Решение #627787 Экономические

FARG’ONA TUMANLARARO IQTISODIY SUDI FERGHANA INTER-DISTRICT ECONOMIC COURT 150105,Farg’ona shahri, Al-Farg’oniy ko’chasi,47 150105, Ferghana, Al-Fargoniy street, 47 Tel: (+99873) 244 65 30, 244 65 40 е-mail: i.fargona.t@sud.uz ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ 2023 йил 23 март 4-1501-2302/2643-сонли иш Фарғона туманлараро иқтисодий судининг судьяси Д.С. Акрамова Қувасой шаҳар прокурорининг даъвогар “Ф” акциядорлик жамияти манфаатини кўзлаб судга киритган жавобгар “Ф” масъулияти чекланган жамиятидан 5990512 сўм асосий қарз ва 30 000 сўм почта харажатини ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни суд биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Қувасой шаҳар прокурори даъвогар “Ф” акциядорлик жамияти манфаатини кўзлаб судга даъво аризаси билан мурожаат этиб, “Ф” масъулияти чекланган жамиятидан 5990512 сўм асосий қарз ва 30 000 сўм почта харажатини ундиришни сўраган. Даъво аризаси киритилган санада даъво суммаси республика ўрнатилган базавий ҳисоблаш миқдори – 300 000 сўмнинг йигирма баравари, яъни 6 000 000 сўмдан ошмаганлиги учун иш соддалаштирилган иш юритиш тартибда юритилган. Даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш, иқтисодий ишни қўзғатиш ва ишни кўриш ҳақидаги суд ажрими жавобгарга топширилгани учун жавобгар иш бўйича ўз эътирозларини судга тақдим этиши ҳуқуқи ҳақида тегишли тартибда огоҳлантирилган деб ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 203-4-моддасининг саккизинчи қисмига асосан суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни чақиртирмасдан ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқилади. Шунинг учун иш суд мажлиси ўтказилмасдан кўриб чиқилган. Иш ҳужжатларига қараганда, даъвогар электр таъминоти корхонаси ва жавобгар ўртасида 2022 йил 1 апрель куни 370582-сонли электр энергия етказиб бериш шартномаситузилган. Шартномага асосан даъвогар-корхона истеъмолчига электр энергияни уланган тармоқ орқали етказиб бериш ва истеъмолчи истеъмол қилинган энергия учун ўз вақтида ҳақ тўлаш мажбуриятини олган. Шартноманинг 2.4-бандида истеъмолчи томонидан олинган электр энергиянинг ҳақ тўланадиган ҳақиқий миқдори шартноманинг 2-иловасида назарда тутилган ҳисобга олиш приборларининг кўрсаткичлари асосида аниқланиши; 3.6-бандида истеъмолчига электр энергия етказиб бериш, у томонидан келгуси ҳисоб-китоб даври бошлангунга қадар шартномавий миқдор қийматининг 100 фоизини олдиндан тўлангандан сўнг амалга оширилиши назарда тутилган. Тарафлар ўртасидаги низо электр энергия таъминоти шартномаси бўйича истеъмолчи томонидан тўлов ўз вақтида амалга оширилмагани, банкка инкассо топшириқномаси қўйиш орқали қарзни ундириш имконияти бўлмагани ҳамда даъвогарнинг талабномаси жавобгар томонидан бажарилмагани туфайли келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 236-моддасига кўра, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. ФК 468-моддасида “Энергия таъминоти шартномасига мувофиқ,энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш мажбуриятини олади, абонент эса қабул қилинган энергия ҳақини тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш мажбуриятини олади”, деб белгиланган. ФК 474-моддасига биноан агар қонун ҳужжатларида ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия ҳақи абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади. Ўзбекистон Республикаси “Электр энергия тўғрисида”ги Қонуннинг 27моддасига асосан истеъмолчи фойдаланилган электр энергияси учун ҳақни электр таъминоти шартномасида белгиланган муддатларда ўз вақтида тўлашга мажбур. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 январдаги 22-сонли қарори билан тасдиқланган 1-Илова - “Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари”нинг 60-бандини иккинчи хатбошисига асосан “Барча электр энергияси истеъмолчилари (маиший истеъмолчилардан ташқари) ҳудудий электр тармоқлари корхоналари билан биргаликда ҳисоб-китоб даври тамом бўлгандан кейин ҳар ой беш кун мобайнида фойдаланилган электр энергияси учун ўзаро ҳисоб-китобларнинг таққослаш далолатномасини тузишлари шарт”, деб белгиланган. Жавобгарнинг 2023 йил 1 февраль куни ҳолатига бўлган 5990512 сўм асосий қарзи ундириш талаби иш ҳужжатлардаги шартнома шартлари, инкассо топшириқномаси реестри, солиштирма далолатнома ва бошқа ҳужжатлар билан тўла исботланган. Жавобгар судга даъво талаби бўйича ўз эътирозларини тақдим этмади. Даъво талаби асосли ва қонуний бўлгани учун қаноатлантиришни лозим деб топади. ИПК 118-моддасида назарда тутилган қоидаларга асосан жавобгардан республика бюджетига 300000 сўм давлат божи ва даъвогар фойдасига 30 000 сўм почта харажатини ундириш лозим бўлади. Юқоридагиларга асосан, суд ИПК 118, 176-180, 186-188, 203-5моддаларини қўллаб, ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъво қаноатлантирилсин. Даъвогар “Ф” акциядорлик жамияти фойдасига жавобгар “Ф” масъулияти чекланган жамиятидан 5990512 сўм асосий қарз ва 30 000 сўм почта харажати ундирилсин. Жавобгардан республика бюджетига 300000 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори устидан Фарғона туманлараро иқтисодий суд орқали Фарғона вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича апелляция судлов ҳайъатига ўн кунлик муддат ичида апелляция шикояти (прокурор протест) келтиришга ҳақли. Д.С. Акрамова