Решение #662216 Экономические

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QUYICHIRCHIQ TUMANLARARO IQTISODIY SUDI РЕСПУБЛИКА УЗБЕКИСТАН КУЙИЧИРЧИКСКИЙ МЕЖРАЙОННЫЙ ЭКОНОМИЧЕСКИЙ СУД Toshkent viloyati, Quyichirchiq tumani, Do’stobod shaxri, "Do`stlik-1" M.F.Y, Markaziy ko`chasi Тошкентская область, Куйичирчикский район, город Дустобад, пос. "Дустлик-1" ул. Центральная Тошкент вилояти, Қуйичирчиқ тумани, "Дўстлик-1 МФЙ" Мустақиллик кўчаси Эл.почта: i.quyichirchiq@sud.uz Тел: 0 370 202 56 08. ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ 2023 йил 03 февраль 4-1103-2301/216-сонли иш Қуйичирчиқ туманлараро иқтисодий судининг судяси М.М.Якубовнинг раислигида, судья ёрдамчиси Ш.А.Усмановнинг котиблигида, аризачи Оққўрғон туман давлат солиқ инспекциясининг қарздор "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигини соддалаштирилган тартибда тўловга қобилятсиз деб эътироф этиш тўғрисидаги аризасини тарафлардан аризачи Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси ишончли вакили Ш.Юсупов (ишончнома асосида) иштирокида иш ҳужжатлари билан биргаликда Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси маъмурий биносида очиқ, сайёр суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни, А Н И Қ Л А Д И: Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси (кейинги ўринларда "Аризачи" деб юритилади) судга ариза билан мурожаат қилиб, "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалиги (кейинги ўринларда "Қарздор" деб юритила-ди)ни соддалаштирилган тартибда тўловга қобилятсиз деб топишни сўраган. Суд муҳокамасида иштирок этган аризачи Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси ишончли вакили Ш.Юсупов аризадаги важларни қўллабқувватлаб, қарздор "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигининг 2023 йил 17 январь ҳолатига бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалар олдида 22.915.605,38 сўм қарздорлиги мавжудлигини, фермер хўжалиги ер майдонлари туман заҳирасига қайтарилганлигини, иқтисодий аҳволи ночорлигини, қарздорликни ундириш чоралари самарасиз якунланганлигини, хўжаликни тиклаш имкони йўқлигини билдириб, тўловга қобилятсиз деб топишни сўради. Қарздор тегишли тартибда, суд ажрими орқали суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида хабардор қилинган бўлса-да, бугунги суд муҳокамасида иштирок этмади ҳамда ариза юзасидан ўз эътирозларини билдирмади. Бироқ, иш ҳужжатларида суд маҳокамаси тайинланганлиги тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи хужжат мавжуд. Бундай ҳолатда, суд Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда-ИПК деб юритилади) 170-моддаси 3-қисмини инобатга олиб, иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин деган хулосага келди. Суд, ишда тўпланган материалларни ўрганиб чиқиб, уларни таҳлил қилиб, ишда иштирок этувчи аризачи тараф вакилининг тушунтиришларини тинглаб, қуйидагиларга асосан аризани қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг 210-моддасида юридик шахсларнинг ва фуқароларнинг банкротлиги (тўловга қобилятсизлиги) тўғрисидаги ишлар ушбу Кодексда назарда тутилган қоидалар бўйича, қонун ҳужжатларида белгиланган хусусиятларни эътиборга олган ҳолда суд томонидан кўриб чиқилиши белгилаб қўйилган. Ишдаги ҳужжатларга кўра, "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалиги 2006 йил 01 февралда 347-сон билан давлат рўйхатидан ўтган бўлиб, Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси томонидан солиқ тўловчи сифатида 206111414-сонли (СТИР) рақам берилган. "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигининг Низом хужжатларига асосан хўжаликнинг устав фонди 50.000 сўмни ташкил этиб, ИФУТ коди 01161 бўлиб, асосий фаолият тури пахта етиштиришдан иборат бўлган. Қарздор раҳбари сифатида Субонов Мирзали Ахмадқулович ишлаб келган. Тадбиркорнинг юридик манзили сифатида Тошкент вилояти, Оққўрғон тумани, Ойтамғали ҚФЙ, Ойтамғали маҳалласи кўрсатилган. Қарздор "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигининг мол-мулки ҳисобидан солиқлар ва мажбурий тўловлар бўйича боқиманда қарзларини ундириш юзасидан бир нечта суд ижро ҳужжатлари мавжуд бўлиб, ушбу суд ҳужжатларининг ижроси юзасидан олиб борилган ижро ҳаракатлари самарасиз якунланган. Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси томонидан берилган маълумотномага асосан "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигининг молияивй аҳволи ўрганилганида, 2023 йил 17 январь ҳолатига бюджет ва бюджетдан ташқари жамғармалар олдида 22.915.605,38 сўм кредиторлик қарздорлиги мавжудлиги аниқланган. Ўзбекистон Республикасининг "Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида"ги Қонунининг 5-моддасига кўра, тўловга қобилиятсизлик аломатлари қуйидагилардан иборат: вақтинча тўловга қобилиятсизлик — агар тегишли мажбуриятлар юзага келган санадан эътиборан уч ой ичида қарздор томонидан бажарилмаган бўлса, шаҳарни ташкил этувчи корхона ҳамда унга тенглаштирилган корхоналар томонидан эса олти ой ичида бажарилмаса, судга мурожаат этиш санасида қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз мажбуриятларини бажаришга қодир эмаслиги; доимий тўловга қобилиятсизлик — агар судга ариза бериш санасидаги ва ариза берилган йилнинг бошидаги ҳисобот даврида, агарда ариза йилнинг биринчи чорагида берилган бўлса, ўтган йилнинг бошидаги ҳисобот даврида қарздорнинг мажбуриятлари унинг активлари қийматидан ошиб кетган бўлса, ушбу моддада назарда тутилган қоидалар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ишлар соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилаётганда, жисмоний шахслар, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг тўловга қобилиятсизлиги тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда қўлланилмаслиги белгиланган. Қарздорнинг пул мажбуриятлари бўйича кредиторлар талабларини қондиришга ва (ёки) мажбурий тўловлар бўйича ўз мажбуриятини бажаришга қодир эмаслиги, агар тегишли мажбуриятлар ва (ёки) тўловлар мажбурияти юзага келган кундан эътиборан уч ой давомида қарздор томонидан бажарилмаган бўлса, унинг тўловга қобилятсизлик (банкротлик) аломатлари деб эътироф этилади. Суд, "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалиги фаолият юритмаётганлиги, кредиторлик қарзлари юзага келган кундан бошлаб уч ойдан ортиқ вақт ўтган бўлишига қарамасдан бажарилмаётганлиги, тўлов қобилиятини йўқотганлигини инобатга олиб, "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигини банкрот деб топиб, тугатишга доир иш юритишни бошлашни, Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг 118-моддасига мувофиқ, давлат божи ва почта харажатларини қарздор ҳисобидан ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг "Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида"ги Қонунининг 5, 6, 52, 53, 140, 142, 241, 242-моддалари ва Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг 118, 176-179, 210моддаларини қўллаб суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Аризачи Оққўрғон туман давлат солиқ инспекциясининг аризаси қаноатлантирилсин. Қарздор "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалиги банкрот деб топилсин ҳамда тугатишга доир иш юритиш бошлансин. Қарздор "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалигига тегишли бўлган мол-мулки ҳисобидан қарздорни тугатиш бошқарувчиси орқали Республика бюджетига 900.000 сўм давлат божи, Оққўрғон туман давлат солиқ инспекцияси фойдасига 30.000 сўм почта харажати ундирилсин. "MIRZA XOSILOTCHI" фермер хўжалиги банкрот деб эълон қилинган пайтдан бошлаб қарздорнинг ўз мол-мулкини тасарруфдан чиқариши, ўзга шахсга бериши ва пул мажбуриятларини тўлаши тақиқлансин, банкдаги ҳисобварағи бўйича операциялар, дивидендлар ва мажбурий тўловларни тўлаш тўхтатиб қўйилсин. Қарздорнинг барча қарз мажбуриятларининг муддати ўтиб кетган деб ҳисоблансин, унга янги талабларни тақдим этишга йўл қўйилмасин. Ҳал қилув қарори дарҳол ижро этилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози томон бир ойлик муддат ичида шу суд орқали Тошкент вилоят судига апелляция шикояти (протести) билан мурожаат қилишга ҳақлидир. Судъя: М.М.Якубов