Решение #593146 Экономические

4-1103-2301/409-сонли иқтисодий иш ҚУЙИЧИРЧИҚ ТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИНИНГ АЖРИМИ (Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида) 2023 йил 26 май Қуйичирчиқ туманлараро иқтисодий судининг судьяси S.S.SSSSSSнинг раислигида, судья ѐрдамчиси K.K.KKKKKKнинг котиблигида, даъвогар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXXXX XXXXXXXXX XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX манфаатида жавобгар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ҳисобидан 8.167.477,28 муддатли фоиз, 159.758.794,07 сўм муддати ўтган фоиз, 86.632.945,99 сўм муддати ўтган асосий қарзи, 4.153.728,58 сўм муддати ўтган асосий қарзга оттирилган пеня, 586.668.178,43 сўм муддати келмаган асосий қарзни ундиришни, ундирувни XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX га тегишли бўлган XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX да жойлашган кадастр рақами XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX бўлган тарафлар ўртасида 2.500.000.000 сўм қийматда келишилган бино-иншоотга қаратиш тўғрисидаги даъво аризасини тарафлардан даъвогар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ишончли вакили XXXXX XXXXXX (ишончнома асосида), жавобгар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ишончли вакили XXXXX XXXXXX (ишончнома асосида)лар иштирокида, иш ҳужжатлари билан биргаликда суд биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни, А Н И Қ Л А Д И: Даъвогар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXXXX XXXXXXXXX XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX манфаатида судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ҳисобидан 8.167.477,28 муддатли фоиз, 159.758.794,07 сўм муддати ўтган фоиз, 86.632.945,99 сўм муддати ўтган асосий қарзи, 4.153.728,58 сўм муддати ўтган асосий қарзга оттирилган пеня, 586.668.178,43 сўм муддати келмаган асосий қарзни ундиришни, ундирувни XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX га тегишли бўлган XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX да жойлашган кадастр рақами XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX бўлган тарафлар ўртасида 2.500.000.000 сўм қийматда келишилган бино-иншоотга қаратишни сўраган. Суд муҳокамасида иштирок этган даъвогар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ишончли вакили XXXXX XXXXXX даъво аризадаги важларни такрорлаб, судга қарздорлик юзасидан ѐзма маълумотнома тақдим этиб, тарафлар ўртасида 2018 йил 07 сентябрда тузилган 531/2018-сонли кредит шартномасига асосан банк мижози бўлган XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX га тадбиркорликни ривожлантириш учун кредит маблағлари ажратилганлигини, тегишли тартибда кредит таъминот билан таъминланганлигини, жавобгар томонидан кредит ва унга ҳисобланган фоизлар ўз вақтида қопланмганлиги натижасида қарздорлик вужудга келганлигини билдириб, мазкур низо юзасидан медиатив келишувга эришишганлиги сабабли, даъвони кўрмасдан қолдиришни сўради. Шунингдек, судда сўралган жавобгар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ишончли вакили XXXXX XXXXXX ҳақиқатдан ҳам тарафлар ўртасида тузилган кредит шартномаси бўйича қарздорлик вужудга келганлигини, қисман тўловлар амалга оширилганлигини, ушбу низо юзасидан ўзаро медиация келишувига эришганлигини билдириб, медиатив келишув битими нусҳасини тақдим этиб, даъвони кўрмасдан қолдиришни сўради. Суд, ишдаги ҳужжатлар ҳамда тақдим қилинган медиатив келишув билан танишиб чиқиб, қуйидагиларга асосан даъвони кўрмасдан қолдиришни лозим топади. "Медиация тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 17-моддасининг иккинчи қисмида медиация тартиб-таомилини амалга ошириш чоғида давлат органининг бевосита аралашуви тақиқланиши белгиланган. Иш хужжатларидан кўринишича, XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX (бундан буён матнда "Банк" деб юритилади) ҳамда XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX (бундан буён матнда "Қарз олувчи" деб юритилади) ўртасида 2018 йил 07 сентябрда 531/2018-сонли кредит шартномаси расмийлаштирилган. Мазкур шартноманинг 2-бўлими 2.1-2.9-бандларига мувофиқ, 2.000.000.000 сўм кредит суммасини 2018 йил 07 сентябрдан 2023 йил 06 сентябргача бўлган муддатга, кредит бўйича асосий қарзни қайтариш ушбу шартноманинг 1-иловасига асосан амалга оширилиши, кредит бўйича йиллик фоиз ставкаси 16 фоизни, шундан 5 фоизи "Тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш қўллаб-қувватлаш давлат жамғармаси" ҳисобидан қопланиши, фоизлар кунлик ҳисобланиб,ҳисобот ойининг охирги санасига қадар ундирилиши, кредит интенсив усулда балиқ етиштириш учун махсус техника (рачок) сотиб олиш, ѐпиқ (УЗВ) усулда балиқ етиштириш учун балиқхона, музлатгич ва омборхона қурилишига қурилиш моллари ва сув айланма тизими технологияси, музлатгич агрегатлари сотиб олиш, омухта ем ишлаб чиқариш мини технологияси, омухта ем учун хомашѐ ва витаминлар сотиб олиш ва африка лаққаси, фарель, карб ва осѐтр балиқ чавоқлари солиб олиш мақсадида ажратилиши, кредитни узайтириш муддати ушбу шартноманниг 2.8-бандига асосан кредит берилганидан сўнг 2023 йил сентябргача муддат ҳисобланиши, кредит ушбу шартноманинг 7.1-бандида назарда тутилган кредит таъминоти тегишли равишда расмийлаштирилганидан сўнг берилиши, кредитни ташкиллаштириш бир марталик комиссияси ундирилмаслиги юзасидан ўзаро келишган. Кредит мажбуриятларининг бажарилиш юзасидан кредит таъминоти сифатида XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX (бундан буён матнда"Банк" деб юритилади) ҳамда XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX (бундан буён матнда-"Қарз олувчи-Ипотека қўювчи" деб юритилади) ўртасида 2018 йил 10 сентябрда XXXXX XXXXXX 16А-уйда жойлашган Оққўрғон туман давлат нотариал идораси нотариуси XXXXX XXXXXX томонидан гаров-ипотека шартномаси расмийлаштирилган. Мазкур ипотека шартномасига асосан XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX га тегишли XXXXX XXXXXX Охунбобоев кўчаси ҳудудидаги 0,2602 га ер майдонида жойлашган унвермаг бино-иншоотини ер майдонидан фойдаланиш ҳуқуқи билан гаровга 38 та хона, умумий майдони 1128,45 кв.метр фойдали майдони 1712,63 кв.метрдан иборат кадастр рақами XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX бўлган бино-иншоотлар гаров таъминоти сифатида тақдим этилиб, тарафларнинг ўзаро келишувига асосан банк томонидан гаровга 2.500.000.000 сўм қийматда қабул қилинган. Шунингдек, XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX (бундан буён матнда "Банк" деб юритилади) ҳамда XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX (бундан буён матнда "Қарз олувчи" деб юритилади) ўртасида 2018 йил 07 сентябрда тузилган 531/2018-сонли кредит шартномасига ўзгартириш киритиш тўғрисида қўшимча келишув шартномалари тузилган. XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX нинг 2023 йил 20 февраль ҳолатига банк олдида 86.632.945,99 сўм муддати ўтган асосий қарз, 159.758.794,07 сўм муддати ўтган фоиз, 4.153.728,58 сўм муддати ўтган асосий қарзга ортирилган пеня, 8.167.477,28 сўм муддатли фоиз, 586.668.178,43 сўм муддати келмаган асосий кредит қарздорлиги вужудга келган. Даъвогар вакили томонидан судга тарафлар ўртасида 17.05.2023 йилда тузилган медиатив келишув тақдим этилган. Ўзбекистон Республикасининг "Медиация тўғрисида"ги Қонунининг 15-моддасида медиация низони суд тартибида кўриш жараѐнида, суд ҳужжатини қабул қилиш учун суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) киргунига қадар, шунингдек суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараѐнида қўлланилиши мумкинлиги белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буѐн матнда ИПК деб юритилади) 107-моддаси биринчи қисмининг 53-бандига кўра, тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, суд даъвони кўрмасдан қолдириши назарда тутилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал кодексининг 131-моддасига кўра, тарафлар низони келишув битимини ѐки медиатив келишувни тузиб ҳал этиши мумкин. Келишув битими ѐки медиатив келишув даъво тартибидаги ҳар қандай иш бўйича тузилиши мумкин. Медиатив келишув эса биринчи инстанция судида суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) суд ҳужжатини қабул қилиш учун чиққунига қадар тарафлар томонидан тузилиши мумкин. Ўзбекистон Республикасининг "Медиация тўғрисида"ги Қонунининг 29-моддасига кўра, медиация тартиб-таомилини амалга ошириш натижалари бўйича тарафлар келиб чиққан низо ѐхуд мажбуриятларни бажариш шартлари ва муддатлари хусусида ўзаро мақбул қарорга эришган тақдирда, тарафлар ўртасида ѐзма шаклда медиатив келишув тузилади. Медиатив келишув уни тузган тарафлар учун мажбурий кучга эга бўлиб, ушбу келишув унда назарда тутилган тартибда ҳамда муддатларда тарафлар томонидан ихтиѐрий равишда бажарилади. Медиатив келишув бажарилмаган тақдирда тарафлар ўз ҳуқуқлари ҳимоя қилинишини сўраб судга мурожаат этишга ҳақлилилиги, медиатив келишув бажарилмаслигининг оқибатлари тарафлар томонидан ушбу келишувнинг ўзида белгилаб қўйилиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддаси 53-бандига кўра, тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганда иш кўрмасдан қолдирилиши белгиланган. Ўзбекистон Республикасининг "Медиация тўғрисида"ги Қонунининг 17-моддасига кўра, низо медиатив келишув билан медиация тартибида ҳал қилинган тақдирда, тўланган давлат божи қайтарилиши лозим, бундан суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараѐнида медиатив келишув тузилган ҳоллар мустаснолиги белгиланган. "Давлат божи тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 18-моддаси 9-бандига кўра, агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божи қайтарилиши белгиланган. Қайд этилганларга кўра, тарафлар медиатив келишувга эришганликлари боис даъво кўрмасдан қолдирилади, даъво аризаси олдиндан давлат божи тўловисиз иш юритишга қабул қилинганлигини инобатга олиб, "Медиация тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 17-моддаси ва "Давлат божи тўғрисида"ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 18-моддаси талабларига мувофиқ давлат божини ундирувсиз қолдиришни, почта харажати даъвогар томонидан тўланганлигини инобатга олишни лозим топади. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддасининг 53-банди, 108, 195, 196моддаларини қўллаб, суд А Ж Р И М Қ И Л Д И: XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXXXX XXXXXXXXX XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX манфаатида жавобгар XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX ҳисобидан 8.167.477,28 муддатли фоиз, 159.758.794,07 сўм муддати ўтган фоиз, 86.632.945,99 сўм муддати ўтган асосий қарзи, 4.153.728,58 сўм муддати ўтган асосий қарзга оттирилган пеня, 586.668.178,43 сўм муддати келмаган асосий қарзни ундиришни, ундирувни XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX га тегишли бўлган XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX да жойлашган кадастр рақами XXXXX XXXXXX XXXXXX XXXXX бўлган тарафлар ўртасида 2.500.000.000 сўм қийматда келишилган бино-иншоотга қаратиш тўғрисидаги даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Почта харажати тўланганлиги инобатга олинсин. Ажрим қонуний кучга киргач ижро варақаси берилсин. Ажрим устидан бир ой муддат ичида апелляция тартибида шикоят қилиниши (прокурор протест келтириши) мумкин. S.S.SSSSSS