Решение #762715 Экономические

YANGIQO`RG`ON TUMANLARARO IQTISODIY SUDI YANGIKURGAN INTERDISTRICT ECONOMIC COURT АЖРИМ (даъвони кўрмасдан қолдириш ҳақида) Янгиқўрғон шаҳарчаси Янгиқўрғон туманлараро иқтисодий суди судьяси Ш.Тўхтабоевнинг раислигида, судья ёрдамчиси А.Собиржановнинг суд мажлиси котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Наманган вилоят ҳудудий бошқармаси даъвогар АА манфаатида жавобгар ББ ва ВВдан кредитнинг асосий қисмидан 1143148000 сўм, фоизидан 322869000 сўм жами 1466017000 сўм ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогар вакили А.Мамажонов (2022 йил 9 августдаги 03/382-сонли ишончнома асосида), қўшимча жавобгар вакили М.Саттаров (2022 йил 15 февралдаги 40-сонли ишончнома асосида)ларнинг иштирокида, Палата ва жавобгар вакиллари иштирокисиз, иқтисодий суднинг ўз биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Даъво аризасида баён этилишича, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Наманган вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади) АА (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат этиб, ББ (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ва ВВ (бундан буён матнда қўшимча жавобгар деб юритилади)дан кредитнинг асосий қисмидан 1143148000 сўм, фоизидан 322869000 сўм жами 1466017000 сўм ундиришни сўраган. Палата даъво аризасида ишни ўзининг иштирокисиз кўришни сўраган. Суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 170-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, Палата иштирокисиз иқтисодий ишни кўришни лозим топади. Суд мажлисида даъвогар вакили тарафлар ўртасида 2022 йил 06 октябрда медиатив келишув тузилганлигини боис, ишни кўрмасдан қолдиришни сўради. Суд муҳокамасида қўшимча жавобгар вакили тарафлар ўртасида 2022 йил 06 октябрь куни медиатив келишув тузилганлиги боис, ушбу медиатив келишувни тасдиқлаб беришни сўради. Жавобгар ишни кўриш вақти ва жойи тўғрисида тегишли равишда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили суд мажлисига келмади ва даъво юзасидан ўз фикр-мулоҳазаларини тақдим этмади. ИПКнинг 170-моддаси учинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкинлигини инобатга олиб, суд мазкур иқтисодий ишни унинг вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб, даъвогар ва қўшимча жавобгар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни лозим деб топди. Иш ҳужжатларидан кўринишича, АА Наманган вилоят Косонсой филиали ва жавобгар ўртасида 2020 йил 21 апрелда кредит шартномаси имзоланган. Шартноманинг 1.1, 1.2, 1.3 ва 1.4-бандиларига мувофиқ, «Банк» томонидан «Қарз олувчи»га 3 йил муддатга, йиллик 24 фоиз устама тўлаш шарти билан «Томчилатиб суғориш ускуналари сотиб олиш» мақсадида жами 1539000000 сўм миқдорида кредит маблағи ажратилган. Шартноманинг 3.6-бандига асосан, «Қарз олувчи» кредит суммаси ва унга ҳисобланган фоизларни ҳар ойнинг 25-санасига ўз тўлов топшириқномаси билан тўлаб бориш мажбуриятини олган. Ишни кўриш давомида жавобгар даъвогардан кредитнинг асосий қисмидан 1143148000 сўм, фоизидан 322869000 сўм жами 1466017000 сўм кредит қарздорлиги мавжудлигини тўлиқ тан олганлиги, мазкур қарздорликни ўзаро келишиб 2023 йил 1 январга қадар тўлаш ҳамда даъвогар тўланган почта харажатларидан воз кечиши борасида томонлар ўзаро келишувга эришиб, бу ҳақида 2022 йил 06 октябрда медиатив келишув тузилган. «Медиация тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 29-моддасининг биринчи қисмига кўра, медиация тартиб-таомилини амалга ошириш натижалари бўйича тарафлар келиб чиққан низо ёхуд мажбуриятларни бажариш шартлари ва муддатлари хусусида ўзаро мақбул қарорга эришган тақдирда, тарафлар ўртасида ёзма шаклда медиатив келишув тузилади. Шу модданинг учинчи қисмига кўра, медиатив келишув уни тузган тарафлар учун мажбурий кучга эга бўлиб, ушбу келишув унда назарда тутилган тартибда ҳамда муддатларда тарафлар томонидан ихтиёрий равишда бажарилади. ИПК 107-моддасининг 53-бандида тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, даъво аризаси кўрмасдан қолдирилиши назарда тутилган. Бундай ҳолатда, суд даъвогарнинг даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни лозим деб ҳисоблайди. ИПК 118-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. «Медиация тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 17-моддасининг олтинчи қисмида низо медиатив келишув билан медиация тартибида ҳал қилинган тақдирда, тўланган давлат божи қайтарилиши, «Давлат божи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 18-моддаси биринчи қисмининг 9-бандига биноан, агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божи қайтарилиши лозимлиги белгиланган. Юқоридагилардан келиб чиқиб, суд ишни кўриш натижалари бўйича давлат божи ундирмаслик, даъвогар томонидан тўланган 24000 сўм почта харажатларини зиммасида қолдириш лозим бўлади. Баён этилганларга кўра ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107, 118, 195 ва 196-моддаларини қўллаб, суд А Ж Р И М Қ И Л Д И: бошқармаси даъвогар АА манфаатида киритган даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Мазкур ажрим устидан у қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичида шу суд орқали апелляция тартибида Наманган вилоят судига шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Раислик қилувчи, судья Ш.Тўхтабоев «Ажрим аслига тўғри», судья Ш.Тўхтабоев