Решение #592842 Экономические

4-1604-2302/816-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Янгиқўрғон шаҳарчаси 2023 йил 29 май Янгиқўрғон туманлараро иқтисодий судининг судьяси Ш.Тўхтабоев, даъвогар ААнинг жавобгар ББнинг 5 651 135,64 сум солиқ қарздорлиги ундирувини қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни кўриб чиқиб, қуйидагиларни Даъво аризасида баён этилишича, ББ (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)нинг солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлардан жами солиқ қарзи 5 651 135,64 сўмни, шундан мажбурий ундирувга қаратилмаган солиқ қарзи 5 651 135,64 сўмни ташкил қилган. Юқорида кўрсатилган суммани АА (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) томонидан жавобгарга солиқ қарзини тўлаб бериш тўғрисида талабнома юборилган. Мазкур солиқ қарзи ихтиёрий равишда тўлаб берилмаганлиги учун ҳамда жавобгарнинг ҳисоб-рақамида тегишли пул маблағлари йўқлиги сабабли солиқ қарзи тўланмасдан қолган. Жавобгарга солиқ қарзини тўлаб бериш тўғрисидаги талабнома юборилган бўлсада, солиқ ва бошқа мажбурий тўловлардан қарзи тўланмаган ва қолдиқ солиқ қарзи 5 651 135,64 сўмни ташкил қилган. Шу боис, даъвогар даъво аризаси билан иқтисодий судга мурожаат этиб, жавобгардан солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича жами 5 651 135,64 сўм солиқ қарзи ундирувини солиқ тўловчининг мол-мулки ҳисобидан ундириб беришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 2032-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан — базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса — беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. ИПК 2034-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш ҳақида ажрим чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда тақдим этишга ҳақли. Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади, тўртинчи қисмига мувофиқ, Даъво аризасининг судга юборилиши ҳақида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр тақдим этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди, олтинчи қисмига мувофиқ, соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш ҳақида ажрим чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни тақдим этиш учун белгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади, саккизинчи қисмига мувофиқ, суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни чақиртирмасдан ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади, тўққизинчи қисмига мувофиқ, суд тарафлар томонидан тақдим этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) важларни текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Даъво аризасининг кўчирма нусхаси жавобгарга 2023 йил 8 майда электрон кобинети (почтаси)га юборилган. Бу даъвогарнинг даъво аризасига илова қилган маълумотномаси билан ўз тасдиғини топган. Жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр қонунда белгиланган ўн беш кунлик муддатда судга тақдим этилмади. Юқоридагиларга асосан суд ишни мавжуд ҳужжатлар асосида кўриб чиқишни лозим топади. Суд ишдаги тўпланган хужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра даъво талабларини қаноатлантиришни лозим топади. Ишдаги ҳужжатлардан кўринишича, жавобгарнинг бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалардан бўлган қарздорлигининг м а ж б у р и Бундан ташқари, даъвогар томонидан 2023 йил 29 майда 25-35240й сонли хат билан мурожаат этиб, жавобгарга жами 6 627 676,05 сўмлик талабномалар юборилган бўлсада, бироқ у томонидан 986 540,41 сўм у тўлов амалга оширганлигини билдириб, шу кунги ҳолатга 5 651 135,64 н қарздорлиги қолганлиги ҳақида маълумотнома бириктирган. сўм д Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодекси (бундан буён матнда СК и юритилади) 22-моддаси биринчи қисмининг иккинчи хатбошисида деб р солиқ тўловчилар белгиланган солиқлар ва йиғимларни ўз вақтида у ҳамда тўлиқ ҳажмда ҳисоблаб чиқариши ва тўлаши шартлиги в белгиланган. г СК 60-моддасига кўра, тан олинган солиқ қарз — солиқ қарзини а узиш тўғрисидаги талабнома берилган санадан бошлаб ўн календарь кун қ а ичида солиқ тўловчи томонидан эътироз билдирилмаган қарз ёки суд қарори билан тасдиқланган қарздир. СК 123-моддаси олтинчи қисмининг учинчи хатбошисига кўра, солиқ қарзи бўйича мажбуриятга эга шахснинг мол-мулки ҳисобидан солиқ қарздорлигини ундириш суд тартибида амалга оширилади. Солиқ тўловчи томонидан солиқ қарздорлиги тан олинса, солиқ органи раҳбарининг (раҳбар ўринбосарининг) қарорига биноан солиқ қарзи бўйича мажбуриятга эга шахснинг мулки ҳисобидан солиқ қарздорлиги ундирилиши мумкин. Бундай ҳолатда суд, даъвогарнинг даъво талабларини қаноатлантиришни ҳамда жавобгарнинг 5 651 135,64 сум солиқ қарздорлиги ундирувини қарздорнинг мол-мулки ҳисобидан ундиришни лозим деб топади. Шунингдек, “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 5-моддасининг 2-бандига кўра, ишларни иқтисодий судларда кўриб чиқилиши юзасидан давлат божи ундирилиши белгиланган. ИПК 118-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади; мазкур модданинг учинчи қисмига асосан, даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. Юқоридагиларга асосан, суд жавобгар ҳисобидан республика бюджетига 330 000 сўм давлат божи ундиришни, даъво аризаси электрон шакллантирилганлиги сабабли почта харажатини ундирмасликни лозим топади. Баён этилганларга кўра, СК 14, 22, 60, 123-моддасининг биринчи қисми ҳамда ИПКнинг 118, 128, 170, 176-180 ва 186-моддаларини қўллаб суд, ҚАРОР ҚИЛДИ: ААнинг даъво талаблари қаноатлантирилсин. АА фойдасига ББдан солиқ ва бошқа мажбурий тўловлардан жами 5 651 135,64 сўм солиқ қарзлари ундируви солиқ тўловчининг молмулкига қаратилсин. ББ ҳисобидан: - Республика бюджети даромади (Суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармаси)га 330 000 сўм давлат божи ундирилсин. Ушбу ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бошлаб, бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан сўнг ижро варақаси берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф белгиланган тартибда ва бир ойлик муддатда Наманган вилоят судига шу суд орқали апелляция шикояти бериши (протест келтириши) мумкин. Ш.Тўхтабоев