Решение #2902553 economic_new

4-2301-2401/9-санлы экономикалық ис Нөкис қаласы судья *** Өзбекстан Республикасы атынан ШЕШИЎШИ ҚАРАР 2024 жыл 23 январь Нөкис районлар аралық экономикалық судының судьясы ***, ***тың ҳаткерлигинде, Палата ӯәкили *** (2023-жыл 25октябрь күнги 01/06-48-санлы исеним хат тийкарында), даўагер ўәкили ***в (2023-жыл 08-август күнги 03-02/50санлы исеним хат тийкарында), фермер хожалығы баслығы ***лардың қатнасыўында, *** даӯагер Өзбекстан Республикасы Акционерлик Коммерциялық “***” мәпин қорғап жуўапкер “***” фермер хожалығынан 9 806 000 сўм тийкарғы қарыз, 178 000 сӯм пайыз, жәми 9 984 000 сӯм ҳәм почта қәрежетлерин өндириў ҳаққындағы даўа арзасы бойынша исти суд имаратында ашық суд мәжлисинде көрип шығып, төмендегилерди анықлады: *** (кейин Палата деп жүритиледи), даӯагерӨзбекстан Республикасы Акционерлик Коммерциялық «***” (кейин даӯагер деп жүритиледи)мәпин қорғап жуўапкер “***” фермер хожалығынан(кейин жуӯапкер деп жүритиледи) 9 806 000 сўм тийкарғы қарыз, 178 000 сӯм пайыз, жәми 9 984 000 сӯм ҳәм почта қарежетлерин өндириӯди сорап экономикалық судқа даўа арза менен мүрәжат еткен. Суд мәжилисинде Палата ҳәм даўагер банк ўәкили даўа арзаны қоллап-қуўатлады. Жуӯапкер фермер хожалығы баслығы даӯа арзаны тән алып, хожалықтың финанслық жағдайына байланыслы кредит қәрыздарлыты төлеӯ имканияты болмағанлығын билдирди. Суд исте қатнасыўшы тәреплердиң түсинигин тыңлап, истеги топланған ҳүжжетлерди үйренип шығып, төмендегилерге тийкарланып даўа арзаны қанаатландырыўды лазым тапты. Ис материалларына қарағанда, Банк пенен жуўапкер ортасында 2022-жылы 10-октябрь күни 15633-санлы кредит шәртнамасы дүзилген. Усы шәртнамаға жуўапкерге 2023-жыл 1-сентябрь күнине шекем мүддетке, 12% төлеў шәрти менен 18 000 000 сўм муғдарында кредит ажратылған. Өзбекстан Республикасы Пукаралық кодексиниң (кейинги орынларда- ПК) 236-статьясында мәжбүриятлар мәжбүрият шәртлерине хәм нызам ҳүжжетлери талапларына муўапық лазым дәрежеде орынланыўы шәрт деп көрсетилген. ПКниң 744-статьясында кредит шәртнамасы бойынша бир тәреп - банк яки басқа кредит кәрханасы (кредитор) екинши тәрепке (қарыз алыўшыға) шәртнамада нәзерде тутылған муғдарда ҳәм шәртлер тийкарында пул қаржылары (кредит) бериў, қарыз алыўшы болса алынған пул суммасын қайтарыў ҳәм оның ушын пайызлар төлеў мәжбуриятын алыўы белгиленген. Кредит шәртнамасының 1.2-бәнтине муўапық шәртнаманың ажыралмас бөлеги болған төлеў графигине тийкар кредит қарыздарлығын жуўапкер төлеп барыў миннетлемесин алған. Жуўапкер тәрепинен шәртнама шәртлери орынланбаған. Нәтийжеде жуўапкердиң 2023 жыл 19-октябрь халатына 9 806 000 сӯм тийкаргы кредит қарыздарлығы, 178 000 сӯм пайыз қарыздарлығы, жәми 9 984 000 сӯм кредит қарыздарлығы қураған. Банк филиалыныӊ 2024-жыл 23-январь халатына берген 41-санлы мағлыўматнамасында жуўапкердиӊ мүддети өткен 9 806 000,0 сӯм тийкарғы кредит қарыздарлығы, 623 000,0 сӯм пайыз қарыздарлығы, жәми 10 429 000,0 сӯм кредит қарыздарлығы қурайтуғынлығы көрсетилген. Яғный кредит қарыздарлық өскен. Бул жағдайда, жуўапкер тәрепинен кредит шәртнамасы миннетлемелери лазым дәрежеде орынланбастан, кредит қарызы ҳәм пайызларын төлеў мүддетлери бузылып, қарыздарлық өз ўақтында төленбеген. Бул тәреплер ортасында дүзилген шәртнама, мағлыўматнамалар ҳәм истеги басқа да ҳүжжетлер менен тастыйықланады. Суд, даӯагердиң 9 806 000,0 сӯм тийкарғы кредит қарыздарлығын, 178 000,0 сӯм пайыз, жәми 9 984 000 сӯм кредит қарыздарлығын өндириӯди сораган талабы тийкарлы ҳәм қанаатландырылыӯы лазым деп есаплайды. Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң 118-статьясының екинши бөлимине муўапық ҳал қылыў қарары өз пайдасына шығарылған тәрепке ис бойынша қылынған барлық суд қәрежетлери басқа тәреп мәмлекетлик бажы төлеўден азат етилген болса да усы басқа тәреп есабынан қапланады деп көрсетилген. Жоқарыдағылардан келип шығып, суд даўа талабын қанаатландырыўды, жуӯапкерден даӯагер пайдасына 9 806 000,0 сӯм тийкарғы кредит қарыздарлығын, 178 000,0 сӯм пайыз, жәми 9 984 000 сӯм ҳәм төленген 34 000 сӯм почта қәрежетин, Республика бюджет пайдасына 340 000 сӯм мәмлекетлик бажы өндириӯди лазым тапты. Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң 118, 176-179-статьяларын басшылыққа алып, суд қарар е т т и: Даўа талабы қанаатландырылсын. “***” фермер хожалығы есабынан Өзбекстан Республикасы Акционерлик Коммерциялық “***” пайдасына 9 806 000,0 сӯм тийкарғы кредит қарыздарлығы, 178 000 сӯм пайыз, жәми 9 984 000 сӯм ҳәм төленген 34 000 сӯм почта қәрежети өндирилсин. “***” фермер хожалығы есабынан Республика бюджет пайдасына 340 000 сӯм мәмлекетлик бажы өндирилсин. Шешиўши қарар қабыл етилген күннен бир айдан кейин нызамлы күшине киреди. Шешиўши қарар нызамлы күшине кириўден соң орынлаў хат(лар) берилсин. Шешиўши қарар үстинен ол қабыл етилген күннен баслап бир ай ишинде усы суд арқалы Қарақалпақстан Республикасы судына апелляциялық арза бериў (прокурор протест келтириў) яки нызамлы күшине кирген ҳәм апелляция тәртибинде көрилмеген шешиўши қарар үстинен ол нызамлы күшке кирген күннен баслап алты а ишинде кассация тәртибинде арза бериў (прокурор протест келтириў) мүмкин. Судья ****