Решение #591571 Экономические

4-1103-2302/964-сонли иқтисодий иш ҚУЙИЧИРЧИҚ ТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИНИНГ АЖРИМИ (Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида) 2023 йил 02 июнь Қуйичирчиқ туманлараро иқтисодий судининг судьяси S.S.SSSSSSSнинг раислигида, судья ѐрдамчиси K.K.KKKKKKKнинг котиблигида, даъвогар XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" акционерлик жамияти манфаатида жавобгар "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXдан банк фойдасига муддатли кредит қарздорлиги 500.000.000 сўм, муддатли фоиз қарздорлиги 774.794,52 сўм, муддати ўтган асосий қарздорлиги 59.106.584,33 сўм ва муддати ўтган фоиз қарздорлиги 13.347.116 сўм ундириш ундирувни гаровдаги "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXга тегишли XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX №1 уйда ер 3000 кв.м умумий ер майдони 604.57 кв. метрдан иборат нотурар ер майдонидан фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга (томонлар ўртасида тузилган гаровга қўйилаѐтган кўчмас мулкнинг нархини келишув далолатномасига асосан 750.000.000) сўмга қабул қилинган нотурар бинога қаратиш тўғрисидаги даъво аризасини тарафлардан даъвогар "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" акционерлик жамияти ишончли вакили XXXXXXXXXXXXXX (ишончнома асосида) иштирокида, иш ҳужжатлари билан биргаликда суд биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни, А Н И Қ Л А Д И: Даъвогар XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" акционерлик жамияти манфаатида судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXдан банк фойдасига муддатли кредит қарздорлиги 500.000.000 сўм, муддатли фоиз қарздорлиги 774.794,52 сўм, муддати ўтган асосий қарздорлиги 59.106.584,33 сўм ва муддати ўтган фоиз қарздорлиги 13.347.116 сўм ундириш ундирувни гаровдаги "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXга тегишли XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX №1 уйда ер 3000 кв.м умумий ер майдони 604.57 кв. метрдан иборат нотурар ер майдонидан фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга (томонлар ўртасида тузилган гаровга қўйилаѐтган кўчмас мулкнинг нархини келишув далолатномасига асосан 750.000.000) сўмга қабул қилинган нотурар бинога қаратишни сўраган. Суд муҳокамасида иштирок этган даъвогар "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" акционерлик жамияти ишончли вакили XXXXXXXXXXXXXX даъво аризадаги важларни такрорлаб, судга қарздорлик юзасидан ѐзма маълумотнома тақдим этиб, тарафлар ўртасида 2022 йил 06 майда тузилган 88/2022-сонли кредит шартномасига асосан жавобгарга кредит маблағлари ажратилганлигини, тегишли тартибда кредит таъминот билан таъминланганлигини, жавобгар томонидан кредит ва унга ҳисобланган фоизлар ўз вақтида қопланмганлиги натижасида қарздорлик вужудга келганлигини билдириб, мазкур низо юзасидан медиатив келишувга эришишганлиги сабабли, даъвони кўрмасдан қолдиришни сўради. Жавобгар тегишли тартибда, суд ажрими орқали суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилинган бўлса-да, бугунги суд муҳокамасида иштирок этмади ҳамда даъво юзасидан ўз эътирозларини билдирмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буѐн матнда ИПК деб юритилади) 170-моддасига кўра, иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган (жавобгар, учинчи шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Суд, ишдаги ҳужжатлар ҳамда тақдим қилинган медиатив келишув билан танишиб чиқиб, қуйидагиларга асосан даъвони кўрмасдан қолдиришни лозим топади. "Медиация тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 17-моддасининг иккинчи қисмида медиация тартиб-таомилини амалга ошириш чоғида давлат органининг бевосита аралашуви тақиқланиши белгиланган. Иш хужжатларидан кўринишича, "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" акционерлик жамияти (бундан буён матнда "Банк" деб юритилади) ҳамда "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXX (бундан буён матнда "Қарз олувчи" деб юритилади) ўртасида 2022 йил 06 майда 88/2022-сонли кредит шартномаси расмийлаштирилган. Мазкур кредит шартномаси бўйича "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXнинг банк олдида 500.000.000 сўм муддатли кредит қарздорлиги, 774.794,52 сўм муддатли фоиз қарздорлиги, 59.106.584,33 сўм муддати ўтган асосий қарздорлиги ва 13.347.116 сўм муддати ўтган фоиз қарздорлиги вужудга келган. Даъвогар вакили томонидан судга тарафлар ўртасида 31.05.2023 йилда тузилган медиатив келишув тақдим этилган. Ўзбекистон Республикасининг "Медиация тўғрисида"ги Қонунининг 15-моддасида медиация низони суд тартибида кўриш жараѐнида, суд ҳужжатини қабул қилиш учун суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) киргунига қадар, шунингдек суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараѐнида қўлланилиши мумкинлиги белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буѐн матнда ИПК деб юритилади) 107-моддаси биринчи қисмининг 53-бандига кўра, тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, суд даъвони кўрмасдан қолдириши назарда тутилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал кодексининг 131-моддасига кўра, тарафлар низони келишув битимини ѐки медиатив келишувни тузиб ҳал этиши мумкин. Келишув битими ѐки медиатив келишув даъво тартибидаги ҳар қандай иш бўйича тузилиши мумкин. Медиатив келишув эса биринчи инстанция судида суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) суд ҳужжатини қабул қилиш учун чиққунига қадар тарафлар томонидан тузилиши мумкин. Ўзбекистон Республикасининг "Медиация тўғрисида"ги Қонунининг 29-моддасига кўра, медиация тартиб-таомилини амалга ошириш натижалари бўйича тарафлар келиб чиққан низо ѐхуд мажбуриятларни бажариш шартлари ва муддатлари хусусида ўзаро мақбул қарорга эришган тақдирда, тарафлар ўртасида ѐзма шаклда медиатив келишув тузилади. Медиатив келишув уни тузган тарафлар учун мажбурий кучга эга бўлиб, ушбу келишув унда назарда тутилган тартибда ҳамда муддатларда тарафлар томонидан ихтиѐрий равишда бажарилади. Медиатив келишув бажарилмаган тақдирда тарафлар ўз ҳуқуқлари ҳимоя қилинишини сўраб судга мурожаат этишга ҳақлилилиги, медиатив келишув бажарилмаслигининг оқибатлари тарафлар томонидан ушбу келишувнинг ўзида белгилаб қўйилиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддаси 53-бандига кўра, тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганда иш кўрмасдан қолдирилиши белгиланган. Ўзбекистон Республикасининг "Медиация тўғрисида"ги Қонунининг 17-моддасига кўра, низо медиатив келишув билан медиация тартибида ҳал қилинган тақдирда, тўланган давлат божи қайтарилиши лозим, бундан суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараѐнида медиатив келишув тузилган ҳоллар мустаснолиги белгиланган. "Давлат божи тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 18-моддаси 9-бандига кўра, агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божи қайтарилиши белгиланган. Қайд этилганларга кўра, тарафлар медиатив келишувга эришганликлари боис даъво кўрмасдан қолдирилади, даъво аризаси олдиндан давлат божи тўловисиз иш юритишга қабул қилинганлигини инобатга олиб, "Медиация тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 17-моддаси ва "Давлат божи тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 18-моддаси талабларига мувофиқ давлат божини ундирувсиз қолдиришни, почта харажати даъвогар томонидан тўланганлигини инобатга олишни лозим топади. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддасининг 53-банди, 108, 195, 196моддаларини қўллаб, суд XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" акционерлик жамияти манфаатида жавобгар "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXдан банк фойдасига муддатли кредит қарздорлиги 500.000.000 сўм, муддатли фоиз қарздорлиги 774.794,52 сўм, муддати ўтган асосий қарздорлиги 59.106.584,33 сўм ва муддати ўтган фоиз қарздорлиги 13.347.116 сўм ундириш ундирувни гаровдаги "XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX" XXXXXXX XXXXXXXга тегишли XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX XXXXXXX №1 уйда ер 3000 кв.м умумий ер майдони 604.57 кв. метрдан иборат нотурар ер майдонидан фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга (томонлар ўртасида тузилган гаровга қўйилаѐтган кўчмас мулкнинг нархини келишув далолатномасига асосан 750.000.000) сўмга қабул қилинган нотурар бинога қаратиш тўғрисидаги даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Почта харажати тўланганлиги инобатга олинсин. Давлат божи ундирувсиз қолдирилсин. Ажрим устидан бир ой муддат ичида апелляция тартибида шикоят қилиниши (прокурор протест келтириши) мумкин. Судья S.S.SSSSSSS