Решение #648997 Экономические

TERMIZ TUMANLARARO IQTISODIY SUDI TERMIZ INTER-DISTRICT ECONOMIC COURT 190111, Termiz shahri, Istiqlol ko’chasi, 67 190111, Termiz, Istiqlol street, 67 Тел: (+99876) 227-29-72, Fax (+99876) 227-29-25 e-mail: i.termiz@sud.uz Ў ЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Термиз шаҳри 4-1901-2302/216-сонли иш Термиз туманлараро иқтисодий суди судьяси С.Қултўраев раислигида, З.Казиеванинг котиблигида, жавобгар вакили – Ж.Кучимов (ишончнома асосида) иштирокида, аризачи Й ирик солиқ тўловчилар бўй ича ҳудудлараро давлат солиқ инспекциясининг жавобгар “TERMIZ-TA’MINOT SANOAT QURILISH TA’MINOTI” хусусий корхонасига нисбатан киритган аризаси бўй ича иқтисодий ишни кўриб чиқиб, қуй идагиларни а н и қ л а д и: Аризачи – Й ирик солиқ тўловчилар бўй ича ҳудудлараро давлат солиқ инспекцияси (кей инги ўринларда – аризачи) судга ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар – “TERMIZ-TA’MINOT SANOAT QURILISH TA’MINOTI” хусусий корхонасига (кей инги ўринларда - жавобгар) нисбатан 28 348 356 сўм миқдорида молиявий жарима қўллашни сўраган. Аризачи суд мажлисида ўз вакилининг иштирокини таъминламади. Суд, Ў збекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (кей инги ўринларда – ИПК) 220-моддасига асосан ишни унинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топди. Суд мажлисида иштирок этган жавобгар вакили иш бўй ича қонуний тўхтамга келишни сўради. Суд, жавобгар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишда тўпланган ҳужжатларни атрофлича ўрганиб чиқиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуй идагиларга кўра, арз қилинган талабни қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Иш ҳужжатларидан кўринишича, Ў збекистон Республикаси Марказий банкининг хатига кўра жавобгар билан Хитой давлатининг “Shanghay Etar Meсhaniсal And Eleсtriсal Тeсhology Со” субъекти ўртасида имзоланган ИДН:206962384201797918200200002-сонли импорт контракти бўй ича 28.10.2021 й илдан 7230 АҚШ доллари миқдорида муддати ўтган дебитор қарздорлигига й ўл қўй илганлиги аниқланган. Таҳлил натижаси юзасидан аризачи томонидан жавобгарга молиявий жаримани ихтиёрий тўлаб бериш учун талабнома юборилган бўлсада, тўлов ихтиёрий тўланмаган. Шу сабабли аризачи судга мурожаат қилган. 22.10.2019 й илдаги “Валютани тартибга солиш тўғрисида”ги Ў збекистон Республикаси Қонунининг 111-моддасига кўра, норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан бир юз саксон кун ўтганидан кей ин кўпи билан қирқ беш кунда (кичик тадбиркорлик субъектлари учун тўқсон кунда) ташқи савдо операциялари бўй ича активларни репатриация қилишни таъминламаган резидентлар республика бюджети даромадига: активларни репатриация қилиш норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан уч юз олтмиш кунгача кечикканда — репатриация қилинмаган активлар суммасининг 5 фоизига тенг миқдорда; активларни репатриация қилиш норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан уч юз олтмиш кундан беш юз қирқ беш кунгача кечикканда — репатриация қилинмаган активлар суммасининг 10 фоизига тенг миқдорда қўшимча равишда; активларни репатриация қилиш норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан беш юз қирқ беш кун ва ундан ортиқ муддатга кечикканда — репатриация қилинмаган активлар суммасининг 35 фоизига тенг миқдорда қўшимча равишда жарима тўлай ди. Ў збекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 й ил 14 май даги “Ў збекистон Республикасида ташқи савдо операциялари мониторингини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 283сонли Қарори билан тасдиқланган “Ташқи савдо операциялари амалга оширилиши мониторингини олиб бориш ва назорат қилиш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг 27-бандига кўра, ташқи савдо контрактлари бўй ича активлар репатриация қилинишини (чет элдан хорижий валютадаги маблағлар келиб тушишини ёки ушбу Низомда кўрсатилган божхона режимларида товарлар республикага олиб кирилиши ва расмий лаштирилишини, ишлар бажарилиши ва хизматлар кўрсатилишини ёки пул маблағларининг қай тарилишини) мазкур Низомнинг 23, 24 ва 241-бандларида белгиланган муддатлар тугагандан кей ин 30 банк иш куни (кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектлари учун — 60 банк иш куни) мобай нида таъминламаган хўжалик юритувчи субъектлар. 180 кунгача кечикканда — тушмаган валюта маблағлари ёки «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмий лаштирилмаган товарлар, шунингдек, бажарилмаган ишлар ёки кўрсатилмаган хизматлар суммасининг 10 фоизига тенг миқдорда; 180 кундан 365 кунгача кечикканда — тушмаган валюта маблағлари ёки «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмий лаштирилмаган товарлар, шунингдек бажарилмаган ишлар ёки кўрсатилмаган хизматлар суммасининг 20 фоизига тенг миқдорда қўшимча; 365 кундан ортиқ кечикканда — тушмаган валюта маблағлари ёки «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмий лаштирилмаган товарлар, шунингдек бажарилмаган ишлар ёки кўрсатилмаган хизматлар суммасининг 70 фоизига тенг миқдорда республика бюджети даромадига қўшимча жарима тўлай дилар. Ў збекистон Республикаси Президентининг 2021 й ил 21 апрелдаги “Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш, ишбилармонлик муҳитини янада яхшилаш бўй ича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-5087-сонли Қарорининг 10-бандида 2021 й ил 1 май дан бошлаб чет элдан хорижий валютадаги тушум тушиши кечиктирилишига й ўл қўй ган экспорт қилувчилар ва «эркин муомалага чиқариш» божхона режимида товарларни республикага олиб кириш ва расмий лаштиришни, ишларни бажариш ёки хизматлар кўрсатишни ўз вақтида таъминламаган импорт қилувчилар учун қонунчиликда белгиланган жарима миқдорлари икки бараварга камай тириш, 2021 й ил 1 май ҳолатига шаклланган ташқи савдо операциялари бўй ича муддати ўтган дебитор қарздорлик учун хўжалик юритувчи субъектларга жарималар қўллаш тўхтатилсин ва дебитор қарздорлик вужудга келиш муддатлари 2021 й ил 1 май дан бошлаб янгидан ҳисоблаш белгиланган. Бундан ташқари, Ў збекистон Республикаси Вазирлар Маҳқамасининг 2022 й ил 22 августдаги “Давлат солиқ хизмати органлари тоомнидан солиқ тўловчиларнинг солиқ мажбуриятларини аниқлашда давлат органлари ва ташкилотларининг маълумотлар базасидан фой даланишни тартибга солиш тўғрисида”ги 471-сонли қарорига 3-илова “Ў збекистон Республикаси Ҳуқуматининг ай рим қарорларига киритилган ўзгартириш ва қўшимчалар”нинг 7-бандида “27.Ташқи савдо контрактлари бўй ича активлар репатриация қилинишини (чет элдан хорижий валютадаги маблағлар келиб тушишини ёки ушбу Низомда кўрсатилган божхона режимларида товарлар республикага олиб кирилиши ва расмий лаштирилишини, ишлар бажарилиши ва хизматлар кўрсатилишини ёки пул маблағларининг қай тарилишини) мазкур Низомнинг 23, 24 ва 241-бандларида белгиланган муддатлар тугагандан кей ин кўпи билан 45 кун (кичик тадбиркорлик субъектлари учун — 90 кун) мобай нида таъминламаган хўжалик юритувчи субъектлар: активларни репатриация қилиш норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан 360 кунгача кечикканда — репатриация қилинмаган активлар суммасининг 5 фоизига тенг миқдорда; активларни репатриация қилиш норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан 360 кундан 545 кунгача кечикканда — репатриация қилинмаган активлар суммасининг 10 фоизига тенг миқдорда қўшимча равишда; активларни репатриация қилиш норезидентга тўлов ёки экспорт амалга оширилган санадан эътиборан 545 кундан ортиқ кечикканда — репатриация қилинмаган активлар суммасининг 35 фоизига тенг миқдорда республика бюджети даромадига қўшимча жарима тўлай дилар. Иш кўриб чиқилиши жараёнида аниқланишича, Ў збекистон Республикаси Президентининг “Ҳаво ҳарорати кескин совиб кетишининг иқтисодиётга салбий таъсирини камай тириш учун тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида” 2023 й ил 3 февралдаги ПҚ-43-сонли Қарорининг 3бандида, ташқи савдо операциялари бўй ича муддати ўтган дебитор қарздорлик учун хўжалик юритувчи субъектларга жарималар қўлланилиши, шунингдек, мазкур қарор кучга киргунига қадар қўлланилган жарималар ундирилиши 2023й ил 1-апрелга қадар тўхтатилиши лозимлиги белгиланган. Мазкур ҳолатда, жавобгар Хитой давлатининг “Shanghay Etar Meсhaniсal And Eleсtriсal Тeсhology Со” субъекти ўртасида имзоланган ИДН:206962384201797918200200002-сонли импорт контракти бўй ича 28.10.2021 й илдан 7230 АҚШ доллари миқдорида муддати ўтган дебитор қарздорлигига й ўл қўй ганлиги ўз тасдиғини топган бўлса-да, бироқ Ў збекистон Республикаси Президентининг “Ҳаво ҳарорати кескин совиб кетишининг иқтисодиётга салбий таъсирини камай тириш учун тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида” 2023 й ил 3 февралдаги ПҚ-43сонли Қарорининг 3-бандида, ташқи савдо операциялари бўй ича муддати ўтган дебитор қарздорлик учун хўжалик юритувчи субъектларга жарималар қўлланилиши, шунингдек, мазкур қарор кучга киргунига қадар қўлланилган жарималар ундирилиши 2023-й ил 1-апрелга қадар тўхтатилиши белгиланганлиги сабабли, аризачининг ариза талабини қаноатлантириш рад этилиши лозим. Аризачи молиявий жарима қўллаш талаби билан жарималар қўлланилиши тўхтатилган муддат тугагандан сўнг белгиланган тартибда судга мурожаат қилиши мумкин. Ў збекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги қонуни 9-моддаси биринчи қисмининг 19-бандида аризачи ва жавобгар - ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўй ича иқтисодий судларда давлат божини тўлашдан озод қилинганлиги сабабли суд, тарафлардан давлат божи тўловини ундирмасликни лозим топади. Суд, ИПКнинг 118-моддасига асосан почта харажатларини аризачи зиммасига юклашни лозим топади. Юқоридагиларга асосан, Ў збекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 176-179, 186-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Аризачи Й ирик солиқ тўловчилар бўй ича ҳудудлараро давлат солиқ инспекциясининг аризасини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қароридан норози тарафлар қарор қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида ушбу суд орқали апелляция тартибида шикоят (протест) беришлари мумкин. Раислик қилувчи, судья С.Қултўраев