Решение #2902325 economic_new

4-2301-2401/264-санлы экономикалық ис судья Г.Арзиева Өзбекстан Республикасы атынан ШЕШИЎШИ ҚАРАР Нөкис қаласы 2024-жыл 15-март Нөкис раионлар аралық экономикалық судының судьясы Г.Арзиева басшылығында, судья жәрдемшиси Н.Базарбаевтың хаткерлигинде, дауагер уәкили А.Смамутов (2024-жыл 06-январь күнги АН-01-11/53-19санлы исеним хат тиикарында), жууапкер уәкили жәмииет баслығы Р.Султамуратовлардың қатнасыуында,дауагер «Худудии электр тармоқлари» акционерлик жәмииети, жууапкер Нөкис қаласы “NUKUS S NO TTE MONT J” жууапкершилиги шекленген жәмииетинен 48 725 994,70 сум қарыз, төленген 974 520 сум мәмлекетлик бажы ҳәм почта қәрежетин өндириу ҳаққындағы дауа арзасын ҳәм қосымша қылынған ҳүжжетлерин суд имәратында ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди А Н Ы Қ Л А Д Ы: «Худудии электр тармоқлари» акционерлик жәмииети ( кеиинги орынларда дауагер), жууапкер “NUKUS S NO TTE MONT J” жууапкершилиги шекленген жәмииети (кеиинги орынларда жууапкер)нен 48 725 994,70 сум қарыз, төленген 974 520 сум мәмлекетлик бажы ҳәм почта қәрежетин өндириудисораған. Суд мәжилисинде дауагер уәкили дауа талабын қоллап-қууатлап, дауа арзаны қанаатландырыуды сорады. Суд мәжилисинде жууапкер уәкили жәмииет баслығы дауа талабын толығы менен тән алып, тез арада қарызларын төлеп қутылатуғынлығын билдирди. Суд истеги ҳүжжетлерди үйренип шығып, истеги тәреплер ўәкиллериниң ўәжлерин тыңлап, даўаның талабын қанаатландырыўды лазым тапты. Өзбекстан Республикасы Пуқаралық кодексиниң (кеиин-ПК) 236статьясына тиикар, мәжбүриятлар мәжбүрият шәртлерине ҳәм нызамшылық талапларына мууапық, бундаи шәртлер ҳәм талаплар болмағанында болса-ис әдетлерине яки әдетте қоиылатуғын басқа талапларға мууапық лазым дәрежеде орынланыуы керек. ПКниң 468-статьясына мууапық, энергия тәминаты шәртамасына мууапық энергия менен тәмииинлеуши шөлкем тутастырылған тармақ арқалы абонентке энергия берип турыу мәжбуриятын алады, абонент болса қабыл қылынған энергия ҳақын төлеу, сондаи-ақ шәртнамада нәзерде тутылған энергия паидаланыу тәртибине әмел қылыу, паидаланыуындағы энергетика шақапшаларынан паидаланыу қәуипсизлигин ҳәмде өзи паидаланатуғын энергиядан паидаланыу әсбап ҳәм үскенелериниң сазлығын тәмииинлеу мәжбуриятын алады. Истеги ҳүжжетлерге қарағанда, тәреплер орталарында 2023-жыл 23-март күни 2062-санлы электр энергиясы менен тәмииинлеу ҳаққындағы шәртнама дүзилген. Шәртнаманың 4.2-бәнтинде электр энергиясы ушын алдын ала 100% төлемниң әмелге асырылыуы нәзерде тутылған. Шәртнаманың 3.12-бәнтинде төлеуди кешиктиргени ушын мүддети өткен қарыз суммасының 50% аспаған жағдаида 0.1% есабынан пеня есаплап жазылады деп белгиленген. Шәртнамаға көре, дауагер тәрепинен электр энергиясы жеткизилген. ЭПКниң 72-статьясында нызамшылыққа мууапық анық дәлиллер менен тастыиықланыуы керек болған ис жағдаилары басқа дәлиллер менен тастыиықланыуы мүмкин емес деп белгиленген. Шәртнамаға көре, дауагер тәрепинен электр энергиясы жууапкерге жеткизилгени тастыиықланады. Нәтиижеде тәреплер орталарында 2023-жыл 07-декабрь күнине дүзилген салыстырыу актинде жууапкердиң 48 725 994,70 сум қарызы көрсетилген. Қарызды төлеу ҳаққындағы дауагердиң 2023-жыл 07-декабрь күнги талапнамасы жууапсыз қалған яғныи, төлемлер лазым дәрежеде әмелге асырылмаған. Суд, дауаның талабын қанаатландырыуды, жууапкерден дауагер паидасына 48 725 994,70 сум қарыз ҳәм 34 000 сум почта қәрежетин өндириуди лазым тапты. ЭПКниң 118-статьясына тиикар, мәмлекетлик бажы аиыпкер шахстан өндирилиуи лазым. Өзбекстан Республикасы Жоқарғы суды Пленумының 2020-жыл 19-декабрь күнги «Экономикалық ислер боиынша суд қәрежетлерин өндириу әмелияты туурысында”ғы 36-санлы қарарының 16-бәнтинде улыума қағыидаға көре, ис боиынша суд қәрежетлери дауада аиыплы болып шыққан тәреп төлеиди деп түсиник берилген. Дауагер тәрепинен дауа суммасынын 2% есабынан алдын ала төленген. Бул жағдаида жууапкерден дауагер паидасына 974 520 сум мәмлекетлик бажы өндириледи. Өзбекстан Республикасы ЭПКниң 118, 176-179-статьяларын басшылыққа алып, суд ҚАРАР ЕТТИ : Дауа арза талабы қанаатландырылсын. “NUKUS S NO TTE MONT J” жууапкершилиги шекленген жәмииетинен «Худудии электр тармоқлари» акционерлик жәмииетиниң паидасына 48 725 994,70 сум қарыз, 974 520 сум мәмлекетлик бажы ҳәм 34 000 сум почта қәрежетлери өндирилсин. Шешиуши қарар қабыл етилген күннен бир аидан кеиин нызамлы күшине киреди. Шешиуши қарар нызамлы күшине кириуден соң орынлау хат(лар) берилсин. Шешиуши қарар үстинен ол қабыл етилген күннен баслап бир аи ишинде усы суд арқалы Қарақалпақстан Республикасы судына апелляциялық арза бериу (прокурор протест келтириу) яки нызамлы күшине кирген ҳәм апелляция тәртибинде көрилмеген шешиуши қарар үстинен ол нызамлы күшке кирген күннен баслап алты аи ишинде кассация тәртибинде арза бериу (прокурор протест келтириу) мүмкин. Судья Г.А. Арзиева