Решение #770087 Экономические

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QUYICHIRCHIQ TUMANLARARO IQTISODIY SUDI Toshkent viloyati, Quyichirchiq tumani, Do’stobod shaxri, "Do`stlik-1" M.F.Y, Markaziy ko`chasi РЕСПУБЛИКА УЗБЕКИСТАН КУЙИЧИРЧИКСКИЙ МЕЖРАЙОННЫЙ ЭКОНОМИЧЕСКИЙ СУД Тошкентская область, Куиичирчикскии раион, город Дустобад, пос. "Дустлик-1" ул. Центральная АЖРИМ (Иш юритишни тугатиш тўғрисида) 2022 йил 29 сентябрь ******-сонли иш Қуиичирчиқ туманлараро иқтисодии суди судья ******нинг раислигида, судья ердамчиси ******нинг котиблигида, даъвогар чет эл капитали иштирокидаги "******" АТБ Чиноз филиали манфаатида жавобгар "******" масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан "******" АТБ Чиноз филиали фоидасига 264.607.705.05 сум асосии кредит қарздорлиги, 4.814.410.33 сум кредит фоизини ундириш, ундирувни қушимча жавобгар "******" масъулияти чекланган жамиятига тегишли Чиноз тумани ****** МФЙ, ****** 9154 кв.метр умумии ер маидонида жоилашган нотурар жои биносининг ер маидони 737.15 кв.метр, фоидали ер маидони 634.84 кв.метрли бино-иншоотига қаратиш ҳақидаги даъво аризасини тарафлардан даъвогар ишончли вакили ****** (2022 иил 15 июндаги 1981/14-10х-сонли бош ишончнома орқали берилган 2022 иил 12 сентябрда 1534/1305-960-сонли ишончнома асосида) ҳамда жавобгар ишончли вакили ****** (2022 иил 29 сентябрдаги 24-сонли ишончнома асосида)лар иштирокида иш ҳужжатлари билан биргаликда уз биносида, очиқ суд мажлисида куриб чиқиб, қуиидагиларни, А Н И Қ Л А Д И: Даъвогар чет эл капитали иштирокидаги "******" АТБ Чиноз филиали манфаатида жавобгар "******" масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан "******" АТБ Чиноз филиали фоидасига 264.607.705.05 сум асосии кредит қарздорлиги, 4.814.410.33 сум кредит фоизини ундириш, ундирувни қушимча жавобгар "******" масъулияти чекланган жамиятига тегишли Чиноз тумани ****** МФЙ, ****** 9154 кв.метр умумии ер маидонида жоилашган нотурар жои биносининг ер маидони 737.15 кв.метр, фоидали ер маидони 634.84 кв.метрли бино-иншоотига қаратишни сураган. Суд муҳокамасида иштирок этган даъвогар ишончли вакили даъво аризасидаги важларни такрорлаб, муддати ўтган қарздорлик тўлаб берилганлигини маълум қилиб, судга ариза тақдим қилиб, даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни сўради. ўтган қарздорлик бўйича тўлов амалга оширганлигини, қолган маблағларни келгусида жадвал бўйича тўлаб боришини билдириб, даъво аризасини қаноатлантиришни рад қилишни сўради. Суд, тарафларнинг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, муҳокама қилиб, қуйидагиларга кўра даъво ариза юзасидан иш юритишни тугатишни лозим топади. Йш ҳужжатларидан аниқланишича, даъвогар чет эл капитали иштирокидаги "******" АТБ Чиноз филиали манфаатида жавобгар "******" масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан "******" АТБ Чиноз филиали юридик шахс бўлмасада унинг фойдасига 264.607.705.05 сум асосии кредит қарздорлиги, 4.814.410.33 сум кредит фоизини ундириш, ундирувни қушимча жавобгар "******" масъулияти чекланган жамиятига тегишли Чиноз тумани ****** МФЙ, ****** 9154 кв.метр умумии ер маидонида жоилашган нотурар жои биносининг ер маидони 737.15 кв.метр, фоидали ер маидони 634.84 кв.метрли бино-иншоотига қаратишни сураган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 39-моддасига кўра ўз мулкида, хўжалик юритишида ёки оператив бошқарувида алоҳида мол-мулкка эга бўлган ҳамда ўз мажбуриятлари юзасидан ушбу мол-мулк билан жавоб берадиган, ўз номидан мулкий ёки шахсий номулкий ҳуқуқларга эга бўла оладиган ва уларни амалга ошира оладиган, мажбуриятларни бажара оладиган, судда даъвогар ва жавобгар бўла оладиган ташкилот юридик шахс ҳисобланади. Юридик шахслар мустақил баланс ёки сметага эга бўлишлари керак. ФКнинг 47-моддасига кўра, ваколатхона юридик шахснинг у турган ердан ташқарида жойлашган, юридик шахс манфаатларини ифодалайдиган ва уларни ҳимоя қиладиган алоҳида бўлинмасидир. Филиал юридик шахснинг у турган ердан ташқарида жойлашган ҳамда унинг барча вазифаларини ёки вазифаларининг бир қисмини, шу жумладан ваколатхона вазифаларини бажарадиган алоҳида бўлинмасидир. Агар қонунда бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, ваколатхона ва филиаллар юридик шахс ҳисобланмайди. Ўзбекистон Республикаси Йқтисодий процессуал кодексининг (бундан кейин матнда ЙПК деб юритилади) 25-моддасига кўра иқтисодиёт соҳасида юридик шахслар ҳамда юридик шахс ташкил этмаган ҳолда тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган ва якка тартибдаги тадбиркор мақомини қонунда белгиланган тартибда олган фуқаролар судда тараф сифатида иштирок эта олади. ЙПК 110-моддаси биринчи қисмининг 1-бандида иш судга тааллуқли бўлмаса мазкур иқтисодий иш юзасидан иш юритишни тугатиш белгиланган. 2019 йил 24 майдаги “Биринчи инстанция суди томонидан иқтисодий процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги 13-сонли қарорининг 10-бандига биноан юридик шахснинг алоҳида бўлинмаси (филиали, ваколатхонаси) юридик шахс мақомига эга эмас ва ишончнома асосида юридик шахснинг номидан ҳаракат қилади. Агар юридик шахснинг алоҳида бўлинмаси (филиали, ваколатхонаси) Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси ёхуд унинг ҳудудий бошқармаси аъзоси бўлган бўлса, алоҳида бўлинма эмас, балки унинг юридик шахси палата аъзоси ҳисобланади. Шунинг учун, Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси ёки унинг ҳудудий бошқармаси томонидан киритиладиган даъво аризасида даъвогар сифатида юридик шахс кўрсатилиши шарт. Ушбу талабга риоя қилмаслик ЙПК 154-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига асосан даъво ариасини қабул қилишни рад этиши асос бўлиши, агар бу ҳолат даъво аризаси иш юритишга қабул қилинганидан кейин аниқланса, ЙПКнинг 110-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига асосан иш юритишни тугатилиши назарда тутилган. Бундай ҳоллатда суд, банкнинг Чиноз филиали юридик шахс мақомига эга эмаслигини, даъвогар томонидан киритилган даъво аризасида даъвогар сифатида юридик шахс кўрсатилмаганлигини инобатга олиб, мазкур иш юзасидан иш юритишни тугатишни лозим деб ҳисоблайди. Бундан ташқари, ЙПК 111-моддасининг 4-қисмига кўра иш юритиш тугатилган тақдирда айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан иқтисодий судига иккинчи бор мурожаат қилишга йўл қўйилмайди. ЙПКнинг 111-моддасига асосан суд ажримда иш юритишни тугатиш асосларини кўрсатади, шунингдек ушбу Кодекс 110-моддасининг 1-бандида назарда тутилган ҳолда давлат божини бюджетдан қайтариш ва суд харажатларини тарафлар ўртасида тақсимлаш тўғрисидаги масалаларни ҳал қилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонунининг 18-моддасига асосан агар иш судга тааллуқли бўлмаса, ишни юритиш тугатилганда давлат божи тўлиқ ёки қисман қайтарилиши керак. Бундай ҳолатда суд, даъвогарнинг даъво аризаси бўйича иш юритишни тугатишни, ишни кўриш билан боғлиқ давлат божини ундирувсиз қолдиришни, тўланган почта харажатини даъвогар зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан ФКнинг 39, 47-моддаси, ЙПКнинг 25, 110, 111, 195-моддаларини қўллаб, суд АЖРИМ Қ И Л Д И: Даъвогар чет эл капитали иштирокидаги "******" АТБ Чиноз филиали манфаатида жавобгар "******" масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан "******" АТБ Чиноз филиали фоидасига 264.607.705.05 сўм асосий кредит қарздорлиги, 4.814.410.33 сўм кредит фоизини ундириш, ундирувни қўшимча жавобгар "******" масъулияти чекланган жамиятига тегишли Чиноз тумани ****** МФЙ, ****** 9154 кв.метр умумий ер майдонида жойлашган нотурар жой биносининг ер майдони 737.15 кв.метр, фойдали ер майдони 634.84 кв.метрли бино-иншоотига қаратиш ҳақидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган ******-сонли иқтисодий иши бўйича иш юритиш тугатилсин. Давлат божи ундирувсиз қолдирилсин хамда почта харажати даъвогар зиммасида қолдирилсин. Ажрим устидан шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин ******