Решение #519232 Экономические

4-1101-2301/7767-сонли иқтисодий иш ЗАНГИОТА ТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИНИНГ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ 2023 йил 27 июль Зангиота туманлараро иқтисодий судининг судьяси С.Солиев раислигида, судья ёрдамчиси Х.Д.Холмуродовнинг суд мажлиси котиблигида, аризачи AAAнинг жавобгар SSSнинг банклардаги ҳисоб рақамлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги аризасини аризачи вакиллари DDD (2023 йил 6 январдаги 21-00261-сонли ишончнома билан), FFF (2023 йил 27 июлдаги 21-12728-сонли ишончнома билан), жавобгар вакиллари Ю.Хачатуров (раҳбар) А.Гавриленко (2023 йил 27 июлдаги ишончнома билан) иштирокида, Зангиота туманлараро иқтисодий судининг маъмурий биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: AAA Зангиота туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилиб, SSSнинг банклардаги ҳисоб рақамлари бўйича операцияларни тўхтатиб туришни сўраган. Суд мажлисида аризачи вакиллари айни вақтда аризада қайд этилган камчиликлар бартараф этилганлигини маълум қилишиб, суддан қонуний қарор қабул қилишни сўрашди. Танаффусга қадар иштирок этган суд мажлисида иштирок этишган жавобгар вакиллари аризачи томонидан судга нотўғри ариза тақдим этилганлиги, Зангиота тумани, Эркин ҚФЙ, Эркин МФЙ, 1а/1-уй манзилида ижара асосида бошқа субъект фаолият юритиши, жавобгар ҳам қайд этилган манзилида фаолият кўрсатиб келишини таъкидлашиб, ариза талабларини қаноатлантиришни рад этишни сўрашди. Танаффусдан сўнг жавобгар вакиллари суд мажлисида иштирок этмадилар, ваҳоланки улар тилхат орқали суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида хабардор этилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 128, 220-моддаларига асосан суд аризани унинг иштирокисиз кўриш мумкин деб ҳисоблайди. Суд ишдаги ҳужжатларни ўрганиб, суд мажлисида иштирок этган тарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра аризани қаноатлантиришни рад этишни лозим топади: Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2005 йил 14 июндаги “Тадбиркорлик субъектларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш тизимини янада тўғрисида”ги ПФ-3619-сонли Фармонига мувофиқ 2005 йилнинг 1 июлидан бошлаб тадбиркорлик субъектларига нисбатан ҳуқуқий таъсир чоралари фақат суд орқали қўлланиш тартиби жорий этилган. “Давлат солиқ хизмати тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 5-моддасининг 82-бандида давлат солиқ хизмати органлари ўз ваколатлари доирасида солиқ тўловчи қайд этилган манзилда бўлмаган, шунингдек солиқ тўловчи томонидан солиқ ҳисоботи ва (ёки) молиявий ҳисобот, камерал назорат натижалари бўйича тафовутларнинг асослари ёхуд аниқлаштирилган солиқ ҳисоботи белгиланган муддатда тақдим этилмаган ҳолларда банклардаги ҳисобварақлар бўйича операцияларни тўхтатиб туришга ҳақли эканлиги белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 133-моддаси (бундан буён матнда СК деб юритилади)нинг биринчи қисмига кўра тадбиркорлик субъекти бўлган юридик ва жисмоний шахсларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширувчи органлар рўйхатдан ўтказилган жойдаги солиқ органига ушбу шахслар давлат рўйхатидан ўтказилган кундан эътиборан ўн кундан кечиртирмай тегишли юридик шахсларнинг давлат реестридан кўчирмани, раҳбар (раҳбар вазифаларини бажарувчи шахс) тўғрисидаги маълумотларни, жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақамини ва унинг паспортига ёки идентификацияловчи ID-картасига оид маълумотларни топшириши шарт. Шунингдек мазкур органлар солиқ органига давлат реестрига киритилган ва тегишли шахсларга тааллуқли бўлган ҳар қандай ўзгартиришлар тўғрисида бундай ўзгартиришлар киритилган кундан эътиборан уч кундан кечиктирмай маълум қилиши шарт. AAA томонидан SSSга 2023 йил 6 июлда 1918191-сонли хабарнома юборилиб, жавобгарнинг маълум қилган почта манзилида (жойлашган ерида) ҳақиқатда мавжуд ёки мавжуд эмаслиги юзасидан жойига чиққан ҳолда ўтказилган ўрганишда, корхона ўзи кўрсатган манзилда мавжуд эмаслиги билдирилиб, ушбу ҳолатни бартараф қилиш талаб қилинган ва шу куни аризачи томонидан 01-334778-сонли солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банклардаги ҳисобварақлари бўйича операцияларини тўхтатиб туриш тўғрисида қарор қабул қилинган. Аризачи томонидан 2023 йил 6 июлда 767885-сонли хабарнома орқали жавобгарнинг тижорат банкларидаги ҳисобварақлар бўйича операциялари тўхтатилганлиги маълум қилинган. СК 111-моддасининг биринчи қисмига кўра солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги қарор солиқ органининг раҳбари (раҳбар ўринбосари) томонидан ўн кундан кўп бўлмаган муддатга қабул қилиниши мумкин. Солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни ўн кундан кўп муддатга тўхтатиб туриш тўғрисидаги қарор солиқ органининг илтимосномасига асосан суд томонидан қабул қилиниши мумкин. Бунда солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банк ҳисобварақлари бўйича операциялари суд томонидан қарор қабул қилингунга қадар тўхтатиб турилади. СК 111-моддаси учинчи қисмининг 4-бандида юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорларнинг банклардаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш солиқ органи томонидан мазкур солиқ тўловчиларнинг (солиқ агентларининг) солиқ мажбуриятлари бажарилишини таъминлаш учун солиқ тўловчининг ўзи кўрсатган манзилда йўқлигида ҳам қўлланилиши белгиланган. СКнинг 112-моддаси биринчи қисмининг 4-бандида кўра, ушбу Кодекснинг 111-моддаси учинчи қисми 4-банди асосида — солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) у маълум қилган манзилида йўқлигининг асослилиги солиқ органи томонидан эътироф этилган кундан кейин бир кундан кечиктирмай. Бундай эътироф учун солиқ тўловчининг вакили солиқ тўловчи ҳисобда турган жойдаги солиқ органига зарур тушунтиришларни шахсан тақдим этиши шарт. ИПК 221-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ суд ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш тўғрисидаги иш кўриб чиқилаётганда ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш учун асослар бор-йўқлигини аниқлайди. Аниқланишича, жавобгар 2023 йил 15 июнда Зангиота тумани, Эркин ҚФЙ, Эркин МФЙ, 1а/1-уй манзилидаги кўчмас мулкни ижара шартномаси ҳисобга қўйилганлиги тўғрисида гувоҳнома олган. Жорий йилнинг 27 июль куни Зангиота туман давлат солиқ инспекцияси ходими ва жавобгар иштирокида SSS ўзи кўрсатган манзилда мавжудлиги юзасидан ўтказилган ўрганиш натижаси тўғрисида далолатнома тузилиб, жавобгар ижара шартномаси асосида олинган бинода ҳақиқатда ҳам жойлашганлиги қайд этилган. Суд, жавобгар талаб қилинган ҳужжатларни топширган ҳолда аризада кўрсатилган камчиликларни бартараф этганлигини инобатга олиб, аризани қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Суд “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 9-моддаси биринчи қисмининг 19-бандига кўра аризачи ва жавобгар ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйича давлат божи тўлашдан озод қилинганлигини ҳамда ариза судга электрон шаклда тақдим қилинганда почта харажат ундирилмаслигини инобатга олиб, давлат божи ва почта харажати ундирмасликни лозим топди. Юқоридаги баён этилган ҳолатларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 128, 176-179, 215-222-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: AAAнинг аризасини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори ўн кунлик муддат ўтгандан сўнг қонуний кучга киради. Мазкур ҳал қилув қарори устидан 10 (ўн) кунлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят қилиш (прокурор ишда иштирок этувчи шахснинг мурожаати бўлган тақдирда протест келтириши) мумкин. С.Солиев