Решение #744099 Экономические

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI BO‘STON TUMANLARARO IQTISODIY SUDI РЕСПУБЛИКА УЗБЕКИСТАН БУСТАНСКИЙ МЕЖРАЙОННЫЙ ЭКОНОМИЧЕСКИЙ СУД 170400, Andijon vil, Bo’ston tuman, Mustaqillik ko’chasi, 36-uy 170400, обл. Андижан, р.Бустан, улица Мустакиллик, 36 Тел: (0-374) 333-23-29, faks: (0-374) 333-14-37 Веб-сайт: www.oliysud.uz эл.почта: i.buz@sud.uz ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Бўстон туман 4-1703-2201/1500-сонли иш Бўстон туманлараро иқтисодий судининг судьяси С.Умаралиев раислигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси даъвогар- “Андижон ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамияти манфаатида, жавобгар- “Абдурахмон олтин даласи” фермер хўжалигига нисбатан соддалаштирилган тартибда тақдим этган даъвоси бўйича иқтисодий ишни Бўстон туманлараро иқтисодий суди биносида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси (кейинги ўринларда матнда “Палата” деб аталади) “Андижон ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамияти (кейинги ўринларда матнда “Даъвогар” деб аталади) манфаатида иқтисодий судга даъво ариза билан мурожаат этиб, “Абдурахмон олтин даласи” фермер хўжалиги (кейинги ўринларда матнда “Жавобгар” деб аталади)дан 5 022 587 сўм асосий қарз ундиришни сўраган. Суд ишдаги мавжуд хужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга асосан даъвони қаноатлантиришни лозим топади. Аниқланган ҳолатларга кўра, Шахрихон туман электр тармоқлари корхонаси ҳамда жавобгар ўртасида 2022 йил 5 январь куни 260615-сонли “Улгуржи истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш шартнома”си тузилган. Шартнома шартларига кўра, хисоб-китоб даври бир ой хисобланишлиги, истеъмолчига энергияни етказиб бериш келгуси хисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартнома миқдори қиймати учун 100 фоизлик олдиндан ҳақ тўлаш асосида амалга ошириш белгиланган. Корхона жавобгарга 2022 йил 1 октябрга қадарли етказиб берилган электр энергияси учун қолдиқ 5 022 587 сўм тўловларни амалга оширмаган. Даъвогар жавобгарга 2022 йил 5 октябрь куни қарздорликни ихтиёрий амалга ошириш юзасидан огохлантириш хати почта алоқа хизмати орқали юборилган. Бироқ жавобгар огохлантириш хатини оқибатсиз қолдирган. Даъвогар жавобгарга 2022 йил июль-августь ойларида 4 542 998 сўмлик, 2022 йил сентябрь ойида 1 300 282,30 сўмлик электр энергияси етказиб берган, бироқ жавобгар белгиланган муддатларда тўловларни тўлиқ амалга оширмаган. 2022 йил 7 октябрь куни қарздорлик тўлаб берилмаганлиги сабабли жавобгар электр тармоғидан узилиб, истеъмолчилар электр қурилмаларини узиш юзасидан №00129-сонли далолатнома расмийлаштирилиб, тарафлар вакиллари томонидан имзоланган. Жавобгарнинг қарздорлиги ишдаги мавжуд электр истемоли ҳисоботи, хисоб-фактуралар, солиштирма далолатнома ва далолатномалар билан ўз тасдиғини топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси (кейинги ўринларда “ФК” деб юритилади)нинг 468-моддасига кўра, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш мажбуриятини олади, абонент эса қабул қилинган энергия ҳақини тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш мажбуриятини олади. ФКнинг 474-моддасига кўра, агар қонун ҳужжатларида ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия ҳақи абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланишлиги белгиланган. Бироқ даъвогар судга 2022 йил 10 ноябрь куни маълумотнома ҳамда тўлов квитанциялари илова қилинган бўлиб, унга қўра жавобгар 2022 йил 9 ноябрь куни 5 050 000 сўм тўловни амалга ошириб, қарздорликни баратаф этган. Юқоридагиларга асосан суд даъвогарнинг 5 022 587 сўм асосий қарздорликни ундириш талабини рад этишликни лозим топади. Суд ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд ҳаражатларини тарафлар ўртасида тақсимлаш масаласини мухокама этиб, жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига давлат божи ундиришни лозим топади. Зеро, ИПКнинг 118-моддасига кўра, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилганидан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қаноатлантирилса, суд харажатлари жавобгарнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 118, 176-180, 2035-моддаларига асосланиб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъво қаноатлантириш рад этилсин. “Абдурахмон олтин даласи” фермер хўжалиги ҳисобидан: - “Андижон ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамияти фойдасига олдиндан тўланган 24 000 сўм почта харажати; - Республика бюджетига 300 000 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан сўнг ижро варақалари берилсин. Ҳал қилув қароридан норози томон ўн кун муддатда Бўстон туманлараро иқтисодий суди орқали Андижон вилоят судининг иқтисодий судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят келтириши мумкин. Раислик этувчи С.Умаралиев