Решение #797630 Экономические

PAYARIQ TUMANLARARO IQTISODIY SUDI PAYARIK INTER-DISTRICT ECONOMIC COURT 141300, Payariq shahri, Payariq 50 yilligi ko`chasi, 4-uy 141300, Payarik, Payarik 50th Anniversary street, 4 Теl: (66) 425-17-35 www.oliysud.uz e-mail: i.payariq@sud.uz Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Пайариқ тумани 4-1406-2201/2261-сонли иш Пайариқ туманлараро иқтисодий суди судья Б.Х.Жураевнинг раислигида, Ж.Турсуновнинг суд мажлиси котиблигида, даъвогар вакиллари Ш.Эранов ва Б.Мухидинов (12.08.2022 йилдаги №01/1632-сонли ишончнома асосида)ларнинг иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Cамарқанд вилояти ҳудудий бошқармасининг даъвогар “Самарқанд ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамияти манфаатида жавобгар "SAIDISLOMXON AYLANMA DALALARI" фермер хўжалигига нисбатан берган даъво аризаси бўйича ишни суднинг ўз биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, суд қуйидагиларни а н и қ л а д и: Пайариқ туманлараро иқтисодий судига Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Cамарқанд вилояти ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда савдо-саноат палатаси деб юритилади) “Самарқанд ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида даъво аризаси билан мурожаат қилиб, унда "SAIDISLOMXON AYLANMA DALALARI" фермер хўжалиги (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) 2021 йил 14 декабрда шартномасиз ва ўзбошимчалик билан электр тармоққа уланганлиги 1 та сув насос 2,5 квт умумий қувати бўйича QB 1718000-18224024-сонли электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари бузилганлиги ҳақида далолатнома расмийлаштирилганлигини, далолатномага асосан жавобгарга 29 565 000 сўм электр энергияси қиймати тўлови қайта ҳисоб-китоб қилинганлигини, бироқ жавобгар тўловни амалга оширмаганлигини, шу боис жавобгардан даъвогар фойдасига 29 565 000 сўм қайта ҳисоб-китоб суммасини ундиришни, ишни савдо-саноат палатаси вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлса-да, савдо-саноат палатаси ва жавобгар суд мажлисида вакили иштирокини таъминламади. Суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 170-моддаси 2- ва 3-қисмларига асосан уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд мажлисида сўралган даъвогар вакиллари ўз тушунтиришида, даъвони қувватлаб, унда келтирилган важларни такрорлаб, унга қўшимча равишда жавобгар қайта ҳисоб-китоб суммасини тўламаганлигини билдириб, суддан даъвни қаноатлантиришни сўради. Суд, даъвогар вакилларининг тушунтиришини тинглаб, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда қуйидагиларга кўра даъвони қисман қаноатлантиришни лозим топди. Аниқланишича, "SAIDISLOMXON AYLANMA DALALARI" фермер хўжалиги шартномасиз ва ўзбошимчалик билан электр тармоққа умумий қувати 2,5 квт.ли 1 та сув насоси билан уланганлиги тўғрисида 2021 йил 14 декабрда QB 1718000-18224024-сонли электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари бузилганлиги ҳақида далолатнома расмийлаштирилган. Далолатномага асосан жавобгарга 29 565 000 сўм электр энергияси қиймати тўлови қайта ҳисоб-китоб қилинган. Даъвогар жавобгарга 29 565 000 сўм қайта ҳисоб-китоб суммасини тўлаш тўғрисида 12.05.2022 йилда 222-сонли огоҳлантириш хати юборган. Лекин жавобгар уни эътиборсиз қолдирган. Шу сабабли Савдо-саноат палатаси даъвогар манфаатида жавобгарга нисбатан судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 январдаги 22-сон қарори билан тасдиқланган “Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари”нинг 118бандига кўра, истеъмолчилар (шу жумладан маиший истеъмолчилар) электр қурилмаларини ҳудудий электр тармоқлари корхонасининг электр тармоқларига ўзбошимчалик билан улаган тақдирда, электр қурилмалари электр тармоғидан дарҳол узиб қўйилади, истеъмолчидан эса рухсатсиз истеъмол қилинган электр энергиясининг қиймати истеъмолчи расмий равишда давлат рўйхатидан ўтказилган кундан бошлаб ўтган вақт мобайнида (тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлганда) ёки даъво муддати учун электр энергиясини қабул қилгич қурилманинг уланган қувват бўйича суткасига 24 соат давомида ишлаши ва ўзбошимчалик билан уланган электр тармоғи (электр узатиш линияси ва трансформаторлар) участкасида йўқотилган қувват ҳисобидан ундирилади. Даъвогар қайта ҳисоб-китобни 3 йил учун 29 565 000 сўм миқдорида ҳисоблаган. Бироқ, юридик шахслар тўғрисидаги очиқ (стат.уз сайти) маълумотларга кўра жавобгар 24.03.2020 йилда давлат рўйхатидан ўтган, қоидабузарлик аниқланган 2021 йил 14 декабрга қадар эса 630 кун бўлган. Ушбу ҳолатда қайта ҳисоб-китоб 2,5 кВт. * 24 соат * 630 кун * 450 сўм = 17 010 000 сўмни ташкил этади, даъвогар 12 555 000 (29 565 000- 17 010 000) сўм асоссиз равишда ортиқча ҳисоблаган. Юқоридагиларга кўра суд, даъво талабининг 17 010 000 сўм қайта ҳисоб-китоб суммасини ундириш тўғрисидаги қисми ишда мавжуд бўлган 2021 йил 14 декабрда QB 1718000-18224024-сонли далолатнома, қайта ҳисобкитоб бланкаси билан ўз тасдиғини топганлиги сабабли қонуний ва асосли бўлганлиги сабабли даъвонинг ушбу қисмини қаноатлантиришни, 12 555 000 сўм асоссиз равишда ортиқча ҳисоблаганлиги сабабли даъвонинг ушбу қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. ИПКнинг 118-моддаси 1-қисмига асосан, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги қонуни “Давлат божи ставкалари тўғрисида”ги иловасининг 2-банди а-кичик бандига 3 мувофиқ, иқтисодий судларга бериладиган мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади. Бундай ҳолатда, жавобгардан даъвогар фойдасига олдиндан тўланган 24 000 сўм почта харажатини ундиришни, Республика бюджетига жавобгардан 340 200 сўм, даъвогардан 251 100 сўм давлат божи ундиришни лозим деб топди. Юкоридагиларга кўра, ИПКнинг 118, 176-179, 186-моддаларига асосланиб, суд қ а р о р қ и л д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Cамарқанд вилояти ҳудудий бошқармасининг даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. "SAIDISLOMXON AYLANMA DALALARI" фермер хўжалигидан “Самарқанд ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамияти фойдасига 17 010 000 сўм қайта ҳисоб-китоб суммаси ва олдиндан тўланган 24 000 сўм почта харажати, жами 17 034 000 сўм ундирилсин. Даъво талабининг 12 555 000 сўм ундириш қисмини қаноатлантириш рад этилсин. "SAIDISLOMXON AYLANMA DALALARI" фермер хўжалигидан Республика бюджетига 340 200 сўм давлат божи ундирилсин. “Самарқанд ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамиятидан Республика бюджетига 251 100 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга кирганидан кейин ижро варақаси берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бошлаб бир ой муддатда шу суд орқали Самарқанд вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят бериш мумкин. Судья Б.Х.Жураев