Решение #590942 Экономические

4-1103-2301/984-сонли иқтисодий иш ҚУЙИЧИРЧИҚ ТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИНИНГ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ 2023 йил 05 июнь Қуйичирчиқ туманлараро иқтисодий судининг судяси М.М.Якубовнинг раислигида, судья ёрдамчиси С.С.Файзиевнинг котиблигида, аризачи Қуйичирчиқ туман солиқ инспекциясининг қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалигини соддалаштирилган тартибда тўловга қобилятсиз деб эътироф этиш тўғрисидаги аризасини тарафлардан аризачи Қуйичирчиқ туман солиқ инспекцияси ишончли вакили А.Курбонов (ишончнома асосида), қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги иш юритувчиси Х.Тангировалар иштирокида иш ҳужжатлари билан биргаликда Қуйичирчиқ туман солиқ инспекцияси маъмурий биносида очиқ, сайёр суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни, А Н И Қ Л А Д И: Қуйичирчиқ туман солиқ инспекцияси (кейинги ўринларда "Аризачи" деб юритилади) судга ариза билан мурожаат қилиб, "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги (кейинги ўринларда "Қарздор" деб юритила-ди)ни соддалаштирилган тартибда тўловга қобилятсиз деб топишни сўраган. Суд муҳокамасида иштирок этган аризачи Қуйичирчиқ туман солиқ инспекцияси ишончли вакили А.Курбонов аризадаги важларни қўллабқувватлаб, қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги 2005 йил 02 февралда 400-сон билан давлат рўйхатидан ўтиб, фаолият юритганлигини, 2023 йил 08 май ҳолатига бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалар олдида 19.318.644 сўм қарздорлиги мавжудлигини, хўжаликнинг иқтисодий аҳволи ночорлигини, қарздорликни ундириш чоралари самарасиз якунланганлигини, хўжалик фаолиятини тиклашни имкони йўқлигини билдириб, тўловга қобилятсиз деб топишни сўради. Шунингдек, судда сўралган қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги иш юритувчиси Х.Тангирова аризани тан олиб, ҳақиқатдан ҳам 2016 йилдан пахта етиштириш фаолияти билан шуғулланганлигини, 2018 йилда пахтага кўсак қурти тушганлиги оқибатида кўзланган ҳосилдорликни олаолмаганлигини, 2018 йил якунида ер майдонлари туман заҳирасига олиниб, туманда ташкил этилган класстер корхонаси берилганлигини, ҳозирда нафақада эканлигини, қарздорликни тўлашга имконияти ва аризага нисбатан эътирози йўқлигини билдирди. Суд, ишда тўпланган материалларни ўрганиб чиқиб, уларни таҳлил қилиб, ишда иштирок этувчи тарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, қуйидагиларга асосан аризани қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг 210-моддасида юридик шахсларнинг ва фуқароларнинг банкротлиги (тўловга қобилятсизлиги) тўғрисидаги ишлар ушбу Кодексда назарда тутилган қоидалар бўйича, қонун ҳужжатларида белгиланган хусусиятларни эътиборга олган ҳолда суд томонидан кўриб чиқилиши белгилаб қўйилган. Ишдаги ҳужжатларга кўра, "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги 2016 йил 14 январда 2161-сон билан давлат рўйхатидан ўтган бўлиб, солиқ органи томонидан солиқ тўловчи сифатида 303722515-сонли (СТИР) рақам берилган. "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалигининг Низом хужжатларига асосан хўжаликнинг устав фонди 2.500.000 сўмни ташкил этиб, ИФУТ коди 01161 бўлиб, асосий фаолият тури пахта етиштиришдан иборат бўлган. Қарздор хўжалик раҳбари сифатида Мустафакулова Гулизахро Сунатуллаевна ишлаб келган. Тадбиркорнинг юридик манзили сифатида Тошкент вилояти, Қуйичирчиқ тумани, Маънавият ҚФЙ, Чинобод маҳалласи кўрсатилган. Қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалигининг мол-мулки ҳисобидан солиқлар ва мажбурий тўловлар бўйича боқиманда қарзларини ундириш юзасидан бир нечта суд ижро ҳужжатлари мавжуд бўлиб, ушбу суд ҳужжатларининг ижроси юзасидан олиб борилган ижро ҳаракатлари самарасиз якунланган. Қуйичирчиқ туман солиқ инспекцияси томонидан берилган маълумотномага асосан "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалигининг молияивй аҳволи ўрганилганида, 2023 йил 08 май ҳолатига бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалар олдида 19.318.644 сўм кредиторлик қарздорлиги мавжудлиги аниқланган. Ўзбекистон Республикасининг "Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида"ги Қонунининг 5-моддасига кўра, тўловга қобилиятсизлик аломатлари қуйидагилардан иборат: вақтинча тўловга қобилиятсизлик — агар тегишли мажбуриятлар юзага келган санадан эътиборан уч ой ичида қарздор томонидан бажарилмаган бўлса, шаҳарни ташкил этувчи корхона ҳамда унга тенглаштирилган корхоналар томонидан эса олти ой ичида бажарилмаса, судга мурожаат этиш санасида қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажаришга қодир эмаслиги; доимий тўловга қобилиятсизлик — агар судга ариза бериш санасидаги ва ариза берилган йилнинг бошидаги ҳисобот даврида, агарда ариза йилнинг биринчи чорагида берилган бўлса, ўтган йилнинг бошидаги ҳисобот даврида қарздорнинг мажбуриятлари унинг активлари қийматидан ошиб кетган бўлса, ушбу моддада назарда тутилган қоидалар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишлар соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилаётганда, жисмоний шахслар, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда қўлланилмаслиги белгиланган. Қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қондиришга ва (ёки) мажбурий тўловлар бўйича ўз мажбуриятини бажаришга қодир эмаслиги, агар тегишли мажбуриятлар ва (ёки) тўловлар мажбурияти юзага келган кундан эътиборан уч ой давомида қарздор томонидан бажарилмаган бўлса, унинг тўловга қобилятсизлик (банкротлик) аломатлари деб эътироф этилади. Суд, "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги фаолият юритмаётганлиги, кредиторлик қарзлари юзага келган кундан бошлаб уч ойдан ортиқ вақт ўтган бўлишига қарамасдан бажарилмаётганлиги, тўлов қобилиятини йўқотганлигини инобатга олиб, "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалигини банкрот деб топиб, тугатишга доир иш юритишни бошлашни, Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг 118-моддасига мувофиқ, давлат божи ва почта харажатларини қарздор ҳисобидан ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг "Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида"ги Қонунининг 5, 6, 52, 53, 140, 142, 241, 242-моддалари ва Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг 118, 176-179, 210моддаларини қўллаб суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Аризачи Қуйичирчиқ туман солиқ инспекциясининг аризаси қаноатлантирилсин. Қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги соддаштирилган тартибда тўловга қобилятсиз деб топилиб, унга нисбатан тугатишга доир иш юритиш бошлансин. Қарздор "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалигига тегишли бўлган мол-мулки ҳисобидан қарздорни тугатиш бошқарувчиси орқали Республика бюджетига 990.000 сўм давлат божи, Қуйичирчиқ туман солиқ инспекцияси фойдасига 33.000 сўм почта харажати ундирилсин. "GULIZAXRO ISHONCH" фермер хўжалиги банкрот деб эълон қилинган пайтдан бошлаб қарздорнинг ўз мол-мулкини тасарруфдан чиқариши, ўзга шахсга бериши ва пул мажбуриятларини тўлаши тақиқлансин, банкдаги ҳисобварағи бўйича операциялар, дивидендлар ва мажбурий тўловларни тўлаш тўхтатиб қўйилсин. Қарздорнинг барча қарз мажбуриятларининг муддати ўтиб кетган деб ҳисоблансин, унга янги талабларни тақдим этишга йўл қўйилмасин. Ҳал қилув қарори дарҳол ижро этилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози томон бир ойлик муддат ичида шу суд орқали Тошкент вилоят судига апелляция шикояти (протести) билан мурожаат қилишга ҳақлидир. Судъя: М.М.Якубов