Решение #600465 Экономические

CHIRCHIQ TUMANLARARO IQTISODIY SUDI CHIRCHIK INTER-DISTRICT ECONOMIC COURT 111700, Chirchiq shahri, Istiqbol ko’chasi, 8 111700, Chirchik , Istikbol street, 8 Тel: 0.370-716-39-66, e.mail: i.chirchiq@sud.uz ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ 2023 йил 27 апрель 4-1102-2302/1785-сонли иш Чирчиқ туманлараро иқтисодий суди, судьяси А.К.Пайғамов раислигида, судья ѐрдамчиси Ю.Холматов котиблигида, даъвогар – Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармасининг “++++++++” АЖ манфаатида жавобгар – “-------” МЧЖ ҳисобидан 236.175.000 сўм асосий қарз ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан иқтисодий ишни даъвогар вакили – ********** (2023 йил 23 февралдаги 01-24/567-сонли ишончнома асосида) иштирокида суд биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаси “++++++++” АЖ манфаатида (бундан буѐн матнда – даъвогар деб юритилади) Чирчиқ туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “------” МЧЖ (бундан буѐн матнда – жавобгар деб юритилади) ҳисобидан 236.175.000 сўм асосий қарз ундиришни сўраган. Даъво аризасида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси вакили иштирокисиз ишни кўриб чиқиш тўғрисидаги ариза баѐн этилган. Суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилинган, шу жумладан жавобгарнинг “гибрид почта” хизмати орқали хабардор қилинган жавобгар бугунги суд мажлисида иштирок этмади. Суд жавобгарнинг электрон почтасига бугунги суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисидаги суднинг ажрими юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат иш ҳужжатларида мавжудлигини инобатга олиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан кейин матнда – ИПК)нинг 128 ва 170-моддаларига асосан ишни жавобгар иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд мажлисида иштипрок этган даъвогар вакили судга таққослаш далолатномани тақдим қилиб 2023 йил 25 апрель ҳолатига жавобгар томонидан қарздорлик қисман бартараф қилинганлигини маълум қилиб, жавобгардан қолган 214.675.000 сўм қарздорликни унидириб беришни сўради. Суд ишда иштирок этган даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги мавжуд ҳужжатлар ҳамда тақдим этилган қўшимча далилларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, ишни кўриш билан боғлиқ суд харажатларини қаноатлантирилган даъво талабларига мутаносиб равишда тарафларнинг зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси (бундан кейин матнда – ФК)нинг 234-моддасида мажбуриятлар шартномадан, зиѐн етказиш натижасида ҳамда ФКда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши, 236-моддасида эса мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ѐки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши кераклиги белгиланган. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан кўринишича, тарафлар ўртасида 2022 йил 31 октябрда “Иссиқ сув кўринишдаги иссиқлик энергиясидан фойдаланиш тўғрисида”ги 77/42-сонли шартнома тузилган бўлиб, шартноманинг 1.1-бандига кўра, иссиқлик таъминоти корхонаси иссиқ сув кўринишдаги иссиқлик энергиясини етказиб бериш, истъемолчи эса иссиқлик энергиясидан фойдаланиш ва фойдаланган иссиқлик энергияси учун ўз вақтида ҳақ тўлаш мажбуриятини олган. Мазкур шартноманинг 1.2-бандига кўра, шартноманинг умумий қиймати 2.668.325.000 сўмни ташкил қилган. Шартноманинг 3.2-бандига кўра, истеъмолчи иссиқлик таъминоти корхонасига кейинги ой учун зарурий иссиқлик энергияси учун 70 фоиз олдиндан тўловни амалга ошириши, қолган 30 фоиз тўловни кейинги ойнинг 15 санасига қадар амалга ошириши белгиланган. Шартномага асосан, даъвогар томонидан иссиқ сув ҳолидаги иссиқлик энергияси белгиланган тартибда етказиб берган. Бироқ, жавобгар томонидан ўз вақтида тўловлар амалга оширилмаганлиги натижасида жавобгарнинг даъвогар олдида жами 236.175.000 сўмлик қарздорлиги вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб даъвогар томонидан жавобгарга юборилган 2023 йил 26 январдаги 01-42/261-сонли талабнома оқибатсиз қолдирилган сабабли даъвогар мазкур даъво аризаси билан судга мурожаат қилган. ИПКнинг 66-моддасига асосан иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар ҳақидаги маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ѐки мавжуд эмаслигини аниқлайди. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан шунингдек, даъвогар вакилининг судга тақдим қилган таққослаш далолатномасидан аниқланишича, даъвогар вакили судга даъво аризаси билан мурожаат қилгунга қадар жавобгар томонидан асосий қарз қисман яъни, 21.500.000 сўм тўлов амалга оширганлиги маълум бўлди. Шу сабабли, суд даъвонинг 236.175.000 сўм асосий қарз ундириш талабини 214.675.000 сўмга қаноатлантиришга, қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. ИПКнинг 118-моддасига асосан суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Мазкур ҳолатда даъвонинг 21.500.000 сўм қисми асоссиз бўлганлиги сабабли мазкур талаб бўйича давлат божи суммаси даъвогар зиммасида қолдирилиши лозим. Юқоридагиларни инобатга олиб, тақдим этилган ҳужжатларни ўрганиб, суд даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, ишни кўриш билан боғлиқ суд харажатларини даъво талабларининг асосли қисми бўйича жавобгар зиммасига, даъво талабларининг асоссиз қисми бўйича эса даъвогарнинг зиммасига юклашни лозим топиб, Ўзбекистон Республикаси ФКнинг 234, 236моддалари, ИПКнинг 66, 118, 176-179, 186-моддаларини қўллаб, Қ А Р О Р Қ И ЛД И : “-------” МЧЖ ҳисобидан “++++++++” АЖ фойдасига 214.675.000 сўм асосий қарз ва 30.000 сўм почта харажатлари ундирилсин. Даъво талабларининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. “-------” МЧЖ ҳисобидан республика бюджетига 4.293.500 сўм давлат божи ундирилсин. “++++++++” АЖ ҳисобидан республика бюджетига 430.000 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро варақалари берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят (протест) қилиниши мумкин. Судья А.К.Пайғамов