Решение #740857 Экономические

XO‘JAOBOD TUMANLARARO IQTISODIY SUDI KHODJAOBOD INTER-DISTRICT ECONOMIC COURT 171400, Andijon viloyati, Xo‘jaobod shahar, Pok niyat ko‘chasi, 2-uy 171400, Andijan region, Khodjaobod city, Pok niyat street, 2. Тel., Ғах: (+998-74) 741-12-82, veb-sayt: www.oliysud.uz, е-mail: i.xujaobod@sud.uz АЖРИМ (даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида) 2022 йил 17 ноябрь 4-1706-2201/1144-сонли иш Хўжаобод туманлараро иқтисодий суди, судья Ж.К.Абидовнинг раислигида, судья ёрдамчиси А.Т.Алиқуловнинг котиблигида, Ўзбекистон Савдо саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар – АТБ “***********************” манфаатини кўзлаб, жавобгар “***********************” хусусий корхонасига нисбатан 96 111 АҚШ доллари сўм кредит асосий қарз, 751 АҚШ доллари кредит фоиз, жами 96 862 АҚШ доллари кредит қарздорликни ундириш, ундирувни гаровга қўйилган гаров мулкларига қаратиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогар вакили ************* (2021 йил 27 декабрь кунги 01/07-02-4861-сонли ишончнома) иштирокида Хўжаобод туманлараро иқтисодий суди биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Савдо саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда “Палата” деб юритилади) АТБ “***********************” (бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади) манфаатида Хўжаобод туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “***********************” хусусий корхонаси (бундан буён матнда “Жавобгар” деб юритилади)га нисбатан кредит шартномаси бўйича 96 111 АҚШ доллари сўм кредит асосий қарз, 751 АҚШ доллари кредит фоиз, жами 96 862 АҚШ доллари кредит қарздорликни ундириш, ундирувни гаровга қўйилган гаров мулкларига қаратишни сўраган. Суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган палата бугунги суд мажлисида иштирок этмади. Палата даъво аризада ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни баён қилган.Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда “ИПК” деб юритилади)нинг 128 ва 170-моддаларига асосан ишни палата вакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд мажлисида даъвогар вакили тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганлигини билдириб, даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни сўради. Иш ҳужжатларидан аниқланишича, даъвогар ва жавобгар ўртасида 2019 йил 15 апрелда тузилган 118-сонли кредит шартномаси тузилган. Шартномага кўра даъвогар жавобгаргарга 56 ой муддатга йиллик 6 фоиз устама тўлаш шарти билан Хитой давлатидан “Тош майдалаш ва саралаш технологик линияси (Дробилка), 3-дона Бетон ғишт ишлаб чиқариш дастгохи ҳамда LW 500 FN русумли юклағич (Погрузчик) махсус техникаларини сотиб учун 199 940 АҚШ доллари миқдорида кредит маблағи ажратилган. Кредит таъминоти сифатида тарафлар ўратсида нотариал тарзда тасдиқланган ипотека шартномаларига асосан жавобгар “***********************” хусусий корхонасига тегишли “Тош майдалаш ва саралаш (дробилка) ускуналари”ни ердан фойдаланиш ҳуқуқи билан гаровга қўйилган. Тарафлар ўртасида тузилган кредит шартномаси шартлари банк томонидан тўлақонли бажарилган бўлишига қарамасдан, жавобгар ўз мажбуриятларини лозим даражада бажармай, 2022 йил 11 октябрь кунига кердит асосий қисми 23 913 АҚШ доллари, хисобланган фоизларидан 751 АҚШ доллари, жами 24 664 АҚШ доллари миқдорида кредит қарздорлигига йўл қўйган Даъвогар томонидан юборилган қарздорликни бартараф этиш тўғрисидаги огоҳлантириш ва талабнома хатлари жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Натижада, палата даъвогар манфаатида Хўжаобод туманлараро иқтисодий судига жавобгар ва қўшимча жавобгардан жами 96 862 АҚШ долларида кредит қарздорлигини ундириш тўғрисида даъво ариза билан мурожаат қилган. Ишни суд жараёнида кўриш давомида тарафлар ўртасида 2022 йил 17 ноябрь куни медиатив келишув тузилган. Тарафлар ўртасида 4-1706-2201/1144-сонли иқтисодий иш бўйича тузилган мазкур медиатив келишувга кўра жавобгар кредит шартномаси бўйича юзага келган кредит қарздорлигини 2022 йил 15 декабрь кунига қадар қайтариш мажбуриятини олиши тўғрисида келишувга эришилган. Медиатив келишув Андижон вилоят адлия бошқармаси томонидан 2016 йил 18 январь куни 98-сонли реестр билан рўйхатдан ўтказилган гувоҳнома асосида фаолият олиб борувчи “***********************” адвокатлик бюросининг адвокати, 2018 йил 26 декабрь кунги 197-сонли адвокатлик фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқини берувчи лицензиясига эга бўлган нопрофессионал медиатор *********************** томонидан тасдиқланган. “Медиация тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни 7-моддаси кўра, медиация тарафларнинг медиацияни қўллаш тўғрисидаги келишувда ифодаланган ўзаро ихтиёрий хоҳиш-истаги бўлган тақдирда қўлланилади. Ушбу Қонуннинг 12-моддасига асосан, медиаторнинг фаолияти профессионал ёки нопрофессионал асосда амалга оширилиши мумкин. Нопрофессионал асосдаги медиатор фаолиятини йигирма беш ёшга тўлган ва медиатор вазифаларини бажаришга розилик берган шахс амалга ошириши мумкин. ИПКнинг 131-моддасига кўра тарафлар низони келишув битимини ёки медиатив келишувни тузиб ҳал этиши мумкин. Келишув битими ёки медиатив келишув даъво тартибидаги ҳар қандай иш бўйича тузилиши мумкин. Келишув битими иқтисодий суд ишларини юритишнинг ҳар қандай босқичида ва суд ҳужжатини ижро этиш жараёнида, медиатив келишув эса биринчи инстанция судида суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) суд ҳужжатини қабул қилиш учун чиққунига қадар тарафлар томонидан тузилиши мумкин. ИПКнинг 107-моддаси 5³-бандига муфовиқ тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса даъво аризасини кўрмасдан қолдиради. “Медиация тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикасининг Қонунини 17-моддаси 6-бандига кўра низо медиатив келишув билан медиация тартибида ҳал қилинган тақдирда, тўланган давлат божи қайтарилиши лозим, бундан суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараёнида медиатив келишув тузилган ҳоллар мустасно. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 18-моддаси 1-қисми 9-бандига биноан, агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божи тўлиқ ёки қисман қайтарилиши кераклиги белгиланган. Палата Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи 3 тўғрисида”ги қонуннинг 9- моддаси 2-қисмига кўра, имтиёздан фойдаланган холда олдиндан давлат божи тўловисиз судга даъво ариза билан мурожаат қилган. Қайд этилганларга кўра суд даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни, мазкур иш бўйича давлат божини ундирмасликни, ишни кўриш билан боғлиқ почта харажатини даъвогар зиммасида қолдиришни лозим топди. Юқоридагиларга асосан Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал Кодексининг 107, 109, 118, 131, 195-моддаларини қўллаб, суд А Ж Р И М Қ И Л А Д И: Ўзбекистон Савдо саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар – АТБ “***********************” манфаатини кўзлаб, жавобгар “***********************” хусусий корхонасига нисбатан 96 111 АҚШ доллари сўм кредит асосий қарз, 751 АҚШ доллари кредит фоиз, жами 96 862 АҚШ доллари кредит қарздорликни ундириш, ундирувни гаровга қўйилган гаров мулкларига қаратиш тўғрисидаги 2022 йил 19 октябрь кунги даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. АТБ “***********************” томонидан олдидан тўлаб чиқилган 24 000 сўм почта харажати зиммасида қолдирилсин. Ажрим устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Раислик қилувчи, судья Ж.К.Абидов