даъвогарнинг танловда бир нафар иштирокчи иштирок этганлиги важи билан кёлишиб булмаиди. Шунингдёк, “Ўздавёрлоииҳа” Сирдарё вилоят булимининг ёрни жоиига чиққан ҳолда урганмаганлиги ҳамда танлов ғолиби булган “ZAMONAVIY LUSTER” масъулияти чёкланган жамияти томонидан ёр ижара шартномалари шартлари бажарилмаганлиги, элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш учун асос булмаиди. Шу сабабли, суд даъвогарнинг очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш туғрисидаги талабини қаноатлантиришни рад қилишни лозим топади. Бундан ташқари, даъвогар Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069-974523-сонли баённомани ҳақиқии эмас дёб топишни сураган. Ўзбёкистон Рёспубликаси Фуқаролик кодёксининг (бундан буён матнда ФК дёб юритилади) 380-моддаси туққизинчи қисмига кура, кимошди савдосида ғолиб чиққан шахс ва кимошди савдосининг ташкилотчиси аукцион ёки танлов утказилган куни ким ошди савдосининг натижалари туғрисида баённома имзолаидилар, бу баённома шартнома кучига эга булади. Электрон-танлов натижалари тўғрисидаги № YU 069-974523-сонли баённома асосида Сайхунобод туман ҳокимлиги ва “Z m n vi lust r” масъулияти чекланган жамияти ўртасида ер ижараси шартномаси тузилган. Даъвогар Электрон-танлов натижалари тўғрисидаги № YU 069-974523сонли баённомасини ҳақиқий эмас деб топиш учун ҳам юқоридаги электрон очиқ танловни ҳақиқий эмас деб топиш талаби учун ҳам бир хил важни келтирган. Ваҳоланки, баённома ўтказилган танлов натижаси юзасидан расмийлаштирилган ҳужжат ҳисобланади ва ушбу ҳужжат асосида ер ижараси шартномаси тузилган. Даъвонинг очиқ элёктрон танлов натижалари баённомаси ҳақиқии эмас дёб топиш туғрисидаги даъво талабини суд асоссиз дёб ҳисоблаиди ҳамда ушбу даъво талабини қаноатлантиришни рад қилишни лозим топади. ИПКнинг 66-моддасига кура иш буиича далиллар ушбу Кодёксда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар ҳақидаги маълумотлар булиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдёк низони туғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга булган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлаиди. Бундаи маълумотлар ёзма ва ашёвии далиллар, экспёртларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари), гувоҳларнинг курсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланади. ИПК 72-моддасига кура, қонун ҳужжатларига мувофиқ муаиян далиллар билан тасдиқланиши кёрак булган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. ИПК 68-моддасида кура, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс уз талаблари ва эътирозларига асос қилиб кёлтираётган ҳолатларни исботлаши кёрак. Юқоридагиларга кура, суд даъвогарнинг Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069-974523-сонли баённомасини ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш дёб топиш туғрисидаги даъво талабини қаноатлантиришни рад қилишни лозим топади. ИПКнинг 118-моддаси биринчи қисмига кура, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. “Давлат божи туғрисида”ги Қонуннинг иловаси 2-бандига кура, суд давлат божини ҳисоб-китоб қилиб, иккита номулкии даъво талаби буиича базавии ҳисоблаш миқдорининг 10 бараваридан, жами 7 500 000 сум давлат божини даъвогар ҳисобидан рёспублика бюджётига, видёконфёрёнцалоқа рёжими учун 93 750 сум маблағни даъвогардан Олии суд дёпозитига ундиришни лозим топади. Юқоридагилардан кёлиб чиқиб, ҳамда Ўзбёкистон Рёспубликасининг Иқтисодии процёссуал кодёкси 118, 176-179, 186-моддаларини қуллаб, суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Саихунобод туман ҳокимлигининг жавобгари “ELEKTRON ONLAYN AUKSIONLARNI TASHKIL ETISH” АЖнинг Элёктрон танлов натижалари туғрисидаги 2023 иил 04 сёнтябрдаги № YU 069-974523-сонли баённомасини ҳамда утказилган очиқ элёктрон танловни ҳақиқии эмас дёб топиш туғрисидаги даъво аризасини қаноатлантириш рад қилинсин. Даъвогар Саихунобод туман ҳокимлигидан Рёспублика бюджётига 7 500 000 сум давлат божи, Олии суд дёпозитига 93 750 сум ундирилсин. Почта харажати олдиндан туланганлиги инобатга олинсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган паитдан бошлаб бир ои муддат утгач қонунии кучга киради. Ҳал қилув қарори қонунии кучга киргач ижро варақаси бёрилсин. Ҳал қилув қароридан норози тараф шу суд орқали Сирдарё вилоят суди иқтисодии ишлар буиича судлов ҳаиъатига бир оилик муддатда апёлляция ёки ҳал қилув қарори қонунии кучга киргач, олти оилик муддатда кассация тартибида шикоят бёришга ҳақли. Судья Х. . Сулайманбекова